T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/435
Karar No : 2024/611
TEMYİZ EDEN : 1- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
3- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL) …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-…
VEKİLİ : Av. …
2- …
İSTEMİN KONUSU : Davalılar ve davalılar yanında müdahil tarafından … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:… , K:… sayılı kararın ve davalı Mudanya Belediye Başkanlığınca … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine dair … tarihli, E:… , K:… , Temyiz No:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Mudanya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz için verilen … tarihli, … sayılı ve … tarihli, … sayılı yapı ruhsatlarının, bu ruhsatların iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Mudanya Belediye Başkanlığı’nın … tarih ve … sayılı işleminin, bu işlemlerin dayanağı Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Güzelyalı Revizyon Uygulama İmar Planı ile Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Güzelyalı Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu parselin; 1/25.000 ölçekli nazım imar planında ''turizm ve ikinci konut alanı'', 1/5000 ölçekli nazım imar planında ''günübirlik tesis alanı'', 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''turizm alanı'' olarak planlanmasının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu, mülkiyet sahibinin talebi üzerine kamu yararı değil kişisel yarar gözetilerek planlama yapıldığı, parselin ''turizm tesis alanı'' olarak planlanması sırasında hiçbir araştırma, etüt ve analizin yapılmadığı, güncel olmayan veri ve görüşlerin planlamaya yansıtıldığı, imar mevzuatında sahil şeridinde imar adası bazında kısmi yapılaşma tespitinde bulunup o doğrultuda kıyının yapılaşmaya açılması gerektiği şart koşulmasına rağmen bu çalışma yapılmadan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edildiği, keşif esnasında binanın inşaat halinde olduğu görüldüğünden öncesinde boş bir imar adası olan bu alanın Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik uyarınca kısmi yapılaşma kapsamında değerlendirilemeyeceği, yine anılan Yönetmelik gereğince parselin sahil şeridinin ilk 50 metresinde kalması nedeniyle yeşil alan olarak planlanması gerektiği, taşınmazın bulunduğu bölgede bulunan binaların tamamının zemin+1 kat olarak yapılmış olmasına karşın taşınmaz üzerinde yapılacak binaya 1.bodrum+2.bodrum+zemin kat+1.kat+çatı katı olmak üzere toplam 5 katlı yapılaşma izni verilerek sokak siluetinin korunmadığı anlaşıldığından dava konusu imar planı değişikliklerinin ve bu planlara dayanılarak verilen yapı ruhsatlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptallerine karar verilmiştir.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararı ile; İstinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarihli, E:… , K:… , Temyiz no:… sayılı kararı ile; 25.11.2019 tarihinde tebliğ edilen istinaf kararına karşı davalı Mudanya Belediye Başkanlığınca verilen temyiz dilekçesinin 30 günlük sürenin geçirilmesinden sonra verildiği anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 48/6. maddesi uyarınca davalı Mudanya Belediye Başkanlığı'nın temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Mudanya Belediye Başkanlığınca; Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''turizm tesis alanı'' olarak planlanan taşınmaz için geçerli olan çekme mesafelerinin kıyı kenar çizgisi esas alınarak imar planı üzerine işlendiği, kıyı kenar çizgisi içerisinde herhangi bir imalat yapılmadığı, taşınmaz için düzenlenen yapı ruhsatının 5 yıllık süresinin henüz dolmadığı, taşınmazın ilk kez dava konusu imar planı ile değil 23.10.1989 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Mudanya İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı ile imara açıldığı, bu plana göre kazanılmış hakları olduğundan 17.04.1990 tarihinde yürürlüğe giren 3621 sayılı Kıyı Kanunundan etkilenmelerinin mümkün olmadığı, imar planında belirlenen yükseklik sınırının aşılmadığı, hatta Bursa Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliğinde turizm tesisleri için getirilen ilave yapılaşma hakkının dahi kullanılmadığı, vaziyet planı oluşturulurken çevre silüetinin korunmaya çalıştığı, mimari projenin ilgili imar planı ve mevzuat hükümlerine uygun olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, bu rapora dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, İstinaf kararının tebliğ edildiği ve öncesinde davada kendilerini vekil olarak temsil eden Av. … 'ın istinafın karar tarihinden önce Mudanya Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı azilnamesi ile azledildiği, İstinaf karar tarıhinden önce Av. … tarafından 23.05.2019 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ile; vekilleri sıfatıyla davanın artık kendisi tarafından takip edileceğinin bildirildiği, tebliğ yapılan vekilin öncesinde idarece azledilmiş ve aralarındaki vekalet ilişkisinin son bulmuş olması nedeniyle yetkisiz vekile yapılan tebliğin usulsüz ve hükümsüz olduğu, usul ve yasaya aykırı temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın kaldırılarak esasa ilişkin temyiz istemlerinin görüşülmesi suretiyle İstinafın esas hakkında vermiş olduğu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığınca; Dava konusu imar planları ile mahkemenin iptal kararı doğrultusunda ''AJE alanları Jeolojik-jeoteknik etüd raporları onaylanıncaya kadar uygulamaya konu edilemez'' plan notunun eklendiği, taşınmaz için yeni bir kullanım kararı getirilmediği, taşınmazın önceki imar planlarında da ''turizm alanı'' olarak planlı olduğu, dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğu ileri sürülmüştür.
