T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2020/4791
Karar No : 2023/7069
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kısmen onanması, kısmen bozulması yolunda verilen Danıştay Onuncu Dairesinin 25/12/2019 tarih ve E:2019/3429, K:2019/10935 sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Lice ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken, köyde sahibi olduğu kahvehanenin 1990 yılından 2005 yılına kadar teröristler tarafından defalarca tahrip edildiğini ve köyde meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığını iddia eden davacının, mal varlığına ulaşamamadan kaynaklanan zararlarının tazmini istemiyle 5233 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvuruların reddine ilişkin Diyarbakır Valiliği 5 No'lu Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onbeşinci Dairesinin 22/01/2015 tarih ve E:2013/6557, K:2015/197 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla, olayda, yerleşim yerinin tamamen boşaltılıp boşatılmadığının tespiti amacıyla yapılan ara kararı üzerine dosyaya sunulan belgelerin ve benzer nitelikte bir uyuşmazlığa ilişkin olarak ... İdare Mahkemesinde görülen E:... sayılı dosyanın birlikte değerlendirilmesi sonucu, Kumluca Mahallesinin 1998 yılı öncesinde köy, 1998 yılından itibaren ise mahalle statüsünde olduğu, 27/09/1996 tarihinden 2001 yılına kadar bölgede meydana gelen terör olaylarından etkilenmemek için bu yer halkının Lice merkezine gelerek Yenişehir Mahallesine yerleştikleri, 1990 ve 1996 yılları arasında Kumluca köyünde birtakım terör olaylarının meydana geldiği, bu olaylardan vatandaşların etkilenmemesi için Kumluca köyünden ayrıldıkları, 2001 yılından itibaren ise Kumluca Mahallesine dönüşlerinin olduğunun 14/02/2011 tarihli tutanakla belirlendiği, Kumluca Köyü İlköğretim Okulunun 1991-2002 yılları arası kapalı olduğu, Kumluca köyüne ilişkin nüfus sayımında, 1990 yılında 588, 1991 yılında 204, 1995 yılında 157, 1999 yılında ise 35 kişi bulunduğunun saptandığı, dolayısıyla Lice ilçesi Kumluca Mahallesinin davacının zararın başlangıç tarihi olarak gösterdiği 1993 yılından 1998 yılına kadar köy olması, nüfusunun esaslı anlamda düşüş göstermesi, köy okulunun 1991-2002 yılları arası kapalı olması ve Jandarma tarafından yapılan araştırma sonucunda tutulan 14/02/2011 tarihli tutanakta yer verilen bilgilere göre anılan yerleşim yerinin tamamen boşaltılan yerlerden olduğu sonucuna varıldığı, dava, kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden incelendiğinde, keşif yapılmamış olması, işletmenin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlar yönünden, hukuka aykırılık nedeni oluşturmamakta olup kahvehanenin tahrip edildiğine ilişkin bir tespit bulunmaması ve 5233 sayılı Kanunun karşılanabilecek zararların sayıldığı 7. maddesine göre ticari faaliyet çerçevesinde mahrum kalınan kazanç ve muhtemel gelir kayıpları bu kanunun uyarınca karşılanacak zararlar kapsamında bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemin, kahvehaneye ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği, uyuşmazlık kahvehane dışındaki mal varlığı değerleri yönünden incelendiğinde ise, 26/07/2016 tarihli dilekçede, davacının kahvehane dışında iki katlı evi ve ahırı ve arazileri bulunduğu ve bunlara ulaşamadığından bahisle 5233 sayılı Kanun kapsamında zarara uğradığını ileri sürdüğünden bu mal varlığı değerleri yönünden davacının, zararının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi suretiyle (gerekirse keşif yapılarak) bir karar verilmesi gerekirken, başvurunun, yerleşim yerinin boşaltılmadığı, davacı veya eşi adına tapu ve benzeri herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerine ilişkin kısmının iptaline, kahvehaneye ilişkin kısmı yönünden ise davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesince, Mahkeme kararının kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden davanın reddine ilişkin kısmı bakımından bozma nedenlerinden hiçbirisinin bulunmadığı, temyize konu Mahkeme kararının kahvehane dışındaki mal varlığı değerleri yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı bakımından ise, davacının ikamet ettiği Kumluca köyünün 1996 yılına kadar köy statüsünde bulunduğu, 1990 tarihli nüfus sayım sonuçlarına göre 1990 yılında 588, 1991 yılında 204, 1995 yılında 157, 1999 yılında ise 35 kişinin yaşadığı, köyün boşalmadığı, Lice Belediye Meclisi'nin 07/06/1996 tarihli kararı ile "Lice'ye 400 metre uzaklıkta bulunan Kumluca köyünün 1580 sayılı Yasa'da belirtilen azami 500 metre mesafeyi geçmediği anlaşıldığından, 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 7. maddesi hükmü uyarınca Lice'ye bağlı mahalle olarak ilhakına" karar verildiği, dolayısıyla köyün Lice ilçe merkezinde bulunduğu, Lice ilçe merkezinin ise terör olayları dolayısıyla boşaltılması durumunun söz konusu olmadığı, zira köy yerleşim yerlerinden farklı olarak ilçe merkezlerinde emniyet birimlerinin kesintisiz olarak görev yaptıkları, dolayısıyla ilçe merkezinin tamamen ve uzun süreli olarak boşaltılması sonucunu doğuracak ölçüde güvenlik sorunu oluşmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin bu kısmında da hukuka aykırılık görülmediği, bu itibarla kahvehane dışındaki mal varlığı değerleri yönünden dava konusu işlemin kısmen iptali yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının, kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden davanın kısmen reddine ilişkin kısmının onanmasına, kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, köye dair hiçbir başvurunun reddedilmediği, sadece kendilerinin başvurusunun reddedildiği, önceki bozma kararında lehe karar verilmiş iken şimdi aleyhe karar verildiği, kadastro öncesinde başkalarına zilyetlik esasına göre tazminat ödendiği, kendilerinden tapunun istenmesinin de eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddialarıyla Daire kararının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacının, kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına yönelik karar düzeltme isteminin reddi, kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına yönelik karar düzeltme isteminin kabulü ile belirtilen kısma yönelik Daire kararının kaldırılması, davalının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının da onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden davanın kısmen reddine ilişkin kısmının onanmasına yönelik karar düzeltme talebinin incelenmesi:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle Daire kararının anılan kısmına yönelik karar düzeltme isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Davacının kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının bozulmasına yönelik karar düzeltme talebinin incelenmesi:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, anılan kısma yönelik davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesince verilen 25/12/2019 tarih ve E:2019/3429, K:2019/10935 sayılı kararın bozmaya dair kısmı kaldırılarak bu kısma yönelik temyiz istemi yeniden incelendi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının kahvehane işletmesinin tahrip edilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar yönünden davanın kısmen reddine ilişkin kısmının onanmasına yönelik karar düzeltme isteminin REDDİNE oybirliğiyle,
2. Davacının kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının bozulmasına yönelik karar düzeltme isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA oy çokluğuyla,
3. Temyiz yargılama giderinin istemde bulunan davalı idare üzerine bırakılmasına, karar düzeltme aşamasına ait yargılama giderinin yarısının davacı üzerinde bırakılmasına, yarısının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretlerinin taraflara iadesine, 20/11/2023 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY :
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının bozulmasına yönelik kısım hakkında öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle, davacının kahvehane dışındaki mal varlığı değerlerinin uğradığı ileri sürülen zarar yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının bozulmasına yönelik karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.