T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/404
Karar No:2024/409
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Doğalgaz Dağıtım A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Doğal gaz dağıtım lisansı sahibi olan davacı şirket tarafından, başka bir dağıtım şirketi ile malzeme alışverişi yaparak lisans kapsamı dışında faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile 1.062.235,00-TL idari para cezası verilmesi ve söz konu aykırılığın 15 (on beş) gün içinde düzeltilmesi hususunda ihtar edilmesine rağmen bu kararın gereğinin verilen süre içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca 2.124.470,00-TL (daha önce uygulanan 1.062.235,00-TL'nin iki katı tutarında) idari para cezası verilmesine ve anılan Kurul kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; … ile … A.Ş.'nin 2008 yılından 2013 yılına kadar müteaddit defalar aralarında bedelsiz olarak malzeme alışverişi yaptıkları hususunda ihtilafın bulunmadığı, söz konusu malzemelerin şebeke alt yapısında kullanılıp başka yerden alınmayarak kâr elde edildiği ve bu şekilde lisans dışı faaliyette bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; davacıya 1.062.235,00.-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına ve 15 gün içinde aykırılığın giderilmesi için ihtar edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin olarak … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E: … , K: … sayılı karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, Dairelerinin … tarih ve E:… K: … sayılı kararıyla, "her ne kadar İdare Mahkemesi kararında ve davalı idare tarafından, malzeme alışverişinin bir defaya mahsus olmadığı ve doğal gazın dağıtımı ve mahalli gaz boru hattı şebekesi ile nakli faaliyetlerini aştığı, davacı şirketin lisansa konu dağıtım faaliyetlerinin dışına çıktığı, 2008 yılında alınan malzemeleri 5 yıl içerisinde iade etmeyerek şebeke altyapısında kullandığı, bu altyapı yatırımlarını bedelsiz olarak aldığı ve malların bedellerini tarifeler yolu ile faturalardan tahsil etme yoluna gittiği hususlarının tespit edildiği belirtilmekte ise de, boru ve malzemeleri, bedelini ödemeden veya ödünç olarak almak suretiyle başka bir dağıtım şirketinden temin etme fiilinin, "suç ve cezaların kanuniliği ilkesi" uyarınca "Piyasada lisans kapsamı dışında faaliyet gösterme" fiili kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davacının söz konusu altyapı yatırım malzemelerini bedelsiz olarak aldığı ve malların bedellerini tarifeler yolu ile faturalardan tahsil etme yoluna gidebileceği yolunda yapılan tespitin gereğinin, … -… şirketleri arasında söz konusu dönemde yapılan karşılıklı malzeme alış verişine ilişkin miktarlar ve varsa davacının tarifeye yansıtmak suretiyle elde ettiği bedel dikkate alınarak, haksız iktisap ve tarife uygulamaları yoluyla davacıdan tahsil edilebileceği..." gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu durumda, … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptaline karar verildiği dikkate alındığında, anılan Kurul kararına karşı yapılan itirazın reddine ve söz konusu Kurul kararıyla yapılan ihtarın gereğinin süresinde yerine getirilmediğinden bahisle idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının ihtar edilmesine ilişkin Kurul kararı ile malzeme alışverişinin lisans kapsamı dışında faaliyet olarak tanımlandığı, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, isnat edilen fiilin lisans kapsamı dışı bir faaliyet olmadığı, lisansı kapsamında yükümlü oldukları dağıtım faaliyetinin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan ve malzemenin emanet olarak verilmesi mahiyetinde bir işlem olduğu, söz konusu fiilin Kanun'da aykırılık olarak tanımlanmadığı, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi uyarınca yaptırım uygulanmasının mümkün olmadığı, malzeme alışverişinin bedel karşılığı olmaksızın ve fatura düzenlenmeksizin ödünç verme suretiyle yapıldığı, ödünç alınan malzemelerin tarifeye yansıtılmasının mevzuat gereğince mümkün olmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam … -TL harcın istemi hâlinde davalıya iadesine,
4. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 31/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.