T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/4516
Karar No : 2023/1180
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı / …
VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. …,
Hukuk Müşaviri Av. …
2- … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN_KONUSU : Aile hekimliği uzmanı olan davacı tarafından, … Tıp Merkezinde pratisyen hekim olarak çalışması için yaptığı başvurunun reddine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 24/06/2019 tarih ve 2460 sayılı Genel Yazısı'nın iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, pratisyen hekim olarak çalışma talebinin, aile hekimi uzmanı olması ve bu uzmanlığın Kapasite Değerlendirme Komisyonunca belirlenen pratisyen hekim olarak çalışabilecek uzmanlık dalları arasında sayılmaması sebebiyle reddedildiği, sağlık alanında planlama yapılırken, kamu yararı ile hekimlerin çalışma özgürlüğü arasında hassas dengenin korunması gerektiği, aile hekimliği uzmanlığı dışında pratisyen hekim olarak çalışamamasının hukuka aykırı olduğu, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun kapsamında tabiplik mesleğini icra etme hakkına sahip olan bir tabibin çalışma hakkının sınırlandırılmasının anılan Kanun'a aykırı olduğu, Kapasite Değerlendirme Komisyonu kararında sayılan uzman hekimler ya da yabancı uzman doktorlar pratisyen hekim olarak çalışabiliyorken, aile hekimliği uzmanı olan kendisinin acil serviste çalışamayacak olmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, dava konusu işlemler neticesinde, uzman olması sebebiyle aile hekimliği uzmanı kadrosu bulunmayan özel hastanelerde ve diğer özel sağlık kuruluşlarında çalışamadığı, bu sebeple mağdur olduğu iddia edilerek anılan düzenlemelerin iptali istenilmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasını sağlamak üzere Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte özel sağlık kuruluşları hakkında planlama hükümlerinin sevk olunduğu, planlama hükümleri öncesinde hekimlerin kamu ve özel sağlık kuruluşları arasında geçiş yapması konusunda herhangi bir kısıtlama mevcut değilken, planlama hükümlerinin yürürlüğe konulmasıyla mevcut hekimlerin kamu ve özel sektör olarak kendi alanında değerlendirilmeye alındığı, hekim planlaması kapsamında Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda özellikle ana dal ve yan dal uzmanlarının sayısal olarak kamu sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde yetersiz kaldığının tespit edilmesi üzerine, ülke genelinde kamu ve özel sağlık kuruluşlarında hekim dağılımında dengenin sağlanması ve ihtiyaç bulunan yerlerde istihdamın sağlanması bakımından, ilgili mevzuat uyarınca Bakanlığa verilmiş olan yetkiye istinaden, kamu yararı ve ülke genelinde tüm vatandaşların hizmet ihtiyacı gözetilerek ana dal ve yan dallarda uzman hekim planlaması yapıldığı, Bakanlıkça yapılan uzman hekim planlamasının, yan dal uzmanlık alanları da dâhil uzman hekimlerin ülke genelinde nüfusa göre dengeli dağılımı kriteri çerçevesinde yapılmakta olduğu, ayrıca, bu planlamada, uzman hekimlerin ülke genelinde nüfusa göre dengeli dağılımını kısıtlı insan kaynağı içerisinde düzenleyebilmek için, ülkedeki toplam uzman hekim sayısının, ilin nüfusuna kıyaslanarak ilde istihdam edilebilecek uzman sayısının belirlendiği ve ildeki mevcut aktif çalışan uzman sayısının bu sayıya oranına göre değerlendirmeler yapıldığı, belirli bir alanda, belirli mesleği icra yetkisinin kazanılmış olmasının, o mesleğin herhangi bir kurala bağlı olmaksızın icra edilebileceği anlamına gelmediği, konunun sadece meslekî faaliyet kapsamında değil, dahili branşlardaki uzman ve yan dal uzmanı hekimlere ihtiyaç bulunması sebebiyle kamu yararı ve neticeten herkesin dahili branş hekimlerinden nitelikli sağlık hizmeti almak hakkı bağlamında da değerlendirilmesi gerektiği, 15/02/2008 