T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4173
Karar No : 2023/2183
DAVACI : …'ı temsilen … Sendikası (… - …)
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2- … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, ... Bilim ve Sanat Merkezinde teknoloji ve tasarım dersi öğretmeni olan üyeleri davacının, Mart 2020 - Haziran 2020 tarihleri arasındaki ek ders ücretinin ödenmesi talebinin reddine ilişkin İlkadım Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve E… sayılı işlemi ile dayanağı Mili Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 26/03/2020 tarih ve E.5906495 sayılı Genel Yazısı'ndaki; “2- Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dahil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması” ibaresinin iptali ve yoksun kaldığı mali hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
İlk olarak Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 13/03/2020 tarih ve 5497866 sayılı işlemi doğrultusunda okullarda görevli tüm yönetici ve öğretmenlere 23-27 Mart tarihlerinde idari izin verildiği, mali hak kaybı yaşamayacaklarının belirtildiği, bakanlık tarafından dava konusu işlem ile durdurulan tüm uygulamalara yönelik ücretlerin, Hakem Kurulu Kararı gereğince, izinli sayıldıkları 23-27/03/2020 tarihleri arası için ödendiği, dava konusu işlemle aynı kapsamda idari izinlerin 30/04/2020 tarihine kadar uzatıldığı; ancak, Genel Yazı'nın 2. maddesiyle, cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dâhil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmamasına karar verildiği, Milli Eğitim Bakanlığının 28/03/2020 tarih ve 5964251 sayılı işlemi ile; "rutin müfredat kapsamında yürütülmekte olan ders görevleri dışındaki ders görevlerinin” 28/03/2020 tarihinden itibaren, 01/09/2020 tarihine kadar durdurulduğu, dolayısıyla bu tarihlere ilişkin olarak da; Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın 8. maddesi kapsamında yapılmak durumunda olan faaliyetlerin durdurulduğunun belirtildiği ve bu uygulamaların yapılmış sayılmayarak, bunlardan dolayı ücret ödenmeyeceği kararlaştırıldığı, nihayetinde Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 29/04/2020 tarih ve 6668482 sayılı yazısı ile tekrar 31/05/2020 tarihine kadar uzatılarak öğretmenlerin ek ders görevini yerine getirmiş sayılacağı ve bundan doğan ek ders ödemelerinin de yapılması gerektiğinin belirtildiği, son olarak da bu süreçte Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 28/05/2020 tarih ve 7193697 sayılı Genelgesi ile 19/06/2020 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiği,
Bilim Sanat Merkezleri Yönergesi kapsamında faaliyet gösteren bilim sanat merkezlerinin, özel yetenekli öğrencilerin performansları ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanacak BEP'e göre eğitim veren kurumlar olduğu, bilim sanat merkezlerinde öğrencilerin, kayıtlı olduğu örgün eğitim kurumunun yanı sıra, tanımlanan özel yetenekleri doğrultusunda özel bir programla öğrenim gördüğü, bilim sanat merkezlerinde görevli öğretmenlerin ise, anılan Yönerge kapsamında belirlenen ilke ve usullere göre kadro tahsisli olarak görev yaptığı, bunun dışında ayrıca başka bir kurumda, ders dışı faaliyet olarak görevlendirilmelerinin söz konusu olmadığı,
Davalı idarenin cumartesi pazar günlerini de iş günü kapsamında değerlendirdiği, ancak hakem kurulu kararında yer alan iş günü kavramına göre cumartesi pazar günlerinin iş günü kapsamında değerlendirilemeyeceği,
Öğretmenlerin ders görevlerinin valilik veya kaymakamlık onayı ile öğretmenlere resen verilen ders programları doğrultusunda gerçekleştiği, ağırlık olarak da bu ders programlarında hafta sonu yerine getirilecek aylık karşılığı ve ek ders oluşturacak şekilde ders görevleri yer aldığı, COVİT-19 süreci öncesinde, ders ve ek ders ücretlerinin bu usullere göre belirlendiği, dava konusu düzenleyici işlem dayanak gösterilerek, bu ders görevlerinin hafta sonuna ilişkin kısımlarına karşılık söz konusu ek ders ücretlerinin mart ayı ile haziran arasında ödenmediği, yukarıda yer verilen bakanlık genelgeleri gereğince, COVİT-19 nedeniyle yüz yüze eğitimin yapılmaması ve öğretmenlerin idari izinli sayılmaları doğrultusunda, ek ders ücretleri de ödenmesine rağmen, dava konusu düzenleyici işlem dayanak gösterilerek kendisi ile aynı durum ve şartlar altında görev yapanlarla birlikte ders görevlerinin yapılmış sayılması ve buna göre de ek ders ödenmesi gerekmesine rağmen ödeme yapılmadığı, Millî Eğitim Bakanlığı Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinde, "(10) Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanlar, bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar, hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklan saklıdır." hükmünün yer aldığı, uzaktan eğitim yapılması sürecinde mali ve özlük haklarının saklı olacağının özel olarak düzenlendiği, işlemin Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı kararının, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller başlıklı 2. maddesine aykırı olduğu, söz konusu hakem kurulu kararında, öğretmenlerin genel idari izinli olmaları sebebiyle ya da öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim öğretim faaliyetlerinin fiilen yerine getirilmemesi halinde, bu görevlerin yerine getirilmiş sayılacağı ve buna ilişkin ücretlerin de ödeneceğinin güvence altına alındığı, dava konusu düzenleyici işlemin Kamu Hakem Kurulu kararını işlevsiz hale getirdiği iddia edilmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Davalı idarelerce, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89. maddesinde ek ders ücreti ile ilgili ayrıntıların Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edileceğinin belirtildiği, bu hükümler doğrultusunda düzenlenen 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 01/12/2006 tarih ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda; Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki okul ve kurumlar ile diğer eğitim kurumlarında görevli öğretmen, yönetici ve usta öğreticilerin aylık ve ücretle okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri hususların belirlendiği, 01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/08/2019 tarih ve 2019/1 sayılı kararının “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin “Mali ve Sosyal Haklar” bölümünün “Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 2. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenlerin, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacaklarının belirtildiği, davalı Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları 2019-2020 eğitim öğretim yılında 16 Mart-19 Haziran 2020 tarihleri arası tatil edilerek, bu eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin de genel idari izinli sayıldıkları, bu sürelerde yönetici ve öğretmenlerin Hakem Kurulu Kararı doğrultusunda üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılarak karşılığında ek ders ücretinden yararlandırıldıkları, anılan Hakem Kurulu Kararında geçen; “ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle” ifadesinden de anlaşılacağı üzere, ders görevinin yapılmış sayılacağı günlerin hafta içi çalışma günleri olduğu, zira 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda zaten tatil olarak düzenlenmiş bulunan cumartesi ve pazar günleri için de genel idari izin uygulanacağının amaçlanmış olması halinde, “iş günleri” ibaresine gerek duyulmayacağının açık olduğu, dava konusu düzenlemenin Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararına aykırılığının söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Davacıyı temsilen ... Sendikası (...) vekili tarafından, Sendika üyesi ve ... Bilim ve Sanat Merkezinde Teknoloji ve Tasarım dersi öğretmeni olan davacının, Mart 2020 - Haziran 2020 tarihleri arasındaki ek ders ücretinin ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin İlkadım Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 14/08/2020 tarih ve 10650138 sayılı işlemi ile dayanağı Mili Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 26/03/2020 tarih ve 5906495 sayılı Genel Yazısı'nın "2- Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dahil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması” ibaresinin iptali ve yoksun kalınan mali hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek-1. maddesinde, "Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdürler. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.
Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir.
İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir.
(Değişik fıkra: 21/3/2006-5473/6 md.) Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir.
(Ek fıkra: 21/3/2006-5473/6 md.) Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez." hükümlerine yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinin 1. fıkrasında, "(Değişik: 30/5/1974–KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.) Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir." Bu maddenin Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe konulduğu tarihteki 2. fıkrasında da, Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur." hükmüne yer verilmiş, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182. maddesiyle 2. fıkrada yer alan “ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, "Çalışma saatleri" başlıklı 99. maddesinde de, memurların haftalık çalışma süresinin genel olarak 40 saat olduğu, bu sürenin cumartesi ve pazar günleri tatil olmak üzere düzenleneceği ancak bu kanuna, özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabileceği belirtilmiş, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve” ibaresi “bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak” şeklinde değiştirilmiştir,
Anılan Yasa hükümlerine dayanılarak Bakanlar Kurulu'nun 01/12/2006 tarih ve 2006/11350 sayılı kararıyla, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, bu Kararla Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususlar belirlenmiş, bu Karar'ın"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; aylık karşılığı ders görevi, aylık karşılığında okutulmak zorunda olan dersleri, ek ders görevi de "aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri" olarak tanımlanmış, 5. maddesinde, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olan yönetici ve öğretmenlere haftalık okutmak yükümlü oldukları ders saatleri, 6. maddesinde, aylık karşılığı ders görevini tamamlayanlara haftada verilecek zorunlu ve zorunluluk dışında verilebilecek ek ders saatleri, bu Kararın Üçüncü Bölümünde ek ders görevinden sayılan haller 10.-19. maddelerde, ders niteliğinde yönetim görevi, hazırlık ve planlama, sınav, belleticilik görevleri, işletmelerde meslek eğitimi, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller, ders dışı eğitim çalışmaları, okulda bulunma zorunluluğu, kurul ve komisyon üyeliği görevleri şeklinde sayılmak suretiyle bu kapsamda görev yapanların ek ders görevlerini yapmış sayılarak ek ders ücretlerinin ödeneceği, hangi durumlarda ödenmeyeceği belirtilmiş, 25. maddesinin 1. fıkrasında, bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşmasının şart olduğu kuralına yer verilmiş, bu Kararda uzaktan veya dönüşümlü eğitim yöntemine yer verilmemiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca 2020 ve 2021 yılları için kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik, 01/8/2019-20/8/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplu sözleşme görüşmelerinde taraflar arasında toplu sözleşme imzalanamaması üzerine Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna intikal ettirilmesi üzerine bu Kurul tarafından alınan 28/8/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Kararın Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara yer verilen İkinci Bölümünün "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kuramlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar.", şeklinde karar alınmıştır.
Cumhurbaşkanlığınca yayımlanan "COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler" konulu 25/08/2020 tarih ve 2020/11 sayılı Genelgede, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan veya dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemlerinin uygulanabileceği, bu yöntemlere dair usul ve esasların, genelgede de belirtildiği üzere bakanlıklar ve bağlı ve ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları için bakan, ..... tarafından belirleneceği, bu kapsamda dönüşümlü çalışan personelin fiilen görece gelmedikleri günlerde idari izinli sayılacakları, bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanların bu sürede istihdamlarına esas görevlerini yerine getirmiş sayılacakları, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanların hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşit oldukları, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı olduğu, idari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanların amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamayacakları ve hizmetlerine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda görevlerine dönmek zorunda oldukları belirtilmiştir.
Davaya konu Yazıdan daha sonra 14.04.2021 tarihli ve E-16833931-20-24186147 sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı 2021/Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esasların 4. maddesinin f) bendinde, "Esnek çalışma: Dönüşümlü ya da uzaktan çalışmayı, h) bendinde, "Uzaktan çalışma: Bakanlık personelinin Covid-19 salgını süresince ikamet noktasından Bakanlık hizmetlerini yerine getirmek adına bilişim ve iletişim sistemleri vasıtasıyla çalışmasını," ifade eder şeklinde tanımlanmış, 8. maddesinin 10. fıkrasında da, "Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanlar, bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar, hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklan saklıdır." kuralına yer verilmiştir.
Davaya konu Mili Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 26/03/2020 tarih ve 5906495 sayılı Genel Yazısında; Coronavirüs salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında Bakanlıklarına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarının 16-27 Mart 2020 tarihleri arasında tatil edilerek bu eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlere genel idari izin verildiği, tatil sürelerinin 30 Nisan 2020 tarihine kadar uzatıldığı, bu süreçte uzaktan eğitim faaliyetlerine devam edileceği, resmi eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin bu süreçte uzaktan eğitim ve diğer eğitim öğretim faaliyetleri ile kendilerine verilecek görevleri esnek çalışma esasları çerçevesinde yürütmek kaydıyla idari izinli sayılacakları, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/8/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Kararının Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar Bölümünün 2. maddesinde, idari izinli sayılacak yönetici ve öğretmenlerin ne şekilde ek ders ücretinden yararlanacaklarının belirlendiği, bu çerçevede, ...... "2- Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dahil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması”, .... gerektiği belirtilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca 2020 ve 2021 yılları için kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik, 01/8/2019-20/8/2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplu sözleşme görüşmelerinde taraflar arasında toplu sözleşme imzalanamaması üzerine Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna intikal ettirilmesi üzerine bu Kurul tarafından alınan 28/8/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Kararın Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara yer verilen İkinci Bölümünün "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kuramlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar." şeklinde karar alınmış, hafta içi dahil ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevleri kapsam dışı bırakılmıştır.
657 sayılı Yasanın 99. maddesine göre haftalık çalışma saatlerinin sadece hafta içi değil duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde farklı günlerde düzenlenebileceği dolayısıyla Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatleri sadece hafta içi değil, duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde belirlenebilecektir.
Nitekim Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanıp yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bilim ve sanat merkezlerinin kuruluşu, bu merkezlere devam edecek öğrencilerin seçilmesi, kayıt kabul işlemleri, öğretmenlerin seçilmesi ve hizmet içi eğitimleri ile bilim ve sanat merkezlerinde gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirtilmiş, "Eğitim etkinlikleri" başlıklı 15. maddesinde, BİLSEM’de (Bilim ve Sanat Merkezi) eğitim ve öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde dikkate alınacağı belirtilen hususlar arasında BİLSEM’de gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim etkinliklerinin öğrencinin örgün eğitim gördüğü saatler dışında hafta içi ve/veya hafta sonu olacak şekilde planlanacağı belirtilerek müfredat kapsamında cumartesi pazar günleri de ders veya ek ders görevi verilebileceği öngörülmüştür,
Anılan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu tarafından alınan 28/8/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Kararın, Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklara yer verilen İkinci Bölümünün "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinin genel idari izinli sayılmaları nedeniyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenlerin bu sürelerde, mali haklarından yoksun kalmalarını önlemek için alındığı ve bu madde de hafta içi veya cumartesi pazar ayrımı yapılmadan "ders yılı içerisindeki iş günlerinde" ifadesine yer verildiği, bu ifadenin sadece hafta içi çalışma günlerini ifade etmediği, hafta içi veya hafta sonu olup olmadığına bakılmaksızın çalışılan günleri ifade ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bilim ve sanat merkezlerindeki öğrencilerin, kayıtlı oldukları örgün eğitim kurumunun yanı sıra tanımlanan özel yetenekleri doğrultusunda öğrenim gördükleri ve buradaki eğitimin buralara kadro tahsisli öğretmenler tarafından ve özelleştirilmiş eğitim programına göre yapıldığı, anılan Yönergeye göre bilim ve sanat merkezlerindeki eğitim ve öğretim faaliyetlerinin hafta içi veya hafta sonu yapıldığı dikkate alındığında, Bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan öğretmenlerin rutin müfredat kapsamında aylık karşılığı ders ve ek ders görevlerinin bir kısmını hafta sonlarında yerine getirdikleri, davalı idarece bunun aksi yönünde herhangi bir iddia da ileri sürülmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda aylık karşılığı ders ve ek ders görevlerinin bir kısmını cumartesi pazar günlerinde yapan öğretmenlerle, bu görevlerini hafta içi yapan öğretmenlerin idari izinli sayıldıkları dönemlerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders ve ek ders görevlerini yapmış sayılıp sayılmadıkları yönünden birbirinden farklı uygulamaya tabi tutulmalarına neden olan ve bunun sonucu aylık karşılığı ders veya ek ders görevlerinin bir kısmını cumartesi pazar günlerinde yapan öğretmenlerin bu görevlerine isabet eden ücretlerden yoksun bırakılmasına yol açan davaya konu genel Yazının iptali istenilen kısmında yer alan "Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile ... bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması” ibarelerinde, eşitlik ilkesine uyarlık bulunmadığı gibi bu ibarelerin aynı zamanda Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'nun söz konusu Kararına da aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından bu ibarelerde ve bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka uyarlık, düzenlemenin diğer kısmında ise üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
Diğer taraftan davaya konu hukuka aykırı düzenleme nedeniyle davacının cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ek ders görevleri nedeniyle yoksun kaldığı mali haklarının yasal faizi ile birlikte tazmini gerekmektedir.
Belirtilen nedenlerle söz konusu Mili Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün Genel Yazısının iptali istenilen kısmındaki "Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile ... bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması” ibarelerinin ve davacı adına tesis edilen bireysel işlemin iptali, Genel Yazının diğer kısmının iptali isteminin reddi, tazminat isteminin ise, kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan Covid-19 sürecinde alınan tedbirler kapsamında tesis edilen 13/03/2020 tarih ve E.5497866 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü işlemiyle; 06-10 Nisan 2020 tarihlerinde uygulanacak ikinci ara tatilin, 16-20 Mart 2020 tarihlerinde uygulanmasına, 23-27 Mart 2020 tarihlerinde ise uzaktan eğitim yapılmasına karar verilmiş, bu süreçte eğitim kurumları tatil edilmiş, yönetici ve öğretmenlere genel idari izin verilmiş, 16-20 Mart 2020 tarihleri arasında mesleki çalışmaları yapmış sayılarak 15 saat ek dersten yararlandırılmalarına, 23-27 Mart 2020 tarihleri arasında üzerilerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına karar verilmiş,
26/03/2020 tarih ve E.5906495 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işlemiyle; 16-27 Mart 2020 tarihleri arasındaki tatilin 30/04/2020 tarihine kadar uzatılmasına, bu süreçte uzaktan eğitimin devam etmesine, uzaktan eğitime esnek çalışma esasları çerçevesinde devam etmek kaydıyla öğretmenlerin genel idari izinli sayılmasına, idari izinli sayılan öğretmenlerin bu tatil sürecinde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına, işlemin 2. maddesi ile cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dâhil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılmasına karar verilmiş,
... Kulübü Bilim ve Sanat Merkezinde teknoloji ve tasarım dersi öğretmeni olan davacının, Mart 2020-Haziran 2020 tarihleri arasında ek ders ücreti ödenmediğinden bahisle yaptığı başvurunun, İlkadım Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 14/08/2020 tarih ve 10650138 sayılı işlemi ile, cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri için ödeme yapılmayacağı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, başvurunun reddine ilişkin işlem ile dayanağı olan Mili Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 26/03/2020 tarih ve 5906495 sayılı işleminde yer alan; "2- Cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dahil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılması” ibaresinin iptali ile yoksun kaldığı mali hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Milli Eğitim Bakanlığının düzenlendiği onuncu bölümünün "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek, eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek, Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
12/03/1964 tarih ve 11654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 439 sayılı Milli Egitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesinde; "Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdür. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.
Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir.
İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir.
Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir.
Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesinde; "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur ("Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir" şeklinde iken, 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 182. maddesiyle "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmiştir) hükmüne; aynı Kanun'un 99. maddesinde; "Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir. Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir." hükmüne; yine aynı Kanun'un 100. maddesinde; "Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Cumhurbaşkanınca, illerde valiler tarafından tesbit olunur" hükmüne; 176. maddesinde; Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. Bu ücretler, özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda görevli öğretmen ve yöneticiler ile bu öğrencilere yönelik olarak açılan özel sınıf öğretmenlerine ve cezaevlerinde görevli öğretmenlere %25, Millî Eğitim Bakanlığı Örgün ve Yaygın Eğitimi Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesi kapsamında görev alan yönetici ve öğretmenlere %100 fazlasıyla ödenir. Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders ücreti ödenir. Konferans ücreti her yıl bütçe kanunlarında gösterilir." hükmüne yer verilmiştir.
16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kararın amacı, Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenlemektir.",
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kararda geçen;
b) Aylık karşılığı ders görevi: Aylık karşılığında okutulmak zorunda olunan dersleri,
e) Ders yılı: Derslerin başladığı günden derslerin kesildiği güne kadar geçen ve iki dönemi kapsayan süreyi,
f) Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri,
k) Tam gün tam yıl eğitim: Meslekî ve teknik örgün ve yaygın eğitim kurumlarının fizikî kapasitelerinden azamî derecede yararlanılması amacıyla hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri de dâhil olmak üzere 07.00-24.00 saatleri arasında fiilen yapılan eğitim ve öğretimi,
n) Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılmasını,
ifade eder.";
"Aylık karşılığı ders görevi" başlıklı 5. maddesinde, "Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli;
a) Örgün ve yaygın eğitim kurumlarının müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcıları haftada 6 saat,
b) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri haftada 18 saat,
c) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri haftada 15 saat,
ç) Atölye ve laboratuvar öğretmenleri haftada 20 saat,
ders okutmakla yükümlüdürler."
"Ek ders görevi" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olup, aylık karşılığı ders görevini tamamlayan;
a) Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarına haftada 6 saate,
b) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6 saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate,
c) Atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati zorunlu olmak üzere haftada 24 saate,
kadar alanlarında, alanlarında ek ders görevi verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da ek ders görevi verilebilir….
"Görevin fiilen yapılması" başlıklı 25. maddesinde, "Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır." hükümlerine yer verilmiş; 16. maddesinde ise ders görevinin yapılmış sayılacağı haller belirtilmiştir.
01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı kararında eğitim, öğretim ve bilim hizmet koluna ilişkin mali ve sosyal hakların düzenlendiği, "Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kuramlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar." kuralına yer verilmiştir.
22/03/2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde;
"COVID-19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla;
Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir.
Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır.
Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiş,
Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi'nin "Eğitim Etkinlikleri" başlıklı 15. maddesinde; "(1) BİLSEM’de eğitim ve öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) BİLSEM’de gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim etkinlikleri öğrencinin örgün eğitim gördüğü saatler dışında hafta içi ve/veya hafta sonu olacak şekilde planlanır.
ç) Eğitim ve öğretim etkinlikleri eğitim ve öğretim yılı içerisinde Bakanlıkça hazırlanan ortak yıllık çalışma takvimine göre yürütülür. Ayrıca yarıyıl ve yaz tatillerinde yaz okulu, kış okulu ve öğrenci kampları düzenlenebilir. Eğitim ve öğretim yılı içindeki her dönem sonunda BİLSEM müdürlüğünce hazırlanacak değerlendirme raporları Bakanlığa gönderilir
f) Tarihî mekân, müze, sanayi tesisi, üniversite, festival, fuar ve yakın çevre ziyaretleri, konferans, dinleti, konser, sergi, imza günü etkinliklerine katılım ile kurum içi ve dışı bilimsel, kültürel, sanatsal ve sosyal faaliyetlerin tamamı eğitim ve öğretim etkinlikleri kapsamında değerlendirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
439 sayılı Kanun'un değişik Ek 1. maddesi ile sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenlerinin okutmakla yükümlü oldukları ders saatleri belirlenmiş; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verileceği belirtilmiş; kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı, birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca düzenleneceği hüküm altına alınmış; yine maddede, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır.
22/03/2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, uzaktan ve dönüşümlü çalışma usulü belirlenmiş ve dönüşümlü çalışanlardan fiilen göreve gelmeyenlerin idari izinli sayılmalarına karar verilmiş, uzaktan çalışanların idari izinli sayılmalarına ilişkin hükme yer verilmemiştir.
16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın tanımlar başlıklı 4. maddesinde yüz yüze eğitim; "n) Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılması," şeklinde tanımlanmıştır.
Davaya konu Genel Yazı'dan sonra 14/04/2021 tarih ve E-16833931-20-24186147 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan "Milli Eğitim Bakanlığı 2021/Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinin (f) fıkrasında; "Esnek çalışma: Dönüşümlü ya da uzaktan çalışmayı, h) bendinde, "Uzaktan çalışma: Bakanlık personelinin Covid-19 salgını süresince ikamet noktasından Bakanlık hizmetlerini yerine getirmek adına bilişim ve iletişim sistemleri vasıtasıyla çalışmasını ifade eder" düzenlemesine yer verilmiştir.
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi ile bilim ve sanat merkezlerinde eğitim ve öğretim hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş, BİLSEM’de gerçekleştirilecek eğitim ve öğretim etkinliklerinin öğrencinin örgün eğitim gördüğü saatler dışında hafta içi ve/veya hafta sonu olacak şekilde planlanacağı belirtilerek müfredat kapsamında cumartesi ve pazar günleri de ders veya ek ders görevi verilebileceği öngörülmüştür,
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 439 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi ve 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca öğretmenlere aylıkları karşılığında ders görevi verilmesinin yanında, "ek ders" görevi verilmesinin de mümkün olduğu, bu şekilde ek ders görevi yapanlara, 657 sayılı Kanun'un 176. maddesine göre ek ders ücreti ödeneceği; aynı Kanun'un 89. maddesi uyarınca ek ders görevine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Cumhurbaşkanına yetki verildiği, bu yetki kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından çıkartılan 2020/4 sayılı Genelge ile de uzaktan eğitim usulünün uygulanabileceğine, buna dair usullerin Bakan tarafından belirleneceğine karar verildiği; Bakanlık tarafından 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca çıkartılan Millî Eğitim Bakanlığı Covid-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esaslar ile idari izinli sayılanların belirlendiği, dönüşümlü çalışanların göreve gelmediklerinde idari izinli sayıldıkları; ancak, uzaktan çalışanların idari izinli sayıldıklarına ilişkin bir esasa yer verilmediği görülmektedir.
Öte yandan, 657 sayılı Kanun'un 99. maddesinde, haftalık 40 saatlik çalışma süresi belirlenirken, cumartesi ve pazar günlerinin tatil olmak üzere düzenleneceği belirtilmiş ise de, maddenin devamında yer alan "Ancak, bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir" hükmü ile çalışma saatlerinin sadece hafta içi değil, duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde farklı günlerde düzenlenebileceği, dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin, sadece hafta içi değil, duruma göre hafta sonunu da kapsayacak şekilde belirlenebileceği kuralı getirildiğinden, davacının ek ders ücreti ödenmesi başvurusunun reddine ilişkin işlemde ve cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dahil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılmasına ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.