T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3569
Karar No : 2024/566
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU: 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin ve Yönetmeliğin bu ibaresine dayanılarak davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : İcra katipliği ve zabıt katipliği alımı için 16/07/2019 tarihinde başvuru yaptığı, her iki başvurusunda da bilgisayar uygulama sınavında başarılı olduğu, sözlü sınavda ise mülakat komisyonunca bir pozisyona atanacağı için daha az kadrosu olan icra katipliği sözlü sınavında başarılı olarak değerlendirildiği,
Aynı nitelikte olan zabıt katipliği pozisyonu için istenmeyen örgün öğretim yoluyla bilgisayar dersini başarıyla tamamladığına ilişkin belgenin, icra katipliğine atanmada aranmasının Anayasa’nın eşitlikle ilgili hükmüne aykırılık teşkil ettiği, bu durumun icra katipliğine ilişkin Yönetmelik’in güncellenmemesinden kaynaklandığı,
Örgün öğretimden alınmış bir belge yeterli görülüyor ise İlköğretim 6. sınıfta Bilgisayar dersi aldığını ve Yönetmelik’te 6. sınıfta aldığı bu eğitimin geçerli olmayacağı yönünde bir ibare olmadığı, yaklaşık on yıldır evinde bilgisayar olduğunu ve tüm detaylarıyla bilgisayar konularını ve çeşitli programlarını bildiği,
“Örgün öğretim” şartını fark etmiş olsa bu pozisyona müracaat etmeyeceğini ancak bu durumun ilgili komisyonca da fark edilmediğini ve komisyonca fark edilmiş olsa zabıt katipliği sözlü sınavında başarılı olarak değerlendirileceğini düşündüğü,
İstenilen bilgisayar sertifikasını dava konusu işlem tesis edildikten sonra aldığını ve dava dilekçesi ekinde sunduğunu, Adalet önlisans programında çok daha ileri boyutta bilgisayar dersleri gördüğünü ve başarıyla eğitimini tamamladığını, başvuru evraklarını teslim ettiği sırada da, sözlü sınav komisyonunca da bu yönde bir eksiklik olduğunun fark edilmediği,
Yönetmeliğin bireysel işleme dayanak alınan fıkrasında yer alan “örgün öğretim yoluyla” ibaresinin eşitlik ve fırsat eşitliği ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Yönetmelikte belirtilen şartlardan “En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak,” şartını taşımayan davacının atamasının uygun görülmediği,
Dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu bireysel işlem yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ: Diyarbakır Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunca icra katipliği için yapılan yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olan davacı tarafından, icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin "İcra kâtipliğine atama şartları" başlıklı 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
7/4/1984 tarih ve 18365 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun (09/07/2018 tarih 30473 sayılı resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle mülga) "Bakanlığın düzenleme görev ve yetkisi" başlıklı 30. maddesinde, "Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra müdürleri ve icra müdür yardımcıları ile icra kâtiplerinin göreve atanmalarında aranacak şartları, tabi olacakları sınavları, görev bölgeleri ile buralardaki asgari hizmet süreleri, nakil, usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 1. maddesi, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114. maddesinin son fıkrası, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30. maddesine dayanılarak, icra müdürleri ve icra müdür yardımcıları ile icra kâtiplerinin göreve atanmalarında aranacak şartları, tabi olacakları sınavları, görev bölgeleri ile buralardaki asgari hizmet süreleri, nakil, usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla "İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği" hazırlanarak, 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, bu Yönetmeliğin "İcra kâtipliğine atama şartları" başlıklı 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında, "En az lise veya dengi okul mezunu olup örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Örgün ve yaygın eğitim" başlıklı 18. maddesinde, örgün eğitimin, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsadığı belirtilmiştir.