yayım tarihli Yönetmelikle başlayan planlama uygulamasının Danıştayca hukuka uygun bulunduğu, 1219 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 2. fıkrasında üç bent halinde sayılan yerlerde yapılacak her çalışmanın, bu çalışmayı düzenleyen kendi özel mevzuatının kuralları imkân verdiği ölçüde mümkün olacağı, bu bağlamda, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışma hakkının da, vakıf üniversitelerinde veya muayenehanede çalışma hakkının da mutlak ve sınırsız olmadığı, her uzmanlık dalında Ülkenin tamamında eşit ve kaliteli hizmet sunumunu sağlayacak düzeyde yetişmiş uzman hekim bulunmadığı, dolayısıyla mevcut hekimlerin en verimli şekilde istihdamı için, planlama yapılmasının zorunlu olduğu, bu şekilde planlama doğrultusunda düzenleme ve işlem yapılmasının hekimlerin çalışma haklarına sınırlama getirmek olarak değerlendirilemeyeceği, planlama yapılarak mevcut insan gücü kaynağının en verimli şekilde kullanılabildiği, hukuka ve hizmetin gereklerine uygun olarak oluşturulan Bakanlık Kapasite Değerlendirme Komisyonunun (KDK/7) toplantısı Prensip Kararları A/1. hükmü kapsamında, tıpta uzmanlıkta bazı ana dal ve yan dal uzmanlığı olan hekimlerin özel hastanelerde ve tıp merkezlerinde uzman hekim kadrosu aranmaksızın pratisyen hekim olarak çalışmalarının uygun bulunduğuna dair karar alındığı ve Kararda pratisyen hekim kadrosunda çalışabilecek uzmanlık dallarının “Anatomi, Fizyoloji, Tıbbi Farmakoloji, Tıbbi Mikoloji, Tıbbi Viroloji, Tıbbi Parazitoloji, Temel İmmünoloji” olarak belirlendiği, bu kapsamda kamuda istihdam edilecek klinisyen sayılarının büyük önem arz ettiği, anılan Karar ile pratisyen hekim olarak çalışmaları uygun bulunan uzmanlık dallarına bakıldığında kamu istihdamında en az ihtiyaç duyulan uzmanlık dallarının belirlenmiş olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı İstanbul Valiliği tarafından, usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı; esas yönünden, hangi uzmanlık dallarının özel sağlık kuruluşlarında pratisyen hekim olarak çalışabileceklerinin Kapasite Değerlendirme Komisyonu kararı ile belirlendiği, davacının belirlenen bu uzmanlık dallarından herhangi birinde uzmanlığı bulunmadığından pratisyen hekim olarak çalışma talebinin reddedildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, pratisyen hekim kadrosunda çalışabilecek uzmanlık dalları arasında yer almayan, aile hekimi uzmanı olan davacının, özel tıp merkezinde pratisyen hekim olarak çalışamayacağına ilişkin olarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 24/06/2019 tarih ve 2460 sayılı "Uzman Hekimlerin Pratisyen Hekim Kadrosunda Çalıştırılma Talepleri" konulu Genel yazının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasında mevcut olan 20/12/2021 tarih ve 3715 sayılı "Uzman Hekimlerin Pratisyen Hekim Kadrosunda Çalıştırılma Talepleri" konulu Genel yazı ile; "16/12/2021 tarihli ve 3671 sayılı Sağlık Bakanlığı makam oluru ile yürürlüğe giren Kapasite Değerlendirme Komisyonu (KDK/25) Toplantısı Prensip kararları ile yukarıda belirtilen uzmanlıklara ek olarak "Aile Hekimliği " uzmanlarının özel hastane, tıp merkezi, poliklinik ve müesseselerin pratisyen hekim kadrolarında çalışmalarına izin verilmesi kararı alınmıştır." açıklamasına yer verildiği görülmüştür.
Dava konusu işlemin dayanağı Genel Yazı değiştirilerek, davacının talebinin olumsuz değerlendirilmesine dayanak gösterilen düzenleme ortadan kaldırılmış bulunmaktadır.
Bu durumda, davacı talebinin yeni düzenlemeye göre tekrar değerlendirilmesi mümkün olup, bu aşamada davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenle, dava hakkında kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davanın süresinde açıldığı anlaşıldığından davalı İstanbul Valiliğinin süreaşımı itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.
