T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3484
Karar No : 2023/4613
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- …Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- …Vergi Dairesi Müdürlüğü
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bolu ili hudutları dahilinde olan Sicil:…sayılı IV üncü grup turba işletme ruhsat sahasına ilişkin Devlet hakkı tahakkuk ettirilmesine dair Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işlemi ile işleme dayanak olarak düzenlenen Devlet haklarının 1(bir) ay içerisinde ödenmesine ilişkin …tarih ve …sayılı Bolu Vergi Dairesi Müdürlüğü ödeme ihbarnâmesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; Bolu İli Merkez ilçe hudutları dahilinde davacı uhdesinde bulunan S: … sayılı IV. Grup maden ruhsat sahası için davacı tarafından işletme projesi ibraz olunarak, maden işletme ruhsatı talebinde bulunulduğu, 23/07/2002 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere davacıya 10 yıl süre ile turba işletme ruhsatı verildiği, davacı tarafından ibraz olunan işletme projesine göre, ruhsat sahasında yaklaşık 180.000.000 metreküp civarında torf madeninin varlığının tespit edildiği, yıllık üretim miktarının 18.000 ton olarak beyan edildiği, maden sahasının mahallinde davalı idare personeli tarafından tetkik edildiği ve sonrasında tanzim olunan heyet raporunda tetkik tarihinde sahada faaliyet olmadığı, üretim ve satış yapılmadığı, sahanın bakir konumda olduğu, sahada işletme ruhsatına istinaden herhangi bir üretim faaliyetinde bulunulmadığının belirtildiği, 27/09/2012 tarihli ve 6787 sayılı olur ile … sayılı ruhsatın iptal edildiği, akabinde davacıya 2004 yılından başlanılarak; 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 ve 2012 yılları için çalışılmayan her yıl için, projede belirtilen üretim miktarı ile ocakbaşı toplam satış tutarı üzerinden Devlet hakkı tahakkuk ettirildiği, tahakkuk ettirilen Devlet haklarının gecikme cezaları birlikte yatırılması ve yatırıldığına dair makbuz asıllarının 2 ay içinde Bakanlığa gönderilmesine ilişkin dava konusu …tarih ve …sayılı Maden İşleri Genel Müdürülüğü işleminin davacıya tebliğe çıkarıldığı, yine aynı tarihte Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı yazısı ile Bolu Valiliği İl Defterdarlığından Devlet hakları ile ilgili söz konusu meblağın davacıdan tahsilinin istenildiği, Bolu Valiliği Defterdarlık Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün Devlet haklarının ödenmesi konulu …tarih ve …sayılı niteliği, miktarı ve son yatırılma tarihleri belirtilen 2008,2009,2010,2011, 2012 yılları için Devlet hakkının (Hazine, Özel İdare ve Köylere Hizmet Götürme Paylarının) gecikme faizleriyle birlikte bir ay içerisinde ödenmesi gerektiğine ilişkin işleminin tesis edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda mevzuat hükümleri gereğince madencilik faaliyeti yürüten davacının, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden …tarihinde …sicil nolu işletme izni almasına rağmen, yükümlülüklerini yerine getirmediği, ruhsat sahasında davalı idare personeli tarafından yapılan incelemede de davacının sahada herhangi bir üretim faaliyetinde de bulunmadığının tespit edildiği anlaşıldığından, davacının işletme ruhsatı aldığı madende üretim yapmaması halinde, çalışılmayan her yıl için projede belirtilen üretim miktarı ile ocakbaşı toplam satış tutarı üzerinden Devlet hakkı (Hazine, Özel İdare ve Köylere Hizmet Götürme Paylarının) tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde ve söz konusu tutarların ödenmesi konulu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, madeninin araştırılması ve işletilmesi için ruhsat aldığı, ancak bu alanın mera sınırları içerisinde kalması nedeniyle arama ve işletme faaliyetine başlayamadığı, sahada arama ve işletme işlemlerine başlayabilmek için ÇED raporuna ihtiyaç olmasının yasa gereği olduğu, Devlet hakkının istenebilmesi için saha için gerekli izinlerin alınması ve üretim yapılmasının şart olduğu, üretim yapılamayan sahadan Devlet hakkı alınamayacağı, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın Bolu İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 12/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.