Davaya konu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan 2992 sayılı Yasa ile Adalet Bakanlığına yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görev ve yetkisi verilerek takdir hakkı verildiğinden, bu hizmetleri yürütecek birimlerde görev yapacak personelin işe alımında, personelde aranacak koşullarının belirlenmesi de bu takdir yetkisi kapsamında olduğu açık olup, icra kâtipliğine atanma koşulları arasında Yönetmeliğin 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında yer alan Devletin denetim ve gözetimindeki örgün öğretim kapsamındaki eğitim ve öğretim kurumlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen sertifikaların aranması koşuluna yer verilmesinin kamu yararı ve hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu, başka bir deyimle bu maddedeki "örgün öğretim yoluyla" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davanın davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istemine ilişkin kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden, icra katipliği için yapılan yazılı ve sözlü sınavlarda başaralı olan davacının İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında, icra kâtipliğine atama şartlarından olan bu madde de belirtildiği şekilde daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgeleyemediği gerekçesiyle icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin işlem tesis edilmiş ise de, dosyada bulunan belgelerden davacının 09/07/2017 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Programını bitirerek ön lisans diploması aldığı, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'ndan alınan 13/01/2020 tarihili mezun Öğrenci Not Döküm Belgesinden davacının zorunlu derslerden olan Temel Bilgi Teknolojileri I veTemel Bilgi Teknolojileri II derslerini aldığı, bu derslerin içeriği incelendiğinde, bilgisayarların bileşenleri, bilgi işleme teknolojileri, internetin temel kavramları, arama motorları, bilgisayar türleri, bilgisayarı oluşturan temel donanım parçaları, giriş çıkış birimleri, sık karşılaşılan donanım hataları ve çözümleme, sosyal ağlar, bilgisayar ve ağ güvenliği, bilgisayarla ilgili birçok konu başlığının yer aldığı ve davacının bu derslerden geçer not aldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının ön lisans diploması aldığı bölümde, daktilo veya bilgisayar dersi adı altında bir ders bulunmamakta ise de, Temel Bilgi Teknolojileri I ve Temel Bilgi Teknolojileri II derslerinin içeriğinden bu derslerde ağırlıklı olarak bilgisayar eğitimi aldığı açık olup, davalı idarece bu derslerde görülen bilgisayar eğitiminin, Yönetmelikte belirtilen bilgisayar dersine göre yetersiz veya eksik olduğu konusunda herhangi bir iddia da ileri sürülmediğinden davacının örgün öğretim kurumu olan Devlet Üniversitesinde bilgisayar eğitimini başarıyla tamamladığının kabulü gerektiği sonucuna ulaşıldığından anılan Yönetmeliğinin 3/A maddesinin (ı) fıkrasında aranan koşulu taşımadığı gerekçesiyle davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hakkaniyete ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle dava konusu Yönetmeliğin 3/A. maddesinin (ı) fıkrasında yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin iptali isteminin reddi, davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin bireysel işlemin ise iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, sözleşmeli icra katipliği pozisyonu için 16/07/2019 tarihinde Diyarbakır Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu’na başvurmuş, uygulamalı ve sözlü sınav aşamalarında başarılı olmuş ve Komisyon tarafından açıktan ataması teklif edilerek evrakları Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile; İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin “İcra katipliğine atanma” “başlıklı 3/A maddesinin (ı) bendinde; “En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesine yer verildiği, davacıya ait evrakların incelenmesinden Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Bölümü Önlisans adalet bölümünden mezun olduğu ve örgün öğretim yoluyla bilgisayar dersini başarıyla tamamladığına ilişkin belgeyi veya Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikası ibraz etmediği anlaşıldığından atamasının uygun görülmediği Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiştir.
Anılan işlemin davacıya tebliğ edilmesinden sonra itiraz dilekçesi sunulmuş, bunun üzerine ilgili Yönetmeliğin anılan bendi uyarınca atamasının yapılmadığı davacıya … tarih ve … sayılı işlemle bildirilmiştir. Bu işlemin ve işlemin dayanağı olarak belirtilen düzenlemede geçen “örgün öğretim yoluyla” ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İşbu dava açıldıktan sonra, 14/09/2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile Yönetmeliğin 3/A maddesinin (ı) bendinde yer alan “örgün” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun dava konusu düzenleyici işlemin yürürlüğe konulduğu tarihteki haliyle "İcra daireleri" başlıklı birinci maddesinde; "Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur.
