T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4083
Karar No : 2024/1812
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ...Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde uzman kadrosunda görev yapmakta olan davacı tarafından, hakkında başlatılan disiplin soruşturması kapsamında düzenlenen 11/04/2017 tarihli soruşturma raporu ile getirilen teklif üzerine, "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiili nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesi uyarınca "Kamu Görevinden Çıkarma Cezası" ile tecziyesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tesis edilen ... tarih ve ...karar sayılı işlemin iptali ile özlük ve parasal haklarının yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; dosya kapsamında mevcut soruşturma raporu ve eki ifade/bilgi alma tutanakları ve tüm dosya kapsamıyla "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" filinin sübuta erdiği anlaşılmakla, davacının eylemine uyan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 53/b-6-b maddesi uyarınca "Kamu görevinden Çıkarma Cezası" ile tecziye edilmesine yönelik ...Üniversitesi Rektörlüğü tarafından getirilen teklifin mezkur Kanun'un 53/ç-c maddesi uyarınca kabulüne ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tesis edilen dava konusu ... tarih ve ...karar sayılı işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından, davacının parasal ve özlük hak talebinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile; soruşturma dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uzman kadrosunda görev yapan davacıya isnat edilen cinsel taciz boyutuna giren davranışlarla ilgili olarak, adli yargıda açılmış bir soruşturma ya da kamu davasının bulunmaması, davacıya isnat edilen eylemlerle ilgili soruşturma açılmasına sebep olan şikayet dilekçelerini veren öğrencilerin sonradan şikayetlerinden vazgeçmiş olmaları, ifadesine başvurulan öğrencilerin bazılarının ifadelerinde davacıya isnat edilen filleri doğruladığı görülmekle birlikte, bazı öğrencilerin isnat edilen fiilleri doğrulamadığı görüldüğünden, davacıya isnat edilen eylemlerin her türlü şüpheden uzak, kesin, somut delillerle ortaya konulamadığının kabulü gerektiği, bu nedenle de davacıya isnat edilen "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiilinin olayda sabit olduğundan bahsedilemeyeceği sonucuna ulaşılmış olup, dava konusu işlemde ve davanın reddine yönelik idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmediği, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve tazminat isteminin kabulü ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 05/12/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dosyadaki delillerin objektif değerlendirmeye tabi tutulmadığı, eylemin gerçekleştiğinin dosya kapsamından sabit olduğu, davacının kız öğrencilere yakınlık gösterdiği, vücut temasında bulunduğu, hoca-öğrenci ilişkisinin dışına çıkarak cinsel taciz boyutuna varan davranışlar sergilediği, bu durum ile ilgili birçok öğrencinin aynı yönde beyanları olduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, öğrencilerin beyanlarının soyut olduğu, şikayetçi öğrencilerin hür iradeleri ile şikayetlerini geri aldıkları, kendisinden memnun olunduğuna ilişkin öğrenci beyanları olduğu ve hakkında adli yargıda açılmış bir dava olmadığı, cinsel taciz suçunun dahi şikayete bağlı suç olduğu, şikayetten vazgeçildiğinde soruşturma ve kovuşturma yapılamayacağı, suçun hiçbir şüpheye dayanmadan ispat edilmesi gerektiği, hakkında yalnızca iddialar olduğu, bunun hukuk devleti ve Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
...Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 3 kız öğrenci tarafından, Rektörlüğe verilen 22/02/2017 tarihli dilekçeler üzerine; ...Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde uzman kadrosunda görev yapmakta olan davacı hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır. Disiplin soruşturması kapsamında düzenlenen 11/04/2017 tarihli soruşturma raporu ile getirilen teklif üzerine, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ...karar sayılı işlemi ile davacı hakkında "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" fiili nedeniyle 2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesi uyarınca "Kamu Görevinden Çıkarma Cezası" verilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile özlük ve parasal hakların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle
bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Kanun'un 53/b-6-b maddesinde; "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak." fiili kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, aynı Kanun'un "Disiplin cezası verme yetkisi başlıklı 53/Ç maddesinin (c) bendinde ise; "Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları atamaya yetkili amirin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasından; ...Üniversitesi'nde eğitim gören 3 kız öğrenci tarafından, davacı hakkında ...Üniversitesi Rektörlüğü'ne 22/02/2017 tarihli şikayet dilekçeleri verildiği görülmektedir. Dilekçelerin incelenmesinden;
-Z. N. adlı öğrenci tarafından verilen şikayet dilekçesinde; "...isimli hocanın bize yapılan yanlış hareketinden dolayı şikayet etmek istiyorum. Sınıftayken benden dersle ilgili olarak telefon numaramı istedi, ders linkini gönderdikten sonra bana beni sevdiğini, beni özlediğini söyledi, seni kimse keşfetmemiş, ben seni keşfedeceğim, seninle baş başa yemeğe gidelim, sen çok özel birisin benim için, seni Diyarbakır'a Mersin'e götüreceğim, ben senin hocanım ister öperim ister sarılırım, akşam benimle dışarı çık, benim odama yalnız gel, gece yarısı arama mesaj atma rahatsız etme, çok sessiz ve efendi olduğun için ilgimi çekiyorsun, çok güzelsin seni seviyorum, yanımda rahat ol, sana mesaj attığımdan veya aradığımdan hocalarının ve arkadaşlarının haberi olmasın dediği, görünce pis bakışlar atması ve baştan aşağı süzmesi, el temasında bulunması, zorla yüzük takması, konuşurken dokunması, taciz etmesi gibi davranışlar sergilediği" belirtilerek gereğinin yapılmasının talep edildiği,
-M. Ö. adlı öğrenci tarafından verilen şikayet dilekçesinde; "...isimli hocadan şikayetçiyim, hocanın öğrencilere karşı rahatsız edici davranışları aşağıdaki gibidir; öğrencileri bakışları ile taciz etme, çok fazla yakın temasta bulunnma, öğrencilerin elini tutmaya çalışma, saçını okşama, en ufak şeyde öğrenciyi odaya çağırma, gece aramalar ve mesaj atmalar, öğrenciye özel hisler beslediğini söyleme, mimikleri ile tacizci davranışlarda bulunma, öğrenciye yemek davetlerinde bulunma....hocanın ne derslerimde ne de okulda devam etmesini istemiyorum. Gereğinin yapılmasını arz ederim" denildiği,
-N. K. adlı öğrenci tarafından tarafından verilen şikayet dilekçesinde ise; "......isimli öğretim görevlisinin hal ve hareketlerinden şikayetimi dile getirmek isterim, özellikle kız öğrencilere yaklaşımı ciddi rahatsızlık vermektedir...koridorda yürürken karşılaşınca gözbebeklerimin içine bakıp dudağını ısırıyor, özel hatlarıma bakıp dikkatimi dağıtıyor, ...bana biliyormusun ben zayıf kızları pek sevmem, kadın dediğin biraz etli butlu olmalı, tuttuğunda eline dolu dolu gelmeli diye bir söylemde bulunmuştu, evli olmasına rağmen bekar olduğunu beyan etmişti, artık kendisini gördüğüm yerde yolumu değiştiriyorum...Gereğini arz ederim." denildiği görülmektedir.