MADDİ OLAY :
Davacının aile hekimliği uzmanı olduğu, dava dışı … Tıp Merkezi mesul müdürlüğünce, pratisyen hekim kadrosunda çalıştırılmasına izin verilmesi istemiyle İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemiyle, Bakanlığın … tarih ve … sayılı yazısında pratisyen hekim kadrosunda çalışabilecek uzmanlık dallarının belirlendiği, bu dallar dışındaki uzmanlık branşına sahip olan hekimlerin pratisyen hekim olarak çalışmasının uygun görülmediği, aile hekimi uzmanı olan davacının ... Tıp Merkezinde pratisyen hekim olarak çalışamayacağı belirtilerek reddedildiği, akabinde davacı tarafından, anılan işlem ile bu işlemin dayanağı olan Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 24/06/2019 tarih ve E.2460 sayılı Genel Yazısı'nın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 12. maddesinin 2. Fıkrasında, "(Değişik ikinci fıkra: 21/1/2010-5947/7 md.; Değişik: 2/1/2014-6514/21 md.) Tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 28 inci maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 27 nci maddesi, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesi ile 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanununun 32 nci maddesi saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilir:
a) Kamu kurum ve kuruluşları.
b) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri.
c) Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri, serbest meslek icrası." hükmüne; 3. fıkrasında, tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, Sağlık Bakanlığınca yapılan istihdam planlamaları çerçevesinde ve anılan maddenin ikinci fıkrasının her bir bendi kapsamında olmak kaydıyla birden fazla sağlık kurum ve kuruluşunda çalışabileceği hükmüne yer verilmiştir.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; (e) bendinde, tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesinin sağlanacağı; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (k) bendinde, sağlık insan gücü planlaması yapmak, sayı ve nitelik olarak ihtiyaca uygun insan gücü yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak; (l) bendinde, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
Öte yandan, 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması" başlıklı ek 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:
a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,
b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,
c) Koruyucu sağlık ve acil sağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,
ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yine, 15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin "Sağlık kurum ve kuruluşlarının planlanması" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda muayenehaneler hariç, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:
a) Sağlık hizmetlerinin, demografik yapı ve epidemiyolojik özellikler de göz önünde bulundurulmak suretiyle kaliteli, hakkaniyete uygun ve verimli şekilde sunulması,
b) Sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmet kapasiteleri, sağlık insan gücü ile çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülke düzeyinde dengeli dağılımının sağlanması,
c) Koruyucu sağlık ve acil sağlık hizmetleri gibi işbirliği halinde hizmet sunumunun gerekli olduğu alanlarda uygun kapasitenin oluşturulması,
ç) Kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol açılmaması." düzenlenmesi yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümleri gereği, planlama ilkelerinin belirlenmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Kapasite Değerlendirme Komisyonunun 19/02/2019 tarihli 7. toplantısında (KDK/7) alınan Prensip Kararlarının A/1. hükmünde, tablo halinde sayılan tıpta uzmanlıkta ana dal ve yan dal uzmanlığı olan hekimlerin özel hastanelerde ve tıp merkezlerinde kadro aranmaksızın pratisyen hekim olarak çalışmasının uygun olduğu yönünde karar verilmiş; tabloda tıpta uzmanlık ana dallarından "anatomi, fizyoloji, tıbbi farmakoloji"; tıpta uzmanlık yan dallarından "tıbbi mikoloji, tıbbi viroloji, tıbbi parazitoloji, temel immünoloji" dalları sayılmıştır.
Anılan kararlar, … tarih ve … sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe girmiştir.
