T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3656
Karar No : 2024/464
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, 3. Kolordu Komutanlığında yarbay rütbesiyle görev yapan davacının, "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası" ile cezalandırılmasına yönelik Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …tarih ve …sayılı iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararla; davacının ikmal sınıfında yarbay rütbesiyle görev yaptığı dönemde, Deniz Harp Okulu Komutanlığının "Erbaş ve Er Hazır Yemek İhalesi"ne katılan bir şirket yetkilisinden rüşvet istemek fiilinin Askeri Ceza Mahkemesi kararı ile hiçbir şüpheye yol açmayacak şekilde somut olarak ortaya konulduğu, bu haliyle davacının, Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda bulunduğunun veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiili işlediğinin sübuta erdiği, uygulanan cezanın ise eylem ile uyumlu olduğu ve eylem ile ceza arasındaki orantılılık ilkesine de riayet edildiği sonucuna varıldığından, davacının eylemine uyan "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası" cezası ile cezalandırılmasına yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ceza hukukunun " sanık lehine olan hükmün uygulanacağı" ilkesinin kendisi için de uygulanması gerektiği, zamanaşımı süresinin geçtiği, savunma hakkının kısıtlandığı, ayırma işlemi tesis edilmeden önce emeklilik dilekçesi verdiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, 3. Kolordu Komutanlığında ikmal sınıfında yarbay rütbesi ile görev yapan davacı, Deniz Harp Okulu Komutanlığının "Erbaş ve Er Hazır Yemek İhalesi"ne katılan bir şirket yetkilisinden rüşvet istediği iddiasıyla hakkında Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Askeri Mahkemesi nezdinde açılan davada, …tarih ve E:…, K:…sayılı karar ile "rüşvet istemek" suçundan dolayı 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmış ve aynı kararla Askeri Ceza Kanunu'nun 30/1-(B) maddesi uyarınca "Türk Silahlı Kuvvetlerinden Çıkarma Cezası" ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilmiş, konu ile ilgili olarak disiplin amirlerinin teklifi üzerine hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda, 6413 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 1 inci fıkrasının "f" bendi 13. maddesi ve 20. maddesinin birinci fıkrasının "c" bendi uyarınca davacının "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu Kararının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Silhlı Kuvvetlerinden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. Maddesinde; aşırı borçlanmak ve borçlarını ödeyememek, ahlaki zayıflık, hizmete engel davranışlarda bulunmak, gizli bilgileri açıklamak, İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak, uzun süreli firar etmek, disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek, iffetsiz bir kimse ile evlenmek veya böyle bir kimse ile yaşamak gayri tabii mukarenette bulunmak fiilleri, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler olarak sayılmıştır.
Öte yandan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun "Hükmün Açıklanması ve Hüküm Açıklanmasının Geri Bırakılması" başlıklı 231. maddesinin beşinci fıkrasında, "Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise; mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder." hükmüne; yedinci fıkrasında, "Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükmünde mahküm olunan haps cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez." hükmüne, sekizinci fıkrasında, "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının üzerine atılı bulunan ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Askeri Mahkemesi nezdinde açılan davada, …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla "rüşvet istemek" suçundan dolayı 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği görülmüştür.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkumiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin başka suç işlememesi halinde açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmesini ifade eder. Bu çerçevede; ceza davası dışında, fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari uyuşmazlıklarda, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararına dayanılması masumiyet karinesi ile çelişebilir.
Bakılan davada, davacının üzerine atılı bulunan fiillerden dolayı açılan ceza davasında yapılan yargılama sonucunda mahkumiyet kararı verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı dikkate alındığında; yukarıda açıklandığı üzere, aynı fiillerin disiplin hukukuna göre sabit olduğu belirtilerek karara esas alınması halinde masumiyet karinesinin ihlali sonucu doğuracağı açıktır.
Buna göre temyize konu kararda; "rüşvet istemek" fiilinin sabit olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu fiilin gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği ve suçlayıcı ifadeler olarak kullanılamayacağı tartışmasızdır.
Ancak, ceza davasından bağımsız olarak yapılan disiplin soruşturmasına esas dosyanın incelenmesinden; davacının soruşturmaya konu fiillere iştiraki, rolü ve niteliği, tanık ifadeleriyle kanıtlanan hizmete engel davranışlarda bulunmak fiilinin karşılığı olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilmiş olan İdare Mahkemesi kararında, hüküm fıkrası itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 08/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.