Anılan şikayet dilekçeleri üzerine, davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması kapsamında alınan ifadelerde; okutmanlardan E. K.'nın ifadesinde; "şikayetçi öğrenciler durumu bana bildirdiklerinde beraber Yüksekokul Müdür Yardımcısı H. A.'nın odasına gittik, öğrencilerden Z. N. bize ... Hoca'nın gönderdiği "I miss you" (seni özledim) mesajını gösterdi, hocanın geç saatlerde aradığını bundan rahatsız olduğunu söyledi, sınıfta kız öğrencilerin masalarına oturduğu, yanaklarından makas almaya çalıştığı, ellerini tutmaya çalıştığı gibi durumları anlattılar, H. A. bundan sonraki konuşmaları kayıt altına almalarını istedi, durumu Yüksekokul Müdürü'ne ileteceğini, gerekirse bu öğrencilerin gelecek dönemde ... Boz'un sınıfına verilmeyeceğini söyledi, konu kapandı, bu öğrencilerin şikayet dilekçeleri verdiklerini daha sonra öğrendim" şeklindeki beyanın tutanağa bağlandığı, Yüksekokul Müdür Yardımcısı H. A.'nın ifadesinde; "...şikayetçi öğrenciler ile okutman E. K. odama geldi,...Daha sonra Müdür beye ...konusunda öğrencilerin sıkıntıları olduğunu söyledim,..." şeklindeki beyanı, öğrenci E. T.'nin ifadesinde; "...dersime girmiştir, sınıfta ders esnasında elimi tuttu, ben de sınıfta ders ortamında olduğumuz için sadece elimi çekebildim, başka bir tepki veremedim, iş dolayısıyla numaramı istedi ben de verdim, akşam görüşme yapmak istediğini söyledi ben de bunun doğru olmayacağını düşünerek görüşmeye gitmedim, ayrıca çok yakın arkadaşım olan İ. E.'ye karşı rahatsız edici davranışları olduğunu biliyorum, zamanı tam olarak hatırlamıyorum fakat ...Hoca arkadaşım İ. E.'ye birşey sormak amacıyla yaklaşmış ve elini İ. E.'nin beline koymuş İ. E. bunun üzerine hocayı terslemiş, daha önce bu gibi şeyler de duydum." şeklindeki beyanı, öğrenci S. O.'nun ifadesinde; "...benim speaking hocamdı ve en yakın arkadaşıma yakın temasta bulunmaya çalışıyordu, hatta bir keresinde arkadaşım bu yüzden ağlamıştı...İngilizce olarak 'şu an çok mutluyum çünkü yanımda çok hoş iki bayan var' şeklinde ve daha bir çok şey söylemişti. Çok utanmıştım ve anlamamazlıktan gelmiştim. Bir keresinde aynı arkadaşımın parmağına yüzük takmaya kalktı..." şeklindeki beyanı, öğrenci Z. B.'nin ifadesinde; " ...geçen dönem dersimize girdi, beni rahatsız edecek davranışlarda bulunmadı ama arkadaşlarımı rahatsız edecek davranışlarda bulundu, bazı davranışlarını görmüştüm, sınıftaki bayan arkadaşlara karşı ayrı bir ilgi ve sürekli bir bayan arkadaşa dokunma ya da onu tahrik edecek durumlarda bulunması, sözlü olarak söylediği İngilizce kelimeleri diğer arkadaşlarımın kulağına fısıldaması, kimi zaman sınıfta cinsel organına dokunması ve bayan arkadaşlarımı baştan aşağı süzüp gözleriyle rahatsız etmesi, sosyal medyadan mesaj atıp yazılı olarak rahatsız edebilecek cümleler kullanması gibi bir çok durumlar duydum ve bazılarına da şahit oldum." şeklindeki beyanı, öğrenci R. D.'nin ifadesinde; "... Hocanın sınıfta sergilediği davranışların bir öğrenci öğretmen ilişkisi dışına çıktığını farkettim, fiziksel bir temas olmasa da gözleriyle ve sözleriyle ben dahil diğer arkadaşlarımı rahatsız ettiğinin farkındaydım, bir öğretim görevlisine yakışmayacak davranışlar sergiliyordu." şeklindeki ifade ve beyanların yer aldığı görülmektedir.
Disiplin soruşturması kapsamında davacıdan alınan 23/03/2017 tarihli ifadede ise; "I miss you" mesajını, "you" ifadesi aynı zamanda "siz" anlamına de geldiğinden bütün öğrencilerini özlediğini belirtmek için attığı, küçük kızının telefonla oynadığından farkında olmadan gece saatlerinde arama yapmış olabileceği, kendisinin kimseyi aramadığı, konuşmada sıkıntı çeken utangaç öğrencilere "yanımda rahat ol" dediği, yine çekingen bir öğrencisine yarıyıl tatilinde ödev verdiği için "merhaba", "nasılsın" diye mesaj attığı, cevap gelmeyince bir daha mesaj atmadığı, sorunu olan veya ek ödev almak isteyen öğrencilere "odama gelin" dediği, ancak yalnız gelmeleri yönünde ifadesi olmadığı, diğer iddiaların ise hiç birini kabul etmediği, ifadesi alınan öğrencilere "ifadeniz gizli kalacak" vaadiyle gerçek dışı beyanların alındığı, ilerde tüm dosya içeriğinin açıklanacağı ve ifade verenlerin yüzüne karşı bu ifadelerini tekrar vereceği belirtilmektedir.
Dosyadan; öğrencilerden Z. N.'nin 22/03/2017 tarihli şikayetten vazgeçme dilekçesi ile ...Yönetimden çağrılarak bize dilekçe yazmamız ve altına imza atmamız söylendi ama şikayet dilekçesi yazmadım, sadece önceden hazırlanan dilekçenin altına tam olarak okumadan imza attım, Ben hocamdan hiç bir surette şikayetçi veya yakınan değilim. Böyle bir husus var idiyse de bu şikayetimden vazgeçiyorum" şeklindeki beyan verdiği, akabinde 20/04/2017 tarihli dilekçesi ile "...Rektörlüğünüze hitaben yazmış olduğum 22/03/2017 tarihli dilekçemde ...hocamız hakkında şikayet dilekçesi vermediğimi, hocamızdan hiç bir surette yakınan ve şikayetçi bir öğrenci olmadığımı belirtmiştim. Aldığım duyumlara göre, bana ve aileme tehdit ve baskılar olduğu için şikayetimden vazgeçtiğim söylenmiştir. Bu güne kadar ne ben ne de ailem herhangi bir şekilde hiç kimseden ne bir baskı gördüm ne de bir tehdit aldım. Ayrıca hiç kimsenin tehdit ve baskılarından da korkmuyorum. 22/03/2017 tarihli dilekçemde belirttiğim ifadelerimi aynen tekrarlıyorum. ...hocamız hakkında şikayet dilekçesi vermediğim gibi hiç bir şekilde kendisinden şikayetçi değilim" şeklinde beyan verdiği; M. Ö. tarafından verilen 23/03/2017 tarihli şikayetten vazgeçme dilekçesinde ise, "......ile ilgili verdiğim dilekçeden sonra ailemle büyük bir çatışma yaşadım ve okulu bırakacak duruma geldim. Bu olaydan sonra psikolojik rahatsızlık yaşayıp kendimi derslere verememekteyim. Dolayısıyla ...ile ilgili verdiğim dilekçenin işlemden çıkarılmasını ve ismimin bu konuyla ilgili hiç bir şekilde geçmesini istemiyorum" beyanına yer verildiği; N. K. tarafından verilen 20/04/2017 tarihli şikayetten vazgeçme dilekçesinde ise, "...Daha önce Yüksekokulumuzda görev yapan hocamız ...ile ilgili vermiş olduğum şikayet dilekçemi, adı geçen şahsın ismimi ve telefon numaramı bir şekilde öğrenerek sürekli bana ve aileme ulaşmaya çalışması sebebiyle duyduğum endişe nedeniyle geri çekmek istiyorum" beyanına yer verildiği görülmektedir.
Bütün bu hususların birlikte değerlendirilmesinden; şikayet dilekçelerinin bizzat şikayetçi öğrenciler tarafından kaleme alınarak imza altına alındığı ve ifade tutanaklarında da şikayet dilekçelerinde yer alan olayları aynen belirttikleri; şikayetçi Z. N. tarafından, 22/03/2017 tarihli dilekçede "hazırlanan dilekçenin altına tam olarak okumadan imza attığı, hocadan şikayetçi olmadığı" iddiası ile şikayetten vazgeçilmiş ise de, 02/03/2017 tarihinde alınan ifadesinde şikayet dilekçesinde belirttiği iddiaları sözlü olarak tekrarladığı ve ailesinin görmemesi için telefonuna gelen mesajları sildiğini belirttiği, bu nedenle önceden hazırlanan dilekçenin altına tam olarak okumadan imza attığı ve şikayetçi olmadığı iddiasının doğru olmadığı; yine diğer iki öğrencinin şikayetten vazgeçme dilekçeleri incelendiğinde bunların atılı eylemin sübuta ermediğine ilişkin şikayetten vazgeçme niteliğinde olmadıkları, dilekçelerde davacının ailelere ulaşma çabasından bahsedildiği, yine Z. N.'nin dilekçesinde de "Aldığım duyumlara göre, bana ve aileme tehdit ve baskılar olduğu için şikayetimden vazgeçtiğim söylenmiştir. Bu güne kadar ne ben ne de ailem herhangi bir şekilde hiç kimseden ne bir baskı gördüm ne de bir tehdit aldım. Ayrıca hiç kimsenin tehdit ve baskılarından da korkmuyorum." denilerek baskı ve tehditten bahsedildiği görülmekle, bu ifadelerden öğrencilerin üzerinde baskı ve endişe olduğu ve bunun etkisi altında şikayetlerinden vazgeçtikleri anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacı tarafından her ne kadar söz konusu eylem ile bir alakasının olmadığı ileri sürülmüş ise de; dosya kapsamında mevcut soruşturma raporu ve bir çok öğrenciden alınan ifade/bilgi alma tutanakları ve tüm dosya kapsamıyla "Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak" filinin sübuta erdiği anlaşılmakla, davacının eylemine uyan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 53/b-6-b maddesi uyarınca "Kamu görevinden Çıkarma Cezası" ile tecziye edilmesine yönelik ...Üniversitesi Rektörlüğü tarafından getirilen teklifin mezkur Kanun'un 53/ç-c maddesi uyarınca kabulüne ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tesis edilen dava konusu ... tarih ve ...karar sayılı işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ve dava konusu işlemin, hukuka ve mevzuata uygun olduğu ile davacının parasal ve özlük hak talebinin de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kabulü ile işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 05/12/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3 Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 26/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.