Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/3807 E. , 2022/8770 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/3807
Karar No : 2022/8770
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) :…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 24/10/2019 tarih ve E:2015/9146, K:2019/10120 sayılı kararın düzeltimesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli İli, Merkezefendi İlçesi, … Mahallesi,… parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ile 2981 sayılı Kanunun 3290 sayılı Kanun ile değişik Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümen kararının ve bu encümen kararının dayanağını oluşturan … tarih ve … sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin belediye meclis kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih E:….K:… sayılı kararda dava konusu işlemin, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planı değişikliğine ilişkin kısmı yönünden; Denizli Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planı değişikliğinin, … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile dava tarihi öncesinde iptaline karar verildiği görüldüğünden, davanın bu kısmı bakımından karar verilmesine yer olmadığına, … tarihli,… sayılı belediye encümen kararı ile kabul edilen parselasyona ilişkin kısım yönünden ise; … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesi karşısında, uyuşmazlığa konu parselasyon işlemine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararının dayanağı kalmadığı anlaşıldığından hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle parselasyonun iptaline karar verilmiştir
Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, dava konusu parselasyonun dayanağını oluşturan imar planı değişikliğinin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 15/01/2019 tarihli, E:2015/321, K:2019/246 sayılı kararı ile dava konusu planlama bölgesi ve çevredeki teknik ve sosyalt alt yapı alanlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi suretiyle uyuşmazlığa konu planlama alanında öngörülen nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik alt yapı alanının mevzuata göre yeterli olup olmadığı hususunun ortaya konulması suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, bu durumda, İdare Mahkemesince parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında verilecek karar göz önünde bulundurulmak suretiyle bu dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davacı, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, planlar arası geçişte kopukluk olduğu, mülkiyet hakkının sınırlandırıldığı dava konusu meclis kararı ve yapılan imar uygulamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca uygulamasına devam edilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 24/10/2019 tarih ve E:2015/9146, K:2019/10120 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının 15/10/2014 tarihinde Merkezefendi Belediye Başkanlığına hitaben noter kanalıyla göndermiş olduğu ihtarname ile Denizli İli, Merkezefendi İlçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazının ikiye bölündüğü ve başka hissedarlar eklendiği iddiasıyla yaptığı başvuru üzerine 23/10/2014 tarihli Merkezefendi Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından verilen cevapta, söz konusu parselin bulunduğu alanda Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan imar planı ve lejantlarına uygun olarak Denizli Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi uyarınca parselasyon yapıldığı bildirilmiş, davacı tarafından da parselasyon işlemine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile dayanağı … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen imar planlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak düzenlenmiştir.
Aynı kanunun 18. maddesinin ilk fıkrasında da; " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının başvurusu üzerine taşınmazının bulunduğu bölgede Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan imar planı ve lejantlarına uygun olarak Denizli Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi uyarınca parselasyon yapıldığının bildirilmesi üzerine davacı tarafından planların ve parselasyonun iptali istemiyle dava açılmış isede, dava dosyasındaki plan paftalarının incelenmesinden davacının taşınmazının davalı idarenin belirtmiş olduğu … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan imar planları sınırları içerisinde kalmadığı anlaşılmıştır.
Nitekim, Dairemizin E:2019/1782 sayılı dosyasında görülmekte olan, aynı davacı tarafından aynı taşınmaza ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararıyla kabul edilen parselasyon işlemi ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümen kararı ve dayanak … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planınının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince yapıtırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının taşınmazının Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan imar planı sınırlarında olmadığı, taşınmazın Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen imar planı sınırlarında kaldığı, davacının taşınmazını kapsamayan bölgede Denizli Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı kararlarıyla onaylanan imar planların mevcut olduğu ve imar planı bulunmayan bir alanda imar uygulaması yapılmadığı tespit ve değerlendirmelerine yer verilmiş, davalı idarenin savunmasında ve 10.11.2017,14.12.2017 ve 18.12.2017 tarihinde mahkeme kayıtlarına giren dilekçelerinde de dava konusu taşınmazı kapsayan uygulama imar planının dava konusu yapılan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olmadığı, taşınmazın Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen uygulama imar planı sınırları dahilinde olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda; davalı idarenin hatalı yönlendirmesi neticesinde davacı tarafından dava dilekçesinde iptali istenilen işlemler olarak … tarihli ve … sayılı belediye encümeni kararı ve dayanağı .. tarihli ve … sayılı belediye meclis kararı ile onaylanan imar planları gösterilmişse de, parselasyon uygulamasına ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümen kararının dayanağının Denizli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı olduğu anlaşıldığından, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmaza ilişkin 10.09.2013 tarihli parselasyon işleminin dayanağı 11.09.2012 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının şehircilik ilkelerine planlama esaslarına ve ilgili mevzuata uygunluğu ile birlikte planların kademeli birlikteliği ilkesi gereği söz konusu planların birbirleriyle uyumuda gözetilerek incelenmesi, dava konusu parselasyon işleminin ise anılan planlara, mevzuata ve dağıtım ilkelerine uygunluk yönünden incelenmesi sonucuna göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen karar verilmesine yer olmadığına ,kısmen dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 19/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.