Her icra dairesinde Adalet Bakanlığı tarafından atanacak bir icra müdürü, yeteri kadar icra müdür yardımcısı, icra katibi ile adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları tarafından görevlendirilecek mübaşir ve hizmetli bulunur.
İcra müdür ve icra müdür yardımcıları, Adalet Bakanlığı tarafından yaptırılacak yazılı sınav ve Adalet Bakanlığı tarafından yapılacak sözlü sınav sonucuna göre atanırlar. İcra katipleri arasından Adalet Bakanlığı tarafından yaptırılacak yazılı sınav ve Adalet Bakanlığı tarafından yapılacak sözlü sınav sonucuna göre de icra müdür veya icra müdür yardımcılığı kadrolarına atama yapılabilir.
İcra katipliğine ilk defa atanacaklar, kamu görevlerine ilk defa atanacaklar için yapılacak merkezî sınavda başarılı olanlar arasından Adalet Bakanlığının bu konuda yetki vereceği adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları tarafından yapılacak uygulama ve sözlü sınav sonucuna göre; unvan değişikliği suretiyle atanacaklar ise uygulama ve sözlü sınav sonucuna göre atanırlar. Unvan değişikliği suretiyle icra katipliğine atanacaklar tahsis edilen kadronun yüzde ellisini geçemez.
İcra müdür ve icra müdür yardımcıları ile icra katiplerinin, yazılı sınav, sözlü sınav, görevlendirme, nakil, unvan değişikliği, görevde yükselme ve diğer hususları yönetmelikle düzenlenir.
İcra dairelerinde, gerektiğinde, Adalet Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar çerçevesinde, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu tarafından zabıt katibi, mübaşir ve hizmetli görevlendirilir.
İcra müdürü, icra müdür yardımcısı veya icra katibinin herhangi bir nedenden dolayı yokluğu halinde görev ve yetkileri, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu tarafından görevlendirilecek yazı işleri müdürü veya zabıt katibi tarafından yerine getirilir.
Adalet Bakanlığı, icra dairelerini bir arada bulundurmaya ve aynı icra mahkemesine bağlamaya yetkilidir." hükmü öngörülmüştür.
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun Onuncu Kısmının “Adalet Komisyonlarının Kuruluş ve Görevleri” başlıklı bölümünün “Görevleri” “başlıklı 114. maddesinde: "Görevleri" başlıklı 114. maddesinin son fıkrasında; "(...) Bu madde kapsamındaki personeli, ilgili adalet komisyonunun muvafakati, teklifi veya hizmetin gereği olarak başka bir adalet komisyonunun yetki alanına naklen atama veya geçici olarak görevlendirme yetkisi Adalet Bakanlığına aittir." denilmiştir.
2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un "Bakanlığın düzenleme görev ve yetkisi" başlıklı
30. maddesinde ise; "Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.
Dava konusu edilen ve ilgili kısmının iptali istenilen 07/09/1991 tarihli ve 20984 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcılarının Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin adı 19/11/2013 tarih ve 28826 sayılı ve Resmî Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcılarının Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile “İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği” şeklinde değiştirilmiştir.
İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin "Hukuki Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 1'inci maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114'üncü maddesinin son fıkrası, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30'uncu maddesine göre düzenlenmiştir." açıklaması yapılmış, sonradan eklenen dava konusu edilen düzenlemeye yönelik "İcra kâtipliğine atama şartları" başlıklı 3/A maddesinin işlem tarihindeki halinde İcra kâtipliğine atama şartları ;
" İcra kâtipliğine açıktan ilk defa veya naklen atanacaklarda;
a) Türk vatandaşı olmak,
b) Merkezi sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibariyle otuz beş yaşını doldurmamış olmak,
c) Merkezi sınavda en az 70 puan almış olmak,
d) Görev yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak,
e) Arşiv araştırması sonucu olumlu olmak,
f) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflâs, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
g) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
h) Askerlikle ilgisi bulunmamak veya askerlik çağına gelmemiş olmak ya da askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
ı) En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak,
i) Uygulama sınavından en az bir hafta önce Bakanlık internet sitesinde ilan edilecek yazılı metinler arasından, sınav sırasında her bir grup için komisyon tarafından çekilecek kura sonucu belirlenen metinden daktilo veya bilgisayarla; verilen metne sadık kalınmak, imlâ kurallarına riayet edilmek ve anlam bütünlüğü korunmak suretiyle, kelime ve cümle tekrarına yer vermeden ve yanlış yazılan kelime sayısı toplam yazılan kelime sayısının yüzde kırkından fazla olmayacak şekilde üç dakikada en az doksan kelime yazmak,
j) Uygulama sınavında ve sözlü sınavda başarılı olmak,
gerekir." şeklinde belirlenmiştir.
14/09/2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İcra Müdür ve Yardımcılarının Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6. maddesi ile de Yönetmeliğin 3/A maddesinin (ı) bendinde yer alan “örgün” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A. maddesinin "ı" fıkrasının, işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle; "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin iptali istemi yönünden incelendiğinde:
14/09/2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İcra Müdür ve Yardımcılarının Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6. maddesi ile Yönetmeliğin 3/A maddesinin (ı) bendinde yer alan ve karar tarihi itibarıyla davacının iptalini talep ettiği düzenlemede yer alan "örgün" kısmı yürürlükten kaldırıldığından, bu kısım hakkındaki istem yönünden karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
Ancak, dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bireysel işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.
Dava, davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı bireysel işlem yönünden incelendiğinde:
İcra müdürleri ve icra müdür yardımcıları ile icra kâtiplerinin göreve atanmalarında aranacak şartları, tabi olacakları sınavları, görev bölgeleri ile buralardaki asgari hizmet süreleri, nakil, usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 1. maddesi, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 114. maddesinin son fıkrası, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30. maddesi hükümleriyle verilen yetki ve görev uyarınca düzenlenen Yönetmelik'in dava konusu maddesinin, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle; "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin icra katipliğine atanacak personel için idarece getirilen bir kriter olduğu, görevin gerektirdiği bir nitelikten kaynaklandığı, idarelerin, bazı kadrolara yapılacak atamalarda görevin niteliğini dikkate alarak kullanacağı takdir yetkisi uyarınca personelde belli şartlar aramasının kamu yararı ve hizmet gereği olduğundan, bu çerçevede yapılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının, dava konusu işlem tarihinde, icra katipliği pozisyonuna atanabilmek için gereken; örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak şartını taşımadığı anlaşıldığından, atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "yargılama giderleri" hususunda atıf yapılan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323, 326 ve 331. maddelerinde yer alan hükümler birlikte incelendiğinde; kural olarak, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esasının benimsendiği görülmektedir.
Bireysel işlemin dayanağı olan 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A. maddesinin "ı" fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle; "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinin hukuka uygun olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davalı idarenin haksız çıktığından ve bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu olacağından söz edilemeyeceği açıktır.
Bu itibarla; yukarıda belirtildiği üzere, dava konusu bireysel işlemin hukuki denetimi yapılırken dava konusu düzenleyici işlemin de hukuki irdelemesi yapıldığından ve bu düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırı bir yön tespit edilemediğinden, davacının, davada haksız çıkan taraf olarak kabulü ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A. maddesinin "ı" fıkrasında "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi yönünden ise DAVANIN REDDİNE,
3. Aşağıda ayrıntısı gösterilen …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.