Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/4420 E. , 2021/12183 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4420
Karar No : 2021/12183
TEMYİZ EDENLER : I- DAVACILAR
1- ... 4- ...
2- ... 5- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ...
II- DAVALILAR
1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I- DAVALILAR
1- ... Bakanlığı
2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
II- DAVACILAR
1- ... 4- ...
2- ... 5- ...
3- ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, .. , ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan 30.12.2011 tarihli 1/5000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli, 5... sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; Danıştay Altıncı Dairesinin 30/03/2015 tarihli, E:2014/8472, K:2015/1841 sayılı bozma kararına uyularak yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporundaki tespitler ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, ... sayılı parselin büyük bir kısmının “konaklama tesis alanı”, küçük bir kısmının ise “yol” alanı, ... sayılı parselin kısmen “açık otoparklar”, kısmen de “konaklama tesis alanı”; ... sayılı parselin kısmen 500ki/ha yoğunlukta “konaklama+konut alanı”nda, kısmen 500ki/ha yoğunlukta “konut alanı”nda kaldığı, .. sayılı parsel üzerinde otel bulunduğundan, mevcut durum ile uyumlu olarak “konaklama tesis alanı” fonksiyonunun verilmesinin planlama ilkeleri açısından uygun olduğu, yol en kesitleri dar olduğundan yol üstü parkın mümkün olmadığı bölgede hem konaklama tesislerinin hem de konaklama+ konut alanlarının otopark ihtiyaçlarının karşılanması için uygun alanların belirlemesi gerektiği, bu kapsamda planda ... sayılı parsele verilen “açık otoparklar” fonksiyonunun uygun olduğu, ... sayılı parselin yakın çevresiyle birlikte “konaklama+ konut” bölgesinde kaldığı ve parsele verilen “konaklama+ konut” fonksiyonunun uygun olduğu, ancak herhangi bir konut fonksiyonunun tanımlanmadığı bölgede, sadece ... parselin bir kısmına konut fonksiyonu verilmesinin planlamada eşitlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu 1/5000 ölçekli Tarihi Yarımada (Fatih) Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının ve bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli, ...sayılı belediye meclis kararının .. sayılı parselin “konut alanı” fonksiyonu yönünden iptaline, ... sayılı parselin diğer fonksiyonları ve dava konusu diğer parseller yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalılar tarafından, mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
... Bakanlığı tarafından; temyiz edilen kararda davanın reddine ilişkin kısımda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
Davacılar tarafından; temyiz edilen kararda dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısımda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının dava konusu taşınmazın otopark fonksiyonu bakımından bozulması, diğer yönlerden onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
1/5000 ölçekli Fatih Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının 30.12.2011 tarihinde onandığı ve 27.01.2012-27.02.2012 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, söz konusu plana karşı davacılar tarafından askı süresi içerisinde itiraz edildiği, plana karşı yapılan bu itirazın davalı idarece ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 8. alt bendinde, "Koruma amaçlı imar plânı: bu Kanun uyarınca belirlenen sit alanlarında, alanın etkileşim-geçiş sahasını da göz önünde bulundurarak, kültür ve tabiat varlıklarının sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda korunması amacıyla arkeolojik, tarihi, doğal, mimarî, demografik, kültürel, sosyo-ekonomik, mülkiyet ve yapılaşma verilerini içeren alan araştırmasına dayalı olarak; hali hazır haritalar üzerine, koruma alanı içinde yaşayan hane halkları ve faaliyet gösteren iş yerlerinin sosyal ve ekonomik yapılarını iyileştiren, istihdam ve katma değer yaratan stratejileri, koruma esasları ve kullanma şartları ile yapılaşma sınırlamalarını, sağlıklaştırma, yenileme alan ve projelerini, uygulama etap ve programlarını, açık alan sistemini, yaya dolaşımı ve taşıt ulaşımını, alt yapı tesislerinin tasarım esasları, yoğunluklar ve parsel tasarımlarını, yerel sahiplilik, uygulamanın finansmanı ilkeleri uyarınca katılımcı alan yönetimi modellerini de içerecek şekilde hazırlanan, hedefler, araçlar, stratejiler ile plânlama kararları, tutumları, plân notları ve açıklama raporu ile bir bütün olan nazım ve uygulama imar plânlarının gerektirdiği ölçekteki plânlardır." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Otopark alanı kullanımı yönünden yapılan değrlendirmede;
İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, yapılan incelemede ... sayılı parselin bahçeli ahşap hane ve geri kalan kısmının ise üstü, takılır-sökülür yapı elemanları ile kapatılmış şekilde otelin etkinlik alanı olarak kullanıldığının, ... sayılı parselin kargir turistik otel ve ... sayılı parselin de kagir fabrika ve bahçe niteliğinde olduğunun ve üzerinde otel tarafından müştemilat olarak kullanılan eski bir yapının bulunduğunun tespit edildiği, dava konusu nazım imar planında ... sayılı parselin kısmen “konaklama tesis alanı” ve kısmen “yol” alanı; 69 sayılı parselin kısmen “açık otoparklar” , kısmen de “konaklama tesis alanı”;... sayılı parselin kısmen 500ki/ha yoğunlukta “konaklama+konut alanı”nda, kısmen 500ki/ha yoğunlukta “konut alanı”nda kaldığı, dava konusu parsellerin bulunduğu bölgenin, üst ölçekli 15.06.2009 tarihli İstanbul Çevre Düzeni Planında “kentsel ve bölgesel yeşil spor alanları” fonksiyonu ile “jeolojik sakıncalı alan” lejantında kaldığı, dava konusu parsellerin güneyinde üst ölçekli planın tanımına uygun olarak yeşil alanların tanımlandığı, sınırlarının netleştiğinin görüldüğü,bu nedenle dava konusu nazım imar planının üst ölçekli 15.06.2009 tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planına uygun olduğu, dava konusu parseller ve yakın çevresi kapsamında dava konusu nazım imar planı incelendiğinde, planın, mevcut durum ile de uygun olarak, bölgede hem “konaklama” hem de “konaklama+ konut” fonksiyonu önerdiği, bölgede tek bir fonksiyon değil, fonksiyonlar arasında dengeli bir dağılım öngörüldüğü,“konut+ konaklama” fonksiyonu ile “konaklama” fonksiyonun verildiği bölgeler arasında bir sınır oluşturulduğu ve fonksiyonların geçişini sağlandığı, bir kısmında “açık otopark alanı” fonksiyonunun önerildiği dava konusu ... sayılı parselin bu sınırda kaldığı,bununla birlikte ulaşım açısından dava konusu parsellerin içerisinde bulunduğu bölge değerlendirildiğinde, mevcut durumda en kesiti en geniş ve nispeten daha düz güzergâha sahip ... Caddesinin kara surları ile demiryolu arasındaki bölgeyi besleyen ana ulaşım aksı olarak planlandığının görüldüğü, yol üstü parklanmanın mümkün olmadığı bölgede hem konaklama tesislerinin hem de konaklama+konut alanlarının otopark ihtiyaçlarının karşılanması ve bu çerçevede planlamanın uygun alanları belirlemesinin gerektiği, parselin yakın çevredeki diğer parsellere göre daha derin olması (diğer parsellerin daha dar olması) parseli otopark kullanımı için daha uygun kıldığının belirtildiği görülmüştür.
"Otopark alanı" kullanım kararı yönünden bilirkişi incelemesinin yeterli olmadığı sonucuna varıldığından imar planına konu otopark kullanım kararlarının mevzuat hükümleri kapsamında ulaşım, trafik gibi ilişkiler üzerinde durularak yer seçimi, asgari büyüklük ve kişi başına düşen alan açısından kapsamlı bir biçimde incelenerek yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında "otopark alanı" yönünden isabet bulunmamaktadır.
Diğer kullanım kararları yönünden yapılan değerlendirmede,
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın anılan kısmında ise bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin "otopark alanı" fonksiyonu yönünden kabulüne diğer yönlerden reddine, davalıların temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle ... sayılı parselin konut fonksiyonu yönünden iptaline, diğer parsel ve fonksiyonlar yönünden davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının "otopark alanı" fonksiyonu yönünden BOZULMASINA, diğer parsel ve fonksiyonlar yönünden ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 08/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.