Ardından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün "Uzman Hekimlerin Pratisyen Hekim Kadrosunda Çalıştırılma Talepleri" konulu 24/06/2019 tarih ve 2460 sayılı Genel Yazısıyla da, anılan Kapasite Değerlendirme Komisyonu Prensip Kararlarının A/1. hükmüne yer verilerek, "Yukarıda bahsi geçen ana dal ve yan dal uzmanı olan hekimlerin boş olan pratisyen hekim kadrosunda çalışma taleplerinin Bakanlığa iletilmeden İl Sağlık Müdürlükleri tarafından değerlendirilmesi; ayrıca daha önceden pratisyen hekim kadrosunda çalışmaları uygun bulunan bazı uzman hekimlerin çalıştıkları özel hastaneden veya tıp merkezinden ayrılana kadar, çalıştıkları özel hastane veya tıp merkezi faaliyetini sonlandırana kadar çalışmalarına devam edebilecekleri" hususu il sağlık müdürlüklerine bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
3359 sayılı Kanun'un 3. maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesi ve bu düzenlemelere dayanılarak çıkarılan Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği Sağlık Bakanlığının, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamaya ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini sağlamaya ve bunu denetlemeye yetkili olduğu hususu yerleşik Danıştay içtihatları ile sabittir.
Ayrıca, Sağlık Bakanlığının genel olarak sağlık insan gücünü planlama yetkisine ilişkin anılan mevzuat hükümlerinin yanı sıra, hekimlerin birden fazla yerde çalışabilmelerine ilişkin olarak da, 1219 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrasında bu istihdam planlamalarının esas alınacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda, sağlık insan gücünün planlanması konusunda Sağlık Bakanlığına verilen yetki çerçevesinde Bakanlık bünyesinde oluşturulan Kapasite Değerlendirme Komisyonunca, planlama ilkelerinin belirlendiği, Komisyonun aldığı Prensip Kararları doğrultusunda sağlık kurum ve kuruluşları, sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımının planlandığı, kararların Bakanlık Oluru ile yürürlüğe girdiği görülmektedir.
Bu doğrultuda, … tarih ve … sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe giren Kapasite Değerlendirme Komisyonu Prensip Kararlarının A/1. hükmü ile, tıpta uzmanlıkta ana dal ve/veya yan dal uzmanlığı olan hekimlerin özel hastanelerde ve tıp merkezlerinde pratisyen hekim olarak çalışabilmelerinin ilkeleri belirlenmiş ve "anatomi, fizyoloji, tıbbi farmakoloji, tıbbi mikoloji, tıbbi viroloji, tıbbi parazitoloji, temel immünoloji" uzmanlarının kadro aranmaksızın pratisyen hekim olarak çalışmaları uygun görülmüş, böylece bu belirlenen uzmanlık dalları dışında uzmanlığı olan hekimlerin, uzmanı oldukları ana ya da yan dalda çalışmaları öngörülmüştür. Bunun üzerine, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün dava konusu 24/06/2019 tarih ve 2460 sayılı Genel Yazısı ile, bu Kararın uygulanmasına ilişkin hususlar il sağlık müdürlüklerine bildirilmiştir.
Davacı tarafından, tabiplik mesleğini icra etme hakkına sahip olan bir tabibin çalışma hakkının sınırlandırılmasının 1219 sayılı Kanun'a aykırı olduğu ileri sürülerek dava konusu işlemlerin iptali istenilmekte; davalı idareler tarafından ise, her uzmanlık dalında Ülkenin tamamında eşit ve kaliteli hizmet sunumunu sağlayacak düzeyde yetişmiş uzman hekim bulunmadığı, dolayısıyla mevcut hekimlerin en verimli şekilde istihdamı için planlama yapılmasının zorunlu olduğu, Kapasite Değerlendirme Komisyonunun (KDK/7) toplantısı Prensip Kararları A/1. hükmü ile kamu istihdamında en az ihtiyaç duyulan uzmanlık dallarının pratisyen hekim olarak çalışmalarının uygun bulunduğu, ülkede yeterli aile hekimliği uzmanı bulunmadığı savunulmaktadır.
Dava konusu Genel Yazı'nın dayanağı olan … tarih ve … sayılı Makam Onayı ile yürürlüğe giren Kapasite Değerlendirme Komisyonu Prensip Kararının A/1. hükmünün iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin işbu dosyada verilen kararla aynı tarihli heyetinde görüşülüp karara bağlanan 13/03/2023 tarih ve E:2020/4002, K:2023/1181 sayılı kararıyla, "mevzuatla Sağlık Bakanlığına tanınan planlama yetkisi çerçevesinde, mevcut sağlık insan gücünün ülke genelinde dengeli ve adil dağılımının sağlanması, ülkenin tamamında sürekli, eşit ve verimli sağlık hizmeti sunumu sağlayacak uzman hekim bulunmaması nedeniyle mevcut hekimlerin en verimli şekilde kullanılması, böylece kaliteli ve etkili sağlık hizmeti sunumu amacıyla, özel hastanelerde ve tıp merkezlerinde kadro aranmaksızın pratisyen hekim olarak çalışabilecek uzmanlık alanlarının, uzman hekim ihtiyacı dikkate alınarak kamu istihdamında en az ihtiyaç duyulan uzmanlık dalları olduğu belirtilen 'anatomi, fizyoloji, tıbbi farmakoloji, tıbbi mikoloji, tıbbi viroloji, tıbbi parazitoloji, temel immünoloji' şeklinde belirlenmesi yönünde alınan Prensip Kararında hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, hukuka uygunluğu bu şekilde tespit edilmiş olan, … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Kapasite Değerlendirme Komisyonu Prensip Kararlarının A/1. hükmüne dayanılarak tesis edilen ve bu kararın uygulamasının il sağlık müdürlüklerine bildirilmesine ilişkin olan Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün dava konusu "Uzman Hekimlerin Pratisyen Hekim Kadrosunda Çalıştırılma Talepleri" konulu 24/06/2019 tarih ve 2460 sayılı Genel Yazısında ve bu düzenlemeler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda aile hekimliği uzmanı olan davacının ...Tıp Merkezinde pratisyen hekim olarak çalıştırılması istemiyle yapılan başvurunun reddi yönünde tesis edilen İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminde üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, davacı tarafından, uzman hekimlerin özel sağlık kuruluşlarının acil ünitelerinde pratisyen hekim olarak çalışmalarını engelleyen düzenlemenin Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 26/09/2018 tarih ve E:2017/609, K:2018/6467 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu nedenle dava konusu işlemlerin yargı kararlarına aykırı olduğu ve çalışma hürriyetini ihlal ettiği iddia edilmekte ise de; davacının iddiasında sözü edilen yargı kararı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 "Özel Sağlık Kuruluşlarında Bulundurulması Zorunlu Asgari Personel Listesi" başlıklı kısmın "tabip" istihdamını düzenleyen III. bölümüne ilişkin olup, maddede, "III-TABİP Acil ünitesi bulunan sağlık kuruluşunda bir pratisyen tabip veya klinik olmayan uzmanlık dallarından bir uzman tabip çalıştırılır. Mevcut kadrolu uzman tabipler, mesul müdürce düzenlenen nöbet listesine göre acil ünitesinde pratisyenlik yetkisini de kullanarak nöbet tutabilir." kuralına yer verilmiştir. Anılan kural, bir özel sağlık kuruluşunun acil ünitesinde en az ne kadar sayıda ve hangi hekimlerin (pratisyen veya uzmanlık dalları itibarıyla) çalıştırılması gerektiğini düzenlemektedir. Bu haliyle anılan düzenlemenin asgari hekim sayısına yönelik olduğu, uzman hekimlerin acil ünitelerinde pratisyen hekim olarak çalışmasına ilişkin olmadığı gibi bu kuralda yer almayan uzmanlık dallarındaki hekimlerin acil ünitelerinde çalışamayacağı sonucunu doğurmadığı, buna göre aile hekimliği uzmanı hekimlerin acil ünitelerinde uzmanı oldukları alanda çalışmasına engel teşkil etmediği
açıktır. Nitekim bu düzenlemeye ilişkin yargılama süreci sonunda anılan iptal kararının bozulmasına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/10/2020 tarih ve E:2019/718, K:2020/1734 sayılı kararı da bu yöndedir. Dolayısıyla, aile hekimliği uzmanı olan davacının, özel sağlık kuruluşlarının acil ünitelerinde, münhasıran tıpta uzmanlık eğitimini aldığı aile hekimliği uzmanlığı alanında boş olan kadroda çalışmasına, ilgili mevzuattaki diğer şartları da sağlaması kaydıyla, bir engel bulunmadığı görülmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/03/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.