Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3853 E. , 2021/5335 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/3853
Karar No:2021/5335
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirketin, bayisine ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, istasyonda kurulu bulunan otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı bilgiler içermediği ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.066.327,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin sözleşmeli bayisine ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde dağıtıcı harici ikmal yapıldığı ve otomasyon sistemi verilerinin tutarsız ve sağlıksız olduğu hususlarının tespit edildiği, denetime konu olan dönem içinde bazı günlerde akaryakıt satışı yapılmasına rağmen dönem sonu stok miktarının değişmediği, devam eden günlerde de istasyonda yapılan satışların ve dolumların net olmadığı, bilahare konuyla ilgili olarak yapılan soruşturma sonucu düzenlenen soruşturma raporunda da söz konusu fiilin subuta erdiğinin belirtildiği, tüm bu tespit ve konuya ilişkin bilgi ve belgeler dikkate alındığında otomasyon sisteminin denetime konu inceleme döneminde sağlıklı çalışmadığı, davacı şirketin otomasyon sistemi verilerini dikkatli bir biçimde inceleyerek Kuruma aykırılık bildiriminde bulunmadığı ve böylelikle otomasyon sisteminin sağlıklı çalışması için mevzuattan kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmediği; öte yandan, dava konusu işleme konu olan eylemin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında da sayılmadığı; bu durumda, davacı şirket hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, bayisine ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sisteminin kurulduğu ve çalışır vaziyette bayiye teslim edildiği, otomasyon sistemi ile ilgili yükümlülüklerin eksiksiz şekilde yerine getirildiği, akaryakıt hareketlerinin kesintisiz şekilde Kuruma aktarıldığı, soruşturmada yeterli inceleme yapılmadığı ve soruşturma raporunun kolluk tarafından düzenlenen tutanaklara dayanılarak özensizce düzenlendiği, davacı şirkete yapılan suçlamaya konu eylemin somut olarak ortaya konulamadığı ve bu nedenle davacı şirketin aykırılığı bildirme yükümlülüğünden bahsedilemeyeceği, bayi tarafından kaçak akaryakıt satışı yapıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığı gibi davacı şirket yetkilileri hakkında da kaçakçılık suçundan herhangi bir soruşturma ve kovuşturma bulunmadığı, davacı tarafından bayiye ikmal edilen ürünlerin marker seviyesinin geçerli olduğu, otomasyon sistemi uygulama zorunluluğu bulunsa da bu konuda davalı idare tarafından belirlenen bir standart bulunmadığı, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi tarafından yeterli inceleme yapılmadan karar verildiği, akaryakıt dolum ve satışları arasındaki farkın kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı, davaya konu eylemin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiillerden olduğu ve idarî para cezası verilmemesi gerektiği, başkasının eyleminden dolayı cezalandırılarak cezaların şahsiliği ilkesinin ihlâl edildiği, hangi nedenle üst sınırdan ceza uygulandığı belirtilmediği gibi uygulanan cezanın fahiş olduğu ve mülkiyet hakkının ihlâline sebep olduğu, 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 6. fıkrası, 19. maddesinin 5. fıkrası ile aynı maddenin 2. fıkrasının (c) bendi ve (3) numaralı alt bendinin Anayasa'ya aykırı olduğu, anılan kuralların iptal edilmesi için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 23/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.