T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/469
Karar No : 2023/7102
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler, davacı ve tanık ifadeleri ile disiplin soruşturması raporu ve eklerinin birlikte incelenmesinden; davacının, 30 adet sahte Amerikan dolarının içinde olduğu kargoyu alırken suçüstü yakalandığı, kargo ile gönderilen 30 adet Amerikan dolarının Merkez Bankası tarafından incelenmesi sonucu özen ve ustalık derecesi nedeniyle sahte olduğunun ilk bakışta herkes tarafından kolaylıkla anlaşılamayacağı ve aldatma kabiliyetinin olduğunun belirtildiği, her ne kadar davacı tarafından kargonun içinde sahte para olduğunun bilinmediği iddia edilse de sürüm kabiliyeti olan 30 adet sahte amerikan dolarının bilgilendirilmeden başka bir kişiye gönderilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının eyleminin sübut bulduğu; diğer taraftan, … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında davacı hakkında 'Göçmen Kaçakçılığı Yapmak, Suç İşlemek Amacıyla Kurulan Örgüte Üye Olma, Terör Örgütüne Yardım ve Yataklık Etmek' suçundan yürütülen yargılama henüz sonuçlanmamış ise de, dosyanın içeriği (şüpheli ve mağdur beyanları, tape kayıtları vb.) dikkate alındığında davacı hakkındaki disiplin suçunun disiplin hukuku anlamında sübuta erdiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Soruşturma sırasında delillerin toplanmadığı, eksik soruşturma ile dava konusu işlemin tesis edildiği, parada sahtecilik suçundan yargılandığı davada beraat kararı verildiği, göçmen kaçakçılığı suçundan ise yargılamasının devam ettiği ve sonucunun beklenilmesi gerektiği, masumiyet ilkesine aykırı davranıldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, sahte para işi ile uğraştığı şüphesi ile Bucak Emniyet Müdürlüğünce takip edildiği ve kargo şirketinden aldığı pakette sahte 30 adet Amerikan dolarının çıkması ile suçüstü yakalandığının öğrenilmesi üzerine hakkında soruşturma başlatılmış, soruşturma sırasında davacının Göçmen Kaçakçılığı Yapma, Suç İşlemek Amacıyla Kurulan Örgüte Üye Olma ve Eşyayı Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Gümrük Vergileri Kısmen veya Tamamen Ödenmeksizin Ülkeye Sokmak suçlarını işlediği hususunda kuvveli şüphe bulunduğundan … Sulh Ceza Hakimliğinin … sorgu nolu dosyasından tutukluluk halinin devam ettiği tespit edilmiş ve araştırma sonucunda getirilen teklif doğrultusunda Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının fiili memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketler kapsamında değerlendirilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Kanunun anılan hükmü kapsamında ceza mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır.
Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden ise aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur.
Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, Disiplin Hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de Disiplin Hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle, davacının, parada sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle hakkında açılan kamu davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin bozma kararına uyularak verilen E:…, K:… sayılı kararıyla, Sulh Ceza Mahkemesinden alınmış el koyma kararı bulunmadığından delillerin hukuka aykırı olduğu, bu işlem dışında cezalandırmaya yeter, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle beraat kararı verildiği, bu kararın kesinleştiği, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, örgüte bilerek isteyerek yardım etme, Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlama suçlarından Artvin Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında ve eşyayı aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokmak suçlarından ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.
Anılan suçun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda açıkça tanımlanan fiillerden olması ve ceza yargılamasına da konu edilmesi nedeniyle, davacının bu fiilleri işleyip işlemediği; ancak, ceza mahkemesince verilecek kararın kesinleşmesi sonucunda belirlenebilecektir.
Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, davacının üzerine atılı fiillerin sübut bulduğu kabul edilerek verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.