T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4692
Karar No : 2023/2519
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ: Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün "Bazı Eğitim Faaliyetlerinin Durdurulması" konulu 28/03/2020 tarih ve E-5964251 sayılı Genel Yazısındaki “Bu itibarla eğitim kurumu yöneticileri ve öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde, 28 Mart 2020 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen eğitim faaliyetlerine yer verilmeyecektir.” ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/08/2019 tarih ve 2019/1 sayılı kararının, Üçüncü Kısım ''Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar'' başlıklı İkinci Bölümünün "Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller" başlıklı 2. maddesinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları nedeniyle eğitim ve öğretim faaliyetini yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenlerin bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğindeki yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacakları ve karşılığında öngörülen ders ve ek ders ücretlerini alacaklarının düzenlendiği, buna karşılık dava konusu Genel Yazı ile Toplu Sözleşme hükmüne aykırı olarak öğretmen ve yöneticilerin mali haklarının ortadan kaldırıldığı, işlemin üst hukuk normlarına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle alınan tedbirler kapsamında, rutin müfredat kapsamında yürütülmek durumunda olan ders görevlerinin dışında kalan bir kısım eğitim faaliyetlerinin uygulanmasının dava konusu işlem ile durdurulduğu, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın "Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller" başlıklı maddesinde yer alan "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisinde iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getirmeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders varsa ek ders niteliğinde yönetim hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılır" düzenlemesindeki "üzerlerinde bulunan" ibaresi ile ek ders görevinin yapılmış sayılmasının ancak üzerlerinde ders görevi olanlar bakımından söz konusu olduğu, dava konusu düzenleme ile Covid-19 salgını nedeniyle durdurulan eğitim faaliyetlerine bağlı olarak 28/03/2020 tarihinden itibaren üzerlerinde herhangi bir ders görevinin bulunmayacağı, dolayısıyla yapmış sayılacakları herhangi bir ek ders görevinin de olmayacağının açık olduğu, dava konusu yazıda “Bu itibarla eğitim kurumu yöneticileri ve öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde 28 Mart 2020 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen eğitim faaliyetlerine yer verilmeyecektir.” ibaresine yer verilmesinin, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'nın bir gereği olduğu, dolayısıyla, düzenleme Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na ve üst hukuk normlarına uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Millî Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün "Bazı Eğitim Faaliyetlerinin Durdurulması" konulu 28/03/2020 tarih ve 5964251 sayılı genel yazısındaki “Bu itibarla eğitim kurumu yöneticileri ve öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde, 28 Mart 2020 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen eğitim faaliyetlerine yer verilmeyecektir.” ibaresinin iptaline karar verilmesi, istemiyle açılmıştır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 301/1-(b). maddesinde Milli Eğitim Bakanlığının; eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek görev ve yetkisine sahip olduğu hükme bağlanmıştır.
Dava konusu Genel Yazı ile; Koranavirüs salgını nedeniyle alınan tedbirler kapsamında rutin müfredat kapsamında yürütülmekte olan ders görevleri dışındaki ders görevleri(Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 8.maddesi kapsamında yapılan ilave ek ders görevleri, destekleme ve yetiştirme kursları, ilkokullarda yetiştirme programları, evde eğitim hizmetleri, destek eğitim odası uygulamaları, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, planlama ve bakım ve onarım görevi, işletmelerde meslek eğitimi, belleticilik görevi, ders dışı eğitim çalışmaları, hizmet içi eğitim, kurul ve komisyon üyeliği ve benzeri eğitim faaliyetleri ile tam gün tam yıl eğitim, ikili öğretim) uygulamalarının 28 Mart 2020 tarihinden itibaren 2020-2021 öğretim yılının başladığı 1 Eylül 2020 tarihine kadar durdurulduğu, bu itibarla eğitim kurumu yöneticileri ve öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde 28 Mart 2020 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen eğitim faaliyetlerine yer verilmeyeceği ifade edilmiş; bu tarihten sonra rutin müfredat kapsamında yürütülmek durumunda olan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevleri yapılmış sayılarak karşılığında ek ders ücretleri ödenmeye devam edilmiştir.
