Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/4765 E. , 2021/863 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4765
Karar No : 2021/863
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (TARAFLAR) :
1- DAVACILAR : 1- Kendi adına asaleten; …,
… ve …'ya
velayeten …
2- …
3- …
4- …
5- Kendi adına asaleten; … ve
…'e velayeten …
VEKİLLERİ : Av. …
2- DAVALI : … Bakanlığı - …
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Onikinci Dairesinin 22/06/2020 tarih ve E:2019/2838, K:2020/2473 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca aleyhe olan kısımlarının taraflarca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Geçici köy korucusu olarak görev yapan davacılar murisi …'nın, 12/12/2005 tarihinde Gülyazı Tak.J.Srn.Alay Komutanlığı'nın ileri emniyetini sağlamak için kurulan … Köyü … mevkiinde bulunan üsde terör örgütü mensuplarını tesirsiz hale getirmek için pusu, keşif ve dinleme faaliyeti icra ederken, görev mahallinde jandarma timinin 3 kişilik geçici köy korucusunu durdurarak kimliklerini sorması esnasında kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmesi üzerine davacılar tarafından; 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca nakdi tazminat ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile … tarih ve … sayılı Nakdi Tazminat Komisyonu kararının iptaline, yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Onbirinci Dairesinin 14/02/2018 tarih ve E:2016/484, K:2018/855 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle; geçici köy korucusu olarak görev yapan davacılar murisinin 12/12/2005 tarihinde terör örgütü mensuplarını etkisiz hale getirmek için pusu, keşif ve dinleme faaliyeti icrası esnasında kalp krizi geçirerek vefatı olayının, güvenlik ve asayişin sağlanmasına yönelik görevin sebep ve tesiri ile meydana geldiği ve 2330 sayılı Kanun'un 1. maddesi kapsamında olduğunun kabulü gerektiğinden, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan dava konusu işlemler nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden (21/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara da ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline, yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulü ile yoksun kalınan parasal hakların, dava tarihinden (21/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesinin 22/06/2020 tarih ve E:2019/2838 K:2020/2473 sayılı kararıyla, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunarak onanmıştır.
KARAR DÜZELTME TALEP EDEN TARAFLARIN İDDİALARI :
1- Davacıların iddiaları : İdare Mahkemesince ödenmesine karar verilen parasal haklara, davacılar murisinin ölüm tarihi olan 12/12/2005 tarihinden veyahut taraflarınca davalı idareye başvurunun yapıldığı 03/10/2013 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülerek, kararın bu kısmının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi istenilmektedir.
2- Davalı idarenin iddiası : Davanın reddi gerektiği belirtilerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından ise savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacıların faiz başlangıç tarihine yönelik karar düzeltme istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının yoksun kalınan parasal haklara işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının, idareye başvuru tarihi olan 03/10/2013 tarihi olarak düzeltilmesi; davalı idarenin karar düzeltme isteminin ise, incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde, Danıştay Dava Daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar ile bölge idare mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararlar hakkında, bir defaya mahsus olmak üzere kararın tebliği tarihini izleyen onbeş gün içinde taraflarca kararın düzeltilmesinin istenebileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması yolunda verilen Dairemiz kararının davalı idareye 25/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı idarece yasal süresi içerinde kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmadığı, davacılar tarafından verilen karar düzeltme dilekçesinin 14/10/2020 tarihinde davalı idareye tebliğ edilmesinden sonra davalı idarece 04/11/2020 tarihinde verilen dilekçede kararın düzeltilmesi isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'da, bu Kanun'un 54. maddesinde öngörülen onbeş günlük süre içinde karar düzeltme isteminde bulunmayan tarafın, karşı tarafın karar düzeltme dilekçesine karşı vereceği savunma dilekçesinde karar düzeltme isteminde bulunmasına olanak tanıyan bir hükme yer verilmemiş olduğundan, davacının karar düzeltme dilekçesinin tebliği üzerine verdiği dilekçede karar düzeltme isteminde bulunan davalı idarenin bu isteminin incelenmesine imkân bulunmamaktadır.
Davacının karar düzeltme istemine gelince,
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacıların karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 22/06/2020 tarih ve E:2019/2838, K:2020/2473 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıların murisi …, geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken, 12/12/2005 tarihinde pusu, keşif ve dinleme faaliyeti icra ederken, görev mahallinde jandarma timinin 3 kişilik geçici köy korucusunu durdurarak kimliklerini sorması sırasında kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiştir.
Davacılar tarafından, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında nakdi tazminat ödenmesi istemiyle 03/10/2013 tarihinde yapılan başvuru, davalı idarenin 07/10/2013 tarih ve 5369 sayılı işlemiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kararın, yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden (21/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine ilişkin hüküm fıkrasına gelince:
İdari işlemlerin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak, idareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin esas alınması gerektiği, istikrar kazanmış Danıştay İçtihatlarıyla kabul edilmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacılar tarafından 03/10/2013 tarihinde davalı idareye başvurulmak suretiyle 2330 sayılı Kanun kapsamında nakdi tazminat ödenmesi isteminde bulunulduğu, davalı idarece başvurunun reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle 05/12/2013 tarihinde açılan davada; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı dilekçe ret kararının 04/02/2014 tarihinde davacılara tebliği üzerine 21/02/2014 tarihinde davanın yenilendiği görülmüştür.
Bu durumda, İdare Mahkemesince davacılar lehine hükmedilen parasal haklara; davalı idareye başvuru tarihi olan 03/10/2013 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmekte iken, 21/02/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık kapsamında olduğundan, hüküm fıkrasında yer alan "yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden (21/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine," ibaresinin değiştirilmek suretiyle, "yoksun kalınan parasal hakların davalı idareye başvuru tarihi olan 03/10/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden (21/02/2014) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ilgili kısmının, "yoksun kalınan parasal hakların, davalı idareye başvuru tarihi olan 03/10/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine," şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Davalı idarenin karar düzeltme isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacılar üzerinde bırakılmasına,
5. Karar düzeltme yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/02/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.