T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/3662
Karar No : 2023/1375
DAVACI : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Davalı idare tarafından yayımlanan 04/02/2020 tarih ve 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin (1) maddesinin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+ Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımalarının" başlıklı (a) fıkrasının 1. alt bendinde yer alan " Bakanlıkça (B1) veya (D1) yetki belgesi düzenlenen veya havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılır." hükmünün iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Genelge ile havalimanlarından şehir merkezlerine (karşılıklı) yapılacak yolcu taşıma esaslarına ilişkin düzenlemeler getirildiği, ancak Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde davalı idarenin bu konuya ilişkin yetkisinin bulunmadığı, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde ulaşımla ilgili yetkinin münhasıran Büyükşehir Belediye Başkanlıklarına ait olduğu, davalı idare tarafından yayımlanan dava konusu Genelgenin herhangi bir kanuni dayanağının bulunmadığı, 5216 sayılı Kanunun 7/son maddesinin havalimanı kompleksi ile sınırlı yetki verdiği, SHY-22 Yönetmeliğinin 5. maddesindeki Ulaşım ibaresini, Ulaştırma Bakanlığı ve bağlı kuruluşu SHGM, Büyükşehir Belediyesi ve Belediye sınırları içerisindeki ulaşım faaliyetine genişletip yorumladığı, ancak bu düzenlemenin sadece havalimanları yer hizmetlerine ilişkin olduğu, dava konusu Genelge ile rekabetin korunması ilkesinin ihlal edildiği, devlet ihale kanununa aykırı olduğu, kamu zararı doğuracağı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Havayolu ile gelen veya giden yolcuların, havaalanlarından yerleşim merkezlerine veya tersi yönde, karayoluyla taşınmaları hususunun, Bakanlıkça yayımlanan 20.08.2020 tarih ve 2020/12 numaralı Genelge ile yeniden düzenlendiği, bu Genelge ile dava konusu olan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 numaralı Genelgenin yürürlükten kaldırıldığı, davacı tarafından yürürlükte olmayan 2020/03 numaralı Genelgeye karşı dava açıldığı, bu nedenle davanın esastan incelenmesinde hukuki bir yarar bulunmadığı ve davanın konusuz kaldığı, öte yandan rekabetin korunmasını, tekelleşme ve haksız gelir sağlanmasını önlemek amacıyla, Bakanlığın karayolu taşımacılık faaliyetlerine ilişkin olarak idari düzenleme yapma yetkisi bulunduğu, Belediye sınırlarının dışına/dışından yapılacak taşımaların, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine göre, taşımanın kapsam ve niteliğine uygun yetki belgesiyle yapılmasının gerektiği, Bakanlıkça düzenlenen Genelgeyle Havayolu + karayolu şeklindeki kombine yolcu taşıma faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve serbest rekabet ortamında daha seri, hızlı, güvenli, ekonomik ve kuralları önceden belirlenmiş bir sistem içerisinde gerçekleştirilmesi, havayolunu kullanan yolcular ve karayolu ile taşımacılık yapmak üzere yetkilendirilmiş taşımacılar tarafından yapılmasının amaçlandığı, 5216 sayılı Kanunla, belediye sınırları içinde gerçekleştirilecek olan toplu taşımalar için Belediyelere bir takım yetkiler verilmiş olsa da yine aynı Kanunun 7 nci maddesi ile Havaalanları ve bunlara ilişkin tesislerin bu kanunun kapsamı dışında bırakıldığı, dava konusu taşıma işinin, "mahalli müşterek ihtiyaçtan kaynaklı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7/1 kapsamındaki "toplu taşıma"dan farklı olduğu, bu nedenle belediyelerin görev ve sorumlulukları dışında olduğu, Karayolu Taşıma Kanunu ile Bakanlığın teşkilat ve görevlerini düzenleyen 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile karayolu taşımacılık faaliyetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi ile politika ve hususlarında Bakanlığa verdiği görev, yetki strateji belirleme ve sorumluluklar çerçevesinde toplum ve kamu yararı ile hukukun temel ilkeleri de gözetilerek düzenlendiği, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davalı idare tarafından yayımlanan 04/02/2020 tarih ve 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin (1) maddesinin "Yerleşim Yerleri arasıda Uçak+ Otobüs ile Yapılan Tarifeli kombine Yolcu Taşımalarının" başlıklı (a) fıkrasının 1. alt bendinde yer alan " Bakanlıkça (B1) veya (D1) yetki belgesi düzenlenen veya havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılır." hükmünün iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu, 04/02/2020 tarih ve 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin , yine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idare vekili tarafından da dosyaya sunulan 15.10.2020 tarihli dilekçede, dava konusu Genelgenin 20.08.2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırıldığı ve bu manada açılan davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
Bu durumda, dava konusu Genelgenin yürürlükten kaldırılması, bu Genelgeye dayalı olarak herhangi bir bireysel işlemin de dava konusu edilmemiş olması karşısında iptal istemi hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 22/03/2023 tarihinde, davacı vekilinin gelmediği, davalı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı vekili Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra gelen tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 04/02/2020 tarih ve 2020/3 (UHDGM) sayılı Genelgenin (1) maddesinde "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+ Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımalarının" başlıklı (a) fıkrasının 1. alt bendinde yer alan " Bakanlıkça (B1) veya (D1) yetki belgesi düzenlenen veya havalimanı işletmecisi tarafından yer tahsisi yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılır." hükmü yer almaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idare vekili tarafından da dosyaya sunulan 15.10.2020 tarihli dilekçede, dava konusu Genelgenin 20.08.2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırıldığı ve açılan davanın konusuz kaldığı belirtilmiştir.
Bu itibarla; dava konusu Genelge yürürlükten kalktığında karar tarihinde yürürlükte bulunmayan anılan düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin dava açılmasına sebebiyet veren davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
22/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.