Davalılar yanında müdahil tarafından; İdare Mahkemesince duruşma yapılmadan karar verilmesinin savunma dokunulmazlığının ihlali niteliğinde olduğu, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''turizm tesis alanı'' olarak planlanan taşınmaz için geçerli olan çekme mesafelerinin kıyı kenar çizgisi esas alınarak imar planı üzerine işlenmiş olduğu, kıyı kenar çizgisi içerisinde herhangi bir imalat yapılmadığı, taşınmaz için düzenlenen yapı ruhsatının 5 yıllık süresinin henüz dolmadığı, taşınmazın ilk kez dava konusu imar planı ile değil 23.10.1989 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Mudanya İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı ile imara açıldığı, bu plana göre kazanılmış hakları olduğundan 17.04.1990 tarihinde yürürlüğe giren 3621 sayılı Kıyı Kanunundan etkilenmelerinin mümkün olmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli planlara uygun olduğu, imar planında belirlenen yükseklik sınırının aşılmadığı, hatta Bursa Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliğinde turizm tesisleri için getirilen ilave yapılaşma hakkının dahi kullanılmadığı, vaziyet planı oluşturulurken çevre silüetinin korunmaya çalıştığı, bilirkişi heyetinin ''mimar'' bilirkişi yönünden eksik teşekkül ettirildiği, dosyaya sunulan uzman görüşünün dikkate alınmadığı, dava konusu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, … vekili Av. … tarafından dosyaya sunulan 21.04.2022 havale tarihli dilekçe ile; davaya davalılar yanında müdahil olma isteminde bulunulduğu görülmüş ise de, daha önce de aynı istemle yapılan başvurunun … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… sayılı ara kararı ile kabulüne karar verildiğinden, bu hususta yeniden karar verilmesine gerek görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Davalı Mudanya Belediye Başkanlığı'nın, temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin karara yönelik temyiz istemi incelendiğinde;
MADDİ OLAY :
Davalı Mudanya Belediye Başkanlığı vekili olarak davayı takip eden Av. … 'in Mudanya Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı ''azilnamesi'' ile bu görevinden azledildiği, Av. … tarafından 23.05.2019 tarihinde Bursa İdari Yargı Evrak Bürosu kaydına alınan dilekçe ile; Mudanya Belediye Başkanlığı vekili sıfatıyla davanın artık kendisi tarafından takip edileceği bildirilerek dilekçe ekinde Mudanya Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı vekaletnamesinin dosyaya sunulduğu, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince 20.11.2020 tarihinde eski vekil Av.… 'in elektronik tebligat adresine gönderilen temyize konu 01.11.2019 tarihli kararın 25.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, daha sonra davalı Mudanya Belediye Başkanlığı vekili Av. … tarafından 26.12.2019 tarihinde anılan kararın temyiz edildiği görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesinde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği hükmü ile aynı Kanunun 48. maddesinin 7. fıkrasında ise; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2. ve 6. fıkralarda sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca kesin olarak verileceği hükmüne yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanununun 11. maddesinde, vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağı, 32. maddesinde ise, tebliğ usule aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılacağı; muhatabın beyan ettiği tarihin, tebliğ tarihi addolunacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan davada, davalı Mudanya Belediye Başkanlığı'nı temsil eden vekilin idarece bu görevinden azledilmesi ve davalı idareyi temsile yetkili avukatın isminin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi dosyasına bildirilmesine karşın, eski vekile tebliğ edilen temyize konu esas kararın bu karardan sonradan haberdar olan yeni vekil tarafından temyiz edildiği, İdari Dava Dairesince ise davalı idarece azledilen vekile yapılan tebliğin esas alınması suretiyle davalı idarenin temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmüş ise de; azledilen vekile yapılan tebliğin usulsüz olduğu, davalı idarenin yeni vekilinin usulsüz tebliğe muttali olduğunu beyan ettiği tarihin esas alınması gerektiği ve bu durumda temyiz isteminin süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığından, aksi yolda … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:… , K:… , Temyiz No:… sayılı karar kaldırılarak, diğer temyiz istemleri ile birlikte davalı Mudanya Belediye Başkanlığının'da işin esası hakkındaki temyiz isteminin incelenmesine geçilmiştir.
Davalılar ve davalılar yanında müdahilin işin esasına yönelik temyiz istemlerine gelince;
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. maddesinde, "Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. Temyiz ve istinaflarda duruşma yapılması tarafların istemine ve Danıştay veya ilgili bölge idare mahkemesi kararına bağlıdır. Duruşma talebi, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabilir. 1 ve 2 nci fıkralarda yer alan kayıtlara bağlı olmaksızın Danıştay, mahkeme ve hakim kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilir. Duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce taraflara gönderilir" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, iptal davası olarak görülen mevcut uyuşmazlıkta davacı vekili tarafından dava dilekçesinde duruşma talebinde bulunulduğu ve bu isteminden vazgeçilmediği halde duruşma yapılmaksızın karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince duruşma yapılmaksızın verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında bu yönüyle usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan, Bursa ili, Mudanya ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Güzelyalı Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 14/12/2021 tarih ve E:2018/4400, K:2021/13754 sayılı kararı ile; 1/5000 ölçekli nazım imar planının dava konusu olmadığı, ayrıca Bursa Büyükşehir Belediye Meclisince uygulama imar plan değişikliğinin kabulüne karar verildiği, dolayısıyla ortada ilçe belediyesi tarafından onaylanmış bir uygulama imar planı değişikliği bulunmamasına karşın büyükşehir belediyesince doğrudan uygulama imar planı yapıldığı görülmüş olup büyükşehir belediyesince yapılan 1/1000 ölçekli plan değişikliğinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, anılan mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 06/02/2024 tarih ve E:2022/7911, K:2024/609 sayılı kararı ile onanmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalılar ve davalılar yanında müdahilin temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:… , K:… , Temyiz No:… sayılı kararının KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.