28/08/2019 günlü, 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararında "Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller" başlıklı bölümünde "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisinde iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getirmeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders varsa ek ders niteliğinde yönetim hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılır" düzenlemesinde, "üzerlerinde bulunan" ibaresi ile ek ders görevinin yapılmış sayılmasının ancak üzerlerinde ders görevi olanlar bakımından söz konusu olduğu, dava konusu düzenleme ile Covit-19 salgını nedeniyle durdurulan eğitim faaliyetlerine bağlı olarak 28/03/2020 tarihinden itibaren üzerlerinde herhangi bir ders görevinin bulunmayacağı, dolayısıyla yapmış sayılacakları herhangi bir ek ders görevinin de olmayacağının açık olduğu, dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına ve hukuka uygun bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan Covid-19 sürecinde alınan tedbirler kapsamında tesis edilen 13/03/2020 tarih ve E.5497866 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü işlemiyle; 06-10 Nisan 2020 tarihlerinde uygulanacak ikinci ara tatilin, 16-20 Mart 2020 tarihlerinde uygulanmasına, 23-27 Mart 2020 tarihlerinde ise uzaktan eğitim yapılmasına karar verilmiş, bu süreçte eğitim kurumları tatil edilmiş, yönetici ve öğretmenlere genel idari izin verilmiş, 16-20 Mart 2020 tarihleri arasında mesleki çalışmaları yapmış sayılarak 15 saat ek dersten yararlandırılmalarına, 23-27 Mart 2020 tarihleri arasında üzerilerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına karar verilmiştir.
26/03/2020 tarih ve E.5906495 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işlemiyle; 16-27 Mart 2020 tarihleri arasındaki tatilin 30/04/2020 tarihine kadar uzatılmasına, bu süreçte uzaktan eğitimin devam etmesine, uzaktan eğitime esnek çalışma esasları çerçevesinde devam etmek kaydıyla öğretmenlerin genel idari izinli sayılmasına, idari izinli sayılan öğretmenlerin bu tatil sürecinde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, ek ders görevlerini yapmış sayılmalarına, işlemin 2. maddesi ile cumartesi ve pazar günlerine rastlayan ders görevleri ile hafta içi günler dâhil olmak üzere ders dışı eğitim çalışmaları ve nöbet görevlerinin yapılmış sayılmaması; bu kapsamda bulunmayan ek ders görevlerinin ise yapılmış sayılmasına karar verilmiştir.
Dava konusu Genel yazı ile, "rutin müfredat kapsamında yürütülmek durumunda olan ders görevleri dışında kalan ders görevlerinin (Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 8. maddesi kapsamında yapılmak durumunda olan ilave ek ders görevleri, destekleme ve yetiştirme kursları, ilkokullarda yetiştirme programları, evde eğitim hizmetleri, destek eğitim odası uygulamaları, öğrenci sosyal ve kişilik hizmetleri, planlama ve bakım-onarım görevi, işletmelerde meslek eğitimi, belleticilik görevi, ders dışı eğitim çalışmaları, hizmet içi eğitim, kurul ve komisyon üyeliği ve benzeri eğitim faaliyetleri ile tam gün tam yıl eğitim, ikili öğretim) uygulamaları, 28 Mart 2020 tarihinden itibaren 2020-2021 öğrenim yılının başladığı 1 Eylül 2020 tarihine kadar durdurulmuştur. Bu itibarla, eğitim kurumu yöneticileri ve öğretmenler bakımından yapılmış sayılacak ek ders görevlerinde; 28 Mart 2020 tarihinden itibaren yukarıda belirtilen eğitim faaliyetlerine yer verilmeyecektir." düzenlemesinin yapılması üzerine, davacı Sendika tarafından söz konusu Gelel Yazının son paragrafının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Milli Eğitim Bakanlığının düzenlendiği onbirinci bölümünün "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek, eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek, Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
12/03/1964 tarih ve 11654 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 439 sayılı Milli Egitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesinde; "Anaokullarında, anasınıflarında, yetiştirme yurtlarında, okuma yazma kurslarında, gezici köy kurslarında görevli öğretmenler ile ilköğretim kurumlarında görevli sınıf öğretmenleri aylıkları karşılığında haftada 18 saat, branş öğretmenleri 15 saat ders okutmakla yükümlüdür. Bunlara; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verilir.
