Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/462 E. , 2020/5420 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/462
Karar No : 2020/5420
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : …
Karşı Taraf (Davalı) : … Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek ve 2577 sayılı Yasanın 17. maddesi uyarınca davacının duruşma istemi kabul edilmeyerek işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının Mersin Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 10. Dönem öğrencisi iken rahatsızlığı sebebiyle sevk edildiği hastanece "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-VIII göre D Diliminde Değerlendirilmesinin Uygun Olduğu"na karar verilmesi üzerine POMEM Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 14.maddesi ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri uyarınca Mersin Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nden ilişiğinin kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşmesinin ardından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davacı tarafından, ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinde yer alan yazılı sebeplerden hiçbirisine uymadığından, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 55. maddesinin 2. fıkrasında; yargılamanın yenilenmesi isteminin, karşı tarafın savunması alındıktan sonra inceleneceği ve kanunda yazılı sebeplerin bulunması halinde davaya yeniden başlanacağı hüküm altına alınmıştır.
İdare Mahkemesince, davacı tarafından ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi sebepleri yerinde bulunmayarak istemin reddedilmesi nedeniyle yeni bir yargılama sürecinin başlamasına gerek görülmediği; başka bir anlatımla, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü halinde istem yeni bir davaya dönüşmekte olup bu aşamaya kadar olan süreç eski yargılamanın devamı niteliğinde olduğundan davalı idare lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmamaktadır.
Bu nedenle ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın hüküm fıkrasındaki, "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılması ve kararın bu şekilde düzeltilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddi ile İdare mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 08/12/2020 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X) Davacının, Mersin Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 10. Dönem öğrencisi iken rahatsızlığı sebebiyle sevk edildiği hastanece "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-VIII göre D Diliminde Değerlendirilmesinin Uygun Olduğu"na karar verilmesi üzerine POMEM Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 14.maddesi ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri uyarınca Mersin Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünden ilişiğinin kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşmesinin ardından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53 üncü maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi istenilmiştir.
İdare Mahkemesince, davacı tarafından ileri sürülen hususların 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinde yer alan yazılı sebeplerden hiçbirisine uymadığından, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinde sayılan sınırlı hallerde, kesinleşmiş hükmün, yine hükmü veren Mahkeme tarafından ortadan kaldırılmasına imkân tanıyan yargılamanın yenilenmesi müessesesi, Mahkemece verilen kararın kesin hüküm haline gelmesi bakımından tüketilmesi gereken bir yol olmaması nedeniyle olağanüstü kanun yolu olarak kabul edilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 323. maddesinde vekille takip edilen davalarda takdir olunacak avukatlık ücretinin yargılama giderlerine dahil olduğu, 326. maddesinde ise kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm kurulan taraftan alınmasına karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinde avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, 168. maddenin son fıkrasında ise avukatlık ücretinin takdirinde hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı belirtilmiştir.
02/01/2019 tarih ve 30643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve yargılamanın yenilenmesi talebinin reddedildiği tarihte yürürlükte olan 2019 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Tarifede yazılı avukatlık ücretinin kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin karşılığı olduğu" 3. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesinde "Bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin göz önünde bulundurulacağı", 20. maddesinde ise bu Tarifede yazılı olmayan hukuki yardımlar için, işin niteliği göz önünde tutularak Tarifedeki benzeri işlere göre ücret belirleneceği ifade edilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Tarife hükümlerinde avukat tarafından yapılan iş ve işlemlere değinilmekte, avukatlık ücretinin “hukuki yardımın” karşılığı olduğu ifade edilmekte ve avukatlık ücretinin ödenmesinde dava şartı aranmamaktadır. Ayrıca Tarifede hangi hallerde avukatlık ücretine hükmedilmeyeceği de düzenlenmektedir. Kesin hükmün elde edilmesinden sonraki bir süreci ifade eden ve asıl davaya bağımlı, olağanüstü bir kanun yolu olan yargılamanın yenilenmesinde ise istemde bulunabilmeye dair koşullar ve usul 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu’nda gösterilmiş olmasına ve aynı Kanunun 55. maddesinde karşı tarafın savunmasının alınması şart koşulmasına rağmen, verilecek karar sonucunda bu isteme yönelik yapılan yargılama giderlerinin özellikle tarafların vekille temsil edilmesi durumunda vekalet ücretinin akıbetinin ne olacağına dair bir düzenlemeye mevzuatta yer verilmemiştir.
Yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine Mahkemece öncelikle yeni bir yargılamaya gidilip gidilemeyeceğine dair bir inceleme/değerlendirme yapılarak ilgili uyuşmazlığın yeniden dava konusu edilebilmesine ilişkin koşulların varlığı veya yokluğu tespit edilmektedir. Bu koşulların varlığı halinde yargılamanın yenilenmesi talebi kabul edilerek Mahkemenin yeni bir yargılama yapacağında ve yargılama sonucunda verilecek kararda dava vekalet ücretine hükmedileceğinde kuşku bulunmamaktadır.
Buna karşılık ilgili uyuşmazlığın yeniden dava konusu edilebilmesine ilişkin koşulların yokluğuna karar verilerek yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi halinde müstakil bir davadan söz etmek mümkün bulunmamaktadır. Nitekim Harçlar Kanunu’nun 10. maddesinde yer alan “İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir…” hükmünden de anlaşılacağı üzere yargılamanın yenilenmesi istemlerinin kabulü ya da reddine kadar olan aşama bir dava olarak nitelendirilmemektedir.
Mevzuat hükümlerinin ve yargılamanın yenilenmesi müessesesinin niteliği birlikte değerlendirildiğinde, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesi halinde bu süreçte yapılan hukuki yardımın karşılıksız bırakılamayacağı ancak hükmedilecek vekalet ücretinin Tarifede davalar için belirlenen avukatlık ücreti olarak kabulüne imkân bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi halinde davalı idare vekilinin emeği ve çabası göz önünde bulundurularak Tarifede yazılı olmayan bu hukuki yardım için Tarifedeki benzeri işlere göre bir vekalet ücreti belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine ilişkin kararda, vekili aracılığıyla savunma dilekçesi veren davalı idare lehine takdiren karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 1. Bölümünün dördüncü alt bendinde yer alan, her türlü dilekçe yazımı için öngörülen avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi'nce verilen kararda aynı tarifenin 2. Bölümünün on altıncı alt bendinde yer alan İdari davalarda duruşmasız işlerde öngörülen vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uyarlılık bulunmadığından İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının belirtilen gerekçeyle düzeltilmesi gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.