Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/4018 E. , 2022/4005 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/4018
Karar No : 2022/4005
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı-…
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Yapı Üretimi A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı müteahhit şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi,… Ada,… Parselde kayıtlı bağımsız bölümlerin 2016 ve 2017 yıllarında satışı sırasında ödenen 684.673,73-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … Parsel üzerine 6306 sayılı Kanun gereğince riskli yapı şerhi konulduğu, alana 6306 Kanun kapsamında yeni inşa edilen bağımsız bölümlerin 2016 ve 2017 yıllarında satıldığı, bu işlemler için tahsil edilen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı; anılan Kanun'un 7/9. maddesinin uyuşmazlık tarihindeki hükmü ve Uygulama Yönetmeliğinin 16/9. maddesindeki düzenleme uyarınca riskli yapı şerhi konularak yeniden inşa edilen yapıların dönüşümden önceki devir ve tescili ile dönüşümden sonraki ilk devri ve tescilinin tapu harçlarından istisna olduğu; olayda, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin ilk devir işlemlerinin harçtan istisna olduğu ve bu işlemler için tapu harcı tahsil edilmemesi gerektiği, dolayısıyla vergiden istisna olan devir işlemleri için davacıdan harç tahsil edilmesinin açık vergi hatası teşkil ettiği sonucuna varıldığı,dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil edilen 684.673,73-TL tapu harcının düzeltme talep tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Uyuşmazlığın çözümünün hukuki yorum gerektirdiği,dönüşüm uygulamaları ile inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere satış işlemlerinin istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı müteahhit şirket tarafından, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi,… Ada,… Parselde kayıtlı bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen 684.673,73-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve E:… sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın faiziyle iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde; tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı târifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu, 58. maddesinde; tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli târifede belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesinde ise; gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.
Olayda; dosya içeriğinde yer alan tapu senetleri ve UYAP üzerinden temin edilen takbis kayıtlarının incelenmesinden, dava konusu bağımsız bölümlerin … Yapı Malzemeleri Akaryakıt Ürünleri San.Tic. ve Müh.Ltd.Şti. ile davacı şirket adına kayıtlı bulunduğu, dava konusu satış işlemleriyle üçüncü kişilere satıldıkları,davacı şirket tarafından ödenen tutarın iadesi talebiyle düzeltme şikayet başvurusunda bulunulduğu,reddi üzerine de yine davacı şirket tarafından bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.Uyuşmazlıkta, dava konusu bağımsız bölümlere ilişkin 13/20 hisseye sahip davacı şirket tarafından iadesi talep edilen tapu harcı tutarlarının sadece davacının ödemesi gereken tutar mı,yoksa 7/20 hisseye sahip … Yapı Malzemeleri Akaryakıt Ürünleri San.Tic. ve Müh.Ltd.Şti. tarafından ödenmesi gereken tutarla birlikte toplam tutar mı olduğunun araştırılarak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda,dava konusu bağımsız bölümlere ilişkin 13/20 hisseye sahip davacı tarafından iadesi talep edilen tapu harcı tutarlarının sadece davacının ödemesi gereken tutar mı,yoksa 7/20 hisseye sahip diğer devreden şirket tarafından ödenmesi gereken tutarla birlikte toplam tutar mı olduğunun araştırılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.