T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/493
Karar No : 2022/5866
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik 11/10/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda 55 puan alarak başarısız sayılan davacı tarafından, anılan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararla; davacının katıldığı sözlü sınava ilişkin sınav komisyonunun Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edildiği görülmüşse de; Komisyon üyesi … 'nin değerlendirme formundaki Genel Kültür Bilgisi kutucuğuna 0 puan yazılarak üstünün çizgi ile çizildiği, Komisyon Üyesi … 'nün değerlendirme formundaki Genel Kültür Bilgisi kutucuğuna 0-10 arasında sayısal ifade içeren bir puan değeri yazılması gerekirken (-) şeklinde işaret konulduğu, Komisyon Üyesi … 'nin değerlendirme formundaki Genel Kültür Bilgisi kutucuğuna 0 puan yazıldığı, davacıya yöneltilen soru tiplerinin iki tanesinin net cevaplı, iki tanesinin ise yoruma dayalı olduğu, değerlendirme formlarında Komisyon Üyesi … haricindeki üyelerin davacının verilen sorulara hiç cevap vermediği veya veremediği şeklinde bir kayıt düşmedikleri, ayrıca Komisyon Üyesi … 'nün sayısal bir değerlendirme yerine (-) şeklindeki değerlendirmesinin, davacının performansı hakkında nesnel bir tespite işaret etmediği ve herhangi bir puan oluşturmasının mümkün olmadığı, yine davacının, alan bilgisi ile eğitim bilimlerine yönelik bilgisinin ölçüldüğü yazılı KPSS sınavında 70,400380 puan aldığı ve davacının dava dilekçesinde sorulan soruların tamamına doğru cevap verdiği iddiası göz önüne alındığında, sözlü sınavda net cevaplı soruları yanlış bilse dahi bunun gerekçelerinin belirtilmediği, bu haliyle davacının bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirilmediği kanaatine ulaşıldığından, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; KPSS sınavında yeterli puan alarak sözleşmeli öğretmenlik sözlü sınavına katılmaya hak kazanan davacının, 11/10/2018 tarihinde Yönetmelik hükmüne uygun şekilde teşekkül ettirilen Komisyon tarafından sözlü sınava alındığı, sınavda kendisinin çektiği zarfta bulunan dört soruyu cevaplamasının istenildiği, başkan ve her bir üye tarafından sırasıyla "eğitim bilimleri ve genel kültür bilgisi" yönünden 0,0,0 puan, "bir konuyu özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü yönünden 15,15,15 puan, "iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti" yönünden 15,15,15 puan, "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" yönünden 15,15,15 puan, "topluluk önünden temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri" yönünden 10,10,10 puan verildiği, davacının sınav puanının aritmetik ortalamasının 55,00 olduğunun anlaşıldığı; komisyonca yapılan sözlü sınavında davacıya verilen puanların Yönetmelik hükmüne uygun olarak sınav komisyonu üyeleri tarafından ayrı ayrı belirtilerek tutanağa bağlandığı, komisyon üyeleri tarafından sözlü sınav puanının gözlem ve kanaate dayalı olarak verilen kısımlarının kötü niyetle takdir edildiğine dair dosya içerisinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmaması karşısında, usulüne uygun sözlü sınava alındığı ve değerlendirildiği sonucuna varıldığından, 55,00 puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; sözlü sınavlarında kura ile soruların sorulmasını yahut verilen yanıtların kayda geçilmesini zorunlu kılan herhangi bir hükmün mevzuatta yer almaması, mahkeme kararıyla da idarenin bu yönde zorlanamayacak olması nedeniyle, sınavda böyle bir yöntem izlenmemiş olmasının da işlemi sakatlamayacağı sonucuna varıldığından, İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Başarısız sayılmasına ilişkin işlemin gerekçelerinin ortaya konulmadığı, sözlü sınavın objektif esaslara dayanılarak yapılmadığı, tüm sorulara doğru yanıt vermesine karşın davacıya KPSS puanının altına puan verilerek baraj altında bırakıldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 29/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik yapılan sözlü sınavda başarısız sayılan davacı tarafından, başarısız sayılmasına dair işlemin iptali istemiyle istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.