T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4541
Karar No : 2022/10061
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Turizm ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, …Kısım Mahallesi, …Mevkii, …Sokak, …Evleri Sitesine ait istinat duvarına ilişkin mahzurların 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca yapılan tebliğe rağmen davacı şirket tarafından giderilmemesi üzerine, söz konusu mahzurların giderilmesi için davalı idarece yapılan masraflar ile bu masraf tutarları üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden oluşan toplam 392.566,92-TL'nin tahsili amacıyla düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirketin 27.05.2010 ve 28.07.2010 tarihli dilekçeleri üzerine 11.08.2010 tarihli cevabi yazı ile Bahçelievler İlçesi, …Sokaktaki …Evleri istinat duvarının 10 gün içinde uygun hale getirilmesinin davacı şirkete bildirildiği, davacı şirket tarafından aykırılık giderilmediği için 04.11.2011 tarihli encümen kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesine istinaden işlem yapılmasına karar verildiği, karar ifası sonucu 231.130,14 TL çeşitli gelirler ve 41.603,43 KDV olmak üzere toplam 272.733,57 TL tutarlı ihbarnamenin 16.06.2014 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, tebliğe rağmen ödenmeyen ve dava açılmadığından kesinleşen kamu alacağının tahsili için …tarih ve …sayılı ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından açılan davada …Vergi Mahkemesinin …tarih, E:…ve K:…sayılı dilekçe ret kararı verildiği, ancak davanın süresinde yenilenmediği ve bu şekilde kamu alacağının kesinleştiği anlaşıldığından, kesinleşen alacak için düzenlenen dava konusu …tarih ve …sayılı ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davalı idarece, …tarih ve …sayılı encümen kararının ifası sonucu hesaplanan 231.130,14 TL çeşitli gelirler ve 41.603,43 TL hizmet alımı nedeniyle yüklenilen katma değer vergisi olmak üzere toplam 272.733,57-TL tutarındaki kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen …tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, davanın usulüne uygun olarak açılmadığı gerekçesiyle, …Vergi Mahkemesi'nin …tarih, E:…ve K:…sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesi ve bu davanın yenilenmemesinin ardından, bu suretle tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağının 6183 sayılı Kanunun 62. maddesinde düzenlenen haciz yoluyla takip ve tahsil edilmesi gerekirken, kamu alacağına bu kez 119.833,35 TL. gecikme zammı da eklenmek suretiyle, aynı kamu alacağının tahsili amacıyla mükerrer olarak düzenlendiği anlaşılan işbu dava konusu …tarih ve …sayılı ödeme emrinde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçe ile, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mükerrer ödeme emri düzenlenmediği, kesinleşen kamu alacağının tahsiline yönelik olarak dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, öncesinde haciz işlemlerinin başlatılmadığı, kamu alacağının davacı tarafından ödenmediği, gecikme zammının yasa gereği istenmesinin zorunlu olduğu, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği belirtilerek davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Başakşehir Belediye Başkanlığının …tarih ve …sayılı yazısıyla, İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, …Mahallesi, …Mevkii, …Sokak, …Evleri Sitesine ait istinat duvarına ilişkin mahzurların 10 gün içinde mevzuata uygun hale getirilmesinin davacı şirkete bildirilmesinin ardından, davacı şirket tarafından bu aykırılığın giderilmemesi üzerine, …tarih ve …sayılı encümen kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesine istinaden işlem yapılmasına karar verildiği, kararın ifası sonucu 231.130,14 TL çeşitli gelirler ve 41.603,43 TL hizmet alımı nedeniyle yüklenilen katma değer vergisi olmak üzere toplam 272.733,57-TL tutarındaki kamu alacağının davacı şirkete tebliğine rağmen ödenmeyen ve dava