Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/4835 E. , 2021/8163 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4835
Karar No : 2021/8163
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına yapılan itirazın reddine dair … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazdan geçen 10 metrelik yolun yan yol niteliğinde olduğu, yolun, alandaki kullanımlar ile D-010 karayolu arasındaki bağlantının ve aynı zamanda D-010 karayolundaki transit trafiğin sürekliliğinin ve güvenliğinin sağlanabilmesi için gereklilik arz ettiği, uyuşmazlığa konu taşınmazın bir kısmının yol alanında kalmasının teknik bir zorunluluktan kaynaklandığı, taşınmazın güney kısmında yer alan yolun genişliğinin dava konusu imar planıyla 23 metreden 25 metreye çıkarıldığı, söz konusu 25 metrelik imar yolunun güneydeki yerleşimlere ulaşım sağlayan ana ulaşım aksı olduğu ve bölgeye hizmet eden donatı alanlarının söz konusu yol üzerinde yer aldığı da dikkate alındığında, gerek güzergah gerekse genişliği ile ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliği açısından gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında açık ve yeşil alanlar dışında kalan diğer donatı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrıldığı, bu nedenle dava konusu nazım imar planında şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluk bulunmadığı, söz konusu hukuka aykırılığın planının genelini etkileyen hukuka aykırılık olması nedeniyle uyuşmazlığa konu taşınmaz açısından da dava konusu nazım imar planında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının dayanağı olan 1/25.000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 10.06.2021 tarihli, E:2021/4951, K:2021/8095 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının dayanağı kalmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçenin de eklenerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına yapılan itirazın reddine dair … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı,
altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının 05.03.2018-03.04.2018 tarihleri arasında askıda ilan edildiği, davacı tarafından askı ilan süresi içinde, 19.03.2018 tarihinde söz konusu nazım imar planına yapılan itirazın … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla reddedildiği, başka taşınmaz maliklerince yapılan itirazların kısmen kabul edilmesi üzerine dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edildiği, davacı tarafından 05.11.2018 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.
Davacı tarafından askı süresi içinde itiraz edildiğinden, dava açma süresinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu bakımdan, askı süresi içinde yapılan itirazın askı tarihini izleyen altmış gün içinde
bir cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan zımni ret süresini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde gerekirken bu süre geçirildikten sonra yeni bir dava açma süresi başlatmayan itirazın reddine ilişkin işlemin tebliği üzerine 05.11.2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu nazım imar planının yeniden askıya çıkarılarak ilan edilmesi üzerine dava açma süresi yeniden işlemeye başlamış ise de, davanın yeniden askının son ilan tarihini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde açılmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare
Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/06/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.