Belirtilen kurumlarda öğretmen ve yönetici olarak görev alanlarla diğer eğitim kurumlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görev alanlardan kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı; birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu maddesi hükümleri uyarınca düzenlenir.
İkinci fıkrada belirtilenlere ilave olarak, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödenir.
Hazırlık ve plan çalışmaları karşılığında öğretmenlere, haftada 3 saati geçmemek kaydıyla, aylık ve ücret karşılığı okuttukları her 10 saat için 1 saat ek ders ücreti ayrıca ödenebilir.
Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmez." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesinde; "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur ("Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir" şeklinde iken, 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 182. maddesiyle "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmiştir) hükmüne; aynı Kanun'un 99. maddesinde; "Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir. Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir." hükmüne; yine aynı Kanun'un 100. maddesinde; "Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde Cumhurbaşkanınca, illerde valiler tarafından tesbit olunur" hükmüne; 176. maddesinde; Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir. Bu ücretler, özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim ve öğretim gördüğü kurumlarda görevli öğretmen ve yöneticiler ile bu öğrencilere yönelik olarak açılan özel sınıf öğretmenlerine ve cezaevlerinde görevli öğretmenlere %25, Millî Eğitim Bakanlığı Örgün ve Yaygın Eğitimi Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesi kapsamında görev alan yönetici ve öğretmenlere %100 fazlasıyla ödenir. Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders ücreti ödenir. Konferans ücreti her yıl bütçe kanunlarında gösterilir." hükümleri yer almaktadır.
16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kararın amacı, Millî Eğitim Bakanlığının yönetici, öğretmen, uzman ve usta öğreticileri ile diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenlemektir.";
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kararda geçen;
...
b) Aylık karşılığı ders görevi: Aylık karşılığında okutulmak zorunda olunan dersleri,
...
e) Ders yılı: Derslerin başladığı günden derslerin kesildiği güne kadar geçen ve iki dönemi kapsayan süreyi,
f) Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri,
...
k) Tam gün tam yıl eğitim: Meslekî ve teknik örgün ve yaygın eğitim kurumlarının fizikî kapasitelerinden azamî derecede yararlanılması amacıyla hafta sonu, yarıyıl ve yaz tatilleri de dâhil olmak üzere 07.00-24.00 saatleri arasında fiilen yapılan eğitim ve öğretimi,
...
n) Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılmasını,
ifade eder.";
"Aylık karşılığı ders görevi" başlıklı 5. maddesinde, "Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli;
a) Örgün ve yaygın eğitim kurumlarının müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcıları haftada 6 saat,
b) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri haftada 18 saat,
c) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri haftada 15 saat,
ç) Atölye ve laboratuvar öğretmenleri haftada 20 saat,
ders okutmakla yükümlüdürler.";
"Ek ders görevi" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olup, aylık karşılığı ders görevini tamamlayan;
a) Müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılarına haftada 6 saate,
b) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6 saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate,
c) Atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati zorunlu olmak üzere haftada 24 saate,
kadar alanlarında, alanlarında ek ders görevi verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da ek ders görevi verilebilir…";
"Görevin fiilen yapılması" başlıklı 25. maddesinde, "Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır." hükümlerine yer verilmiş; 16. maddesinde ise ders görevinin yapılmış sayılacağı haller belirtilmiştir.
01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı kararının, Üçüncü Kısım ''Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar'' başlıklı İkinci Bölümünün "Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kuramlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar." kuralına yer verilmiştir.
22/03/2020 tarih ve 31076 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde; "COVID-19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla; çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir.
Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır.
Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
439 sayılı Kanun'un değişik Ek 1. maddesi ile sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenlerinin okutmakla yükümlü oldukları ders saatleri belirlenmiş; kanun, tüzük, yönetmelik ve eğitim programlarında verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için zorunlu olarak ek ders görevi verileceği öngörülmüş; kimlerin zorunlu ek ders görevi alacağı ve haftalık çalışmalarının ne kadarının zorunlu ek ders görevinden sayılacağı, birden fazla sınıf okutan öğretmenlere verilecek haftalık zorunlu ders görevinin sayısı, öğretmen ve yöneticilere haftada verilecek zorunlu ek ders sayısı ve diğer hususların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca düzenleneceği hüküm altına alınmış; yine maddede, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan ders görevleri, ders görevinin yapılmış sayılacağı haller ile yüz yüze yapılan ders görevleri dışındaki ek ders görevleri hariç, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında aylık karşılığı ders görevini doldurmayanlara ek ders ücreti ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır.
16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/12/2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı eki Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın tanımlar başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde "Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri"; (n) bendinde; "Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri ile, ilgili mevzuatı çerçevesinde belirlenen müfredat kapsamında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin derslik, bölüm, atölye ve laboratuvar gibi eğitim ortamlarında öğretmen-öğrenci bütünlüğünde yapılmasını, ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır.
28/08/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararında "Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller" başlıklı bölümünde "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisinde iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getirmeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders varsa ek ders niteliğinde yönetim hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılır" hükmüne yer verilmiştir.
22/03/2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, uzaktan ve dönüşümlü çalışma usulü belirlenmiş ve dönüşümlü çalışanlardan fiilen göreve gelmeyenlerin idari izinli sayılmalarına karar verilmiş, uzaktan çalışanların idari izinli sayılmalarına ilişkin hükme yer verilmemiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 439 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi ve 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca öğretmenlere aylıkları karşılığında ders görevi verilmesinin yanında, "ek ders" görevi verilmesinin de mümkün olduğu, bu şekilde ek ders görevi yapanlara, 657 sayılı Kanun'un 176. maddesine göre ek ders ücreti ödeneceği; aynı Kanun'un 89. maddesi uyarınca ek ders görevine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda Cumhurbaşkanına yetki verildiği, bu yetki kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından çıkartılan 2020/4 sayılı Genelge ile de uzaktan eğitim usulünün uygulanabileceğine, buna dair usullerin Bakan tarafından belirleneceğine karar verildiği; Bakanlık tarafından 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca uzaktan eğitim ve esnek çalışmaya geçildiği, dava konusu Genel Yazı ile de rutin müfredat kapsamında yürütülmek durumunda olan ders görevleri dışında kalan ders görevlerinin durdurulduğu ve 2019/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararınında da belirtildiği üzere, yönetici ve öğretmenlerin üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders varsa ek ders niteliğinde yönetim hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacakları göz önünde bulundurulduğunda, Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'da belirtilen ilkeler uyarınca, ek ders ücretlerinden yararlanılabilmesi için, öncelikle aylık karşılığı okutmak zorunda olunan ders görevinin tamamlanması ve bunun üzerine ek ders görevinden sayılan yerlerde veya ek ders görevinden sayılan haller dışında fiilen ek ders görevinin yapılmış olması gerektiğinden, rutin müfredat kapsamı dışında kalan eğitim ve öğretim faaliyetlerinin salgın hastalıkla mücadele tedbirleri kapsamında durdurulması sonucunda ilgililerin üzerinde ek ders ödemesini gerektiren bir görevin kalmadığı açık olduğundan, dava konusu düzenlemede mevzuata ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.