açılmayarak kesinleşen kamu alacağının tahsili amacıyla …tarih ve …sayılı ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından bu ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada …Vergi Mahkemesinin …tarih, E:…ve K:…sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesine karşın davanın süresinde yenilenmediği, bu defa davalı idarece, çeşitli gelirler adı altındaki 231.130,14 TL tutarındaki kamu alacağına 119.833,35 TL. gecikme zammı ve 41.603,43 TL hizmet alımı nedeniyle yüklenilen katma değer vergisi eklenerek toplam 392.566,92 TL'nin davacı şirketten tahsili amacıyla Başakşehir Belediyesince …tarih ve …sayılı ödeme emri düzenlenmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1. maddesinde; devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde dava açabileceği, 62. maddesinde; borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, davalı belediyenin 3194 sayılı İmar Kanununun 39. maddesi uyarınca davacı şirket adına yukarıda bahsolunan istinat duvarına ilişkin mahzurun giderilmesine yönelik yapılan masrafa ilişkin kamu alacağının (davacı şirkete tebliğine rağmen ödenmemesi ve dava da açılmadığından kesinleşmiş olan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen 23.09.2014 tarihli ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada Mahkeme kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesine karşın davanın süresinde yenilenmediğinden ödeme emriyle istenilen alacağın kesinleştiği) davacı şirket tarafından ödenmemesi üzerine, kamu alacağının gecikme zammıyla birlikte tahsiline yönelik olarak düzenlenen 12.07.2017 günlü ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı belediye tarafından; istinat duvarı için yaptığı masraf karşılığı 231.130,14 TL, katma değer vergisi olarak 41.603,43 TL ve 11.001,79 TL gecikme zammı toplamı 283.735,36 TL miktar ile birlikte taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı payı ve arsa vergileri eklenerek 285.413,59 TL bedelin davacıdan tahsili için …tarihli ve …numaralı ödeme emri düzenlendiği, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada ise Mahkemece verilen dilekçe ret kararı üzerine davanın yenilenmediği anlaşılmıştır.
Davalı belediye mali hizmetler müdürlüğünün …tarihli ve E.…sayılı yazısı, temyiz dilekçesi ve diğer belgelerin birlikte incelenmesinden; davacı şirketin 23/09/2014 tarihli ödeme emrinde belirtilen arsa vergileri ile katkı paylarını ödemesi ve ödeme emrine karşı dava açılması sonrasında, anılan ödeme emri idarece iptal edilerek takibin durdurulduğu, ancak istinat duvarına ilişkin yapılan masrafların ödenmediği, iptal edilen ödeme emri sonrası kamu alacağının tahsiline yönelik bir haciz işlemi başlatılmadığı, davacı tarafından da imalat bedeline ait kesinleşen kamu alacağının ödenmemesi üzerine, idarece iptal edilen ödeme emrinin tahsil edilemeyen kısmına yönelik olarak istinat duvarı için belediyece yapılan masraf karşılığı 231.130,14 TL, katma değer vergisi olarak 41.603,43 TL ve 119.833,35 TL gecikme zammı toplamı 392.566,92 TL miktar için, dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği görülmektedir.
Bu durumda, davalı idare tarafından, ilk ödeme emrinin vergilere ilişkin kısmının ödenmesi ve bu ödeme emrine karşı dava açılması sonrasında ödeme emrinin iptal edilerek kesinleşen kamu alacağının takibinin durdurulduğu, dava konusu ödeme emri ile de davacı tarafından düzenlendiği tarihe kadar ödenmeyen kesinleşmiş kamu alacağının yasal gecikme zammıyla birlikte tahsiline yönelik işlem başlatıldığı, tahsil edilmiş bir kamu alacağı ya da mükerrer düzenlenen bir ödeme emri bulunmadığı sonucuna varıldığından, kesinleşmiş kamu alacağının tahsiline yönelik düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca bozulmasını gerektirecek bir husus bulunmadığından, anılan kararın aynen onanması gerektiği yönündeki oyum ile kararın bozulmasına dair Dairemiz çoğunluk görüşüne katılmıyorum.