T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4954
Karar No : 2023/6387
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … plakalı aracın sahibi olan davacı şirket tarafