T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4267
Karar No : 2024/1663
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/ …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait Mersin İli, Toroslar İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 2981 sayılı Kanun'un 10/c maddesine göre yapılan parselasyona ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan "Dava konusu olan Mersin ili, Toroslar ilçesi, … mahallesi, … nolu 2252 m2 olan parselin 2005 m2’sinin ilk olarak … tarih ve … sayılı encümen kararı ile uygulamaya alındığı, … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile yeniden uygulamaya alındığı fakat yapılan bu uygulamaya ... tarafından itiraz edilmesi üzerine, … İdare Mahkemesinin … tarih ve … EK. sayılı kararı ile iptaline karar verildiği, dava konusu … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararı ile yeniden uygulamaya alınan davacının hissedarı olduğu … sayılı parselin tamamının uygulamaya katıldığı, davacının uygulama dışı kalan hisseleri ve uygulama gören hisseleri ile birlikte geri döndürüldüğünde 2005+247=2252 m2 olduğu, geri döndürülerek uygulamaya alınmış olan davacıya ait 2252 m2 lik hisseden %0.3548 DOP oranıyla 799 m2 kesinti yapılarak, 1453 m2’de imara tahsis yapıldığı, rakamsal olarak bir hata olmadığı, davacının da hissedarı olduğu 3483 sayılı kök parselin imar planında bir kısmının yeşil alan, bir kısmının 35 metre en kesitli taşıt yolunda bir kısmının da S-2 yapı nizamına sahip konut+ticaret alanında kaldığından yeteri kadar imar parseli oluşmadığı, davacının fiilen bir yer kullanmadığı ve bir yapısının olmadığı, dava konusu düzenleme sahasında yapılaşmaların büyük oranda mevcut olduğu, özellikle hisseli olan taşınmazlarda fiili bir taksim ve kullanım olduğu, yapılaşmaların hisse kullanımlarına göre oluştuğu, parselasyon işleminin … tarih ve … sayılı Toroslar Belediye Meclisi kararı ile onaylanan ıslah imar planına dayanılarak yapıldığı, bu nedenle dava konusu düzenleme işleminde 2981/3290 sayılı yasanın 10/c maddesine uygun olarak yapıldığı, plan kapsamında kapanmış olan kadastral yolların ihdas edildikten sonra DOP hesabında kullanılarak yola terk edildiği ve bunun … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararında da açıkça ifade edildiği, 3194 sayılı İmar kanunu’nun “ Arazi ve arsa düzenlemesi” başlıklı 18. maddesinin ikinci paragrafında kesilecek en fazla DOP oranı için %40'nı geçemez ifadesinin mevcut olduğu, uygulama dosyasında da, Yasa ile belirtilen en fazla %40 oranının aşılmadığı, %35.48 olarak uygulandığı, davacının daha önceki uygulamada uygulama dışı bırakılan 247 m2 lik hissesi ile bu uygulamaya katılan 2005 m2 lik hisseleri birleştirilerek 2252 m2 olarak uygulamaya alınmış, davacıya ait 2252 m2'lik hisseden %0.3548 DOP oranıyla 799 m2 kesinti yapıldığı, 1453 m2’de imara tahsis yapıldığı, rakamsal olarak bir hata olmadığı, uygulamaya genel olarak bakıldığında, dava konusu düzenleme sahasında yapılaşmaların büyük oranda mevcut olduğu, özellikle hisseli olan taşınmazlarda fiili bir taksim ve kullanım olduğu, yapılaşmaların hisse kullanımlarına göre oluştuğu, davacının fiilen bir yer kullanmadığı, kök parselin bir kısmının yeşil alana denk geldiği, gecekondu bölgesi olduğu için boş yer sıkıntısı olduğundan, sadece … ada, 248 m2 lik 20 sayılı parselin tam olarak verildiği, diğer hak edişlerinin diğer parsellere hissedar olarak tahsis edildiği, Mahkeme dosyasına ek olarak konulan imar paftaları incelediği zaman, düzenleme sınırlarının belirlenmesinde Yönetmelikte yer alan kurala azami derece de dikkat edildiği, sonuç olarak dava konusu uygulamanın 2981/3290 sayılı Yasanın 10/c maddesine uygun yapıldığı, '' yönündeki tespitler hükme esas alınarak 2981/3290 sayılı Yasanın 10/c maddesi ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak yapıldığı anlaşılan dava konusu parselasyon işleminde imar mevzuatına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyize konu kararın bozulması gektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti davacıya ait Mersin İli, Toroslar İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … sayılı parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 2981/3290 sayılı Kanun'un 10/c maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının, … tarih ve … sayılı davalı idare işlemiyle 10.08.2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2981 Sayılı Yasa'nın 10. maddesinin (c) fıkrasında, "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklüklerdeki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleri ile yol fazlalarıyla veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapıları yeniden doğan imar ada ve parslei içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer arsa sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunların adına tescil ettirmeye veya tescil işlemi dışında kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer arsa sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunların adına tescil ettirmeye veya tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre tespit edilecek bedeli peşin ödemek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu tescilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler re'sen yetkilidir" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan yasa hükmü uyarınca yapılacak parselasyonda binalı veya binasız arazi ve arsaların plana ve mevzuata uygun şekilde inşaata veya tespit edilmiş olan diğer kullanma şekillerine uygun duruma getirilmesi, maliklerin düzenlemeden sonra sahip olması gereken parsel kadar aynı yerdeki eski parsel sahibine tahsisi plan ve mevzuata göre korunabilecek yapıların tam ve paysız bir parsele rastlatılması, bunların uygulanmasında veya mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle bağımsız parsel verilmemesi halinde bu parsellerin yerine mümkün olduğu kadar aynı koşul ve değerde paylı parsel verilmesi amaçlanmaktadır.
2981 Sayılı Yasa uyarınca yapılacak borçlandırma, ipotek tesisi gibi işlemler, küçük oranlarda hisseli taşınmazlar oluşturmayı önleme ve bu tür taşınmazlarda ferdileştirmeyi sağlıklı bir duruma getirme amacına yöneliktir.
Uyuşmazlıkta, davaya konu Mersin İli, Toroslar İlçesi, … pafta, … sayılı 5668 m² yüzölçümlü taşınmazın 2252 m²'sinin davacıya ait olduğu, davacıya ait kısımdan 799 m²'nin DOP olarak kesildiği, kesintiden sonra kalan 1453 m2 nin sadece … m2 sinin … ada, 248 m2 lik … sayılı parselden tam olarak verildiği, kalan diğer hak edişlerinin ise küçük küçük ve çoğu kadastral parselinin bulunduğu yerden uzakta olacak şekilde 24 ayrı parselde başkalarıyla hissedar yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, her ne kadar davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda davacının zeminde fiili kullanımı bulunmaması nedeniyle hisselerinin kök parsel dışından ve parçalı olarak tahsis edilmesinde hukuka aykırı yan bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, dava konusu düzenlemenin, 2981 sayılı Kanunun 10/c hükmü uyarınca yapıldığı gözetildiğinde, davacı adına, yer yer 1 m2, 2 m2, 3 m2 gibi tahsis alanlarını da içerecek şekilde, çok küçük ve çok hisseli tahsis yapılmasının 2981 sayılı Kanunun amaçlarına aykırı olduğu, bu tahsislerin tek başına davacının zeminde fiili kullanımı bulunmaması durumuyla açıklanmasının mümkün olmadığı, uygulama kapsamındaki şahıs parsellerinden bir farkı bulunmayan davacıya ait taşınmazların da imara elverişli parseller olarak tahsis edilmesi gerektiği, davacı adına daha bütüncül ve imara elverişli parsel tahsisi yapılmasının mümkün olup olmadığı yönünde bilirkişilerden ek rapor alınarak bir araştırma yapıldıktan sonra uyuşmazlık hakkında Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunamamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.