Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/4028 E. , 2022/1797 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4028
Karar No : 2022/1797
Temyiz İsteminde Bulunanlar : 1- (Davacılar) 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
Vekilleri : Av. ...- Av. ...
2- (Davalılar) 1- ... Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
2- ... Bakanlığı
Vekili : Av. ...
3- ...
Müdürlüğü - .../...
Vekili : Av. ...
4- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... ada, .. parsel, ... Evleri, ... sitesi No:... adresinde bulunan taşınmazın, 10.09.2009 tarihinde meydana gelen yağış nedeniyle zarar görmesi neticesinde davacılardan ... için 30.000-TL maddi, 10.000-TL manevi, ... için 10.000-TL manevi, kızları ... ve ...'nın herbirisi için ise 5.000-TL manevi olmak üzere toplam 60.000-TL tazminatın davalı idarelerin ağır hizmet kusuru bulunduğundan bahisle tazmini istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Dairemizin 21/04/2014 gün ve E:2012/4884, K:2014/3256 sayılı bozma kararına uyularak yaptırılan bilirkişi raporu hükme esas olarak alınmış; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın; imar planları yönünden onay makamı olması, denetim yetkisinin bulunması nedenleri ile hizmet kusurunun bulunduğu, davacıların; inşaat bittikten sonre süresi içerisinde yapı ullanım izin belgesi almadıkları, ancak kat irtifaklı bağımsız bölüme iskan alınmamasından dolayı davacılaran bir kusuru bulunmadığı, afet dolayısı ile kusur oranının %30 oranında mümkün olduğu, oluşan hasardan ötürü ise İstanbul Büyükyehir Belediye Başkanlığı'an %25, İSKİ'ye %25, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na %10, Küçükçekmece Belediye Başkanlığı'na %10 oranlarında kusur isnatlarının mümkün olduğu belirtilerek dava konusu maddi tazminat miktarı 28,900,00-TL'nin kusur oranları dikkate alınmak suretiyle idareye başvuru tarihi olan 02.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... ada, ... parsel, ... Evleri, ... sitesi No:... adresinde bulunan taşınmazın, 10.09.2009 tarihinde meydana gelen yağış nedeniyle sel suları ve ikametgah önünden geçen dere yatağının taşması sonucunda zarar gördüğü, sel suları ve beraberinde getirmiş olduğu çamur/ balçıkla birlikte evin içinde bulunan tüm ankastre mutfak, mutfak eşyaları, giyim eşyaları, mobilyalar, elektronik eşyalar, halı, perde vs eşyaların kullanılamayacak şekilde hasar gördüğü, bu sebeple de davalı idarelerin ağır hizmet kusuru bulunduğundan bahisle davacılardan ... için 30.000-TL maddi, 10.000-TL manevi, ... için 10.000-TL manevi, kızları ... ve ...'nın herbirisi için ise 5.000-TL manevi olmak üzere toplam 60.000-TL tazminatın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dairemizin 21/04/2014 gün ve E:2012/4884, K:2014/3256 sayılı bozma kararında, oluşan zarardan, dere yatağında yerleşime müsaade eden ve taşan derenin bakımı ve yağmur sularının tahliyesi konusunda İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile birlikte sorumluluğu olan davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Küçükçekmece Belediyesinin hizmet kusuru nedeniyle müşterek sorumlu olması karşısında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın da özellikle İmar planlarıyla ilgili olarak yürüttüğü bir kamu hizmetinden kaynaklanan hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının ortaya konulması ve tespiti halinde bu idarelerin de hasım mevkine alınması suretiyle, davalı idarelerin hizmet kusuru ile davacının iskan ruhsatının mevcut olup olmamasına göre belirlenecek kusur durumlarının birlikte değerlendirilerek bulunacak kusur oranları çerçevesinde ve davacının gerçek zararının araştırılması sonrasında bir karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği; Mahkemece bozma kararına uyulduğu belirtilerek yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapor hükme esas alınarak verilen kararda, davaya konu konutun iskan izninin bulunmamasına rağmen kusur oranları belirlenirken davacıya bu hususta herhangi bir kusur izafe edilmediği, olayın meydana gelmesinde dere ıslahını yapmayan, dere yataklarını imara açan, yağmursuyu tahliyesi görevleri yapmayan idarelerle birlikte talep sahiplerinin de gerekli izinleri almayarak kusurlu davranışlar sergilediği göz önünde bulundurulduğunda mahkeme kararının hukuka uygunluk içermediği görülmektedir.
Öte yandan, davacıların zarar gören evlerinin bulunduğu aynı ada, parsel ve sitedeki iskan izni bulunmayan diğer villalara ilişkin olarak açılan benzer nitelikteki bir davada, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı esasına kayıtlı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 03.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda; İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ... Sitesi'ndeki taşınmazın bulunduğu bölgede meydana gelen dere taşkını sonucu hasarın oluşmasında etkili olan imar planlarıyla ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın sorumluluğunun bulunmadığı, mülk sahibinin %10, Küçükçekmece Belediyesi'nin %20, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin %10, İSKİ Genel Müdürlüğü'nün %20 kusurlu ve %40 oranında da tabii afet faktörünün etkili olduğu sonucuna varıldığı, söz konusu rapor esas alınarak verilen kararın Dairemizin 25.04.2018 tarih ve E:2017/7274, K:2018/2353 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece, yukarıda yer verilen bilirkişi raporu dikkate alınarak, sorumlu idarelerin her birinin kendi kusuru oranında meydana gelen zararın tazminine karar verilmesi gerektiğinden eksik araştırma ve incelemeye dayalı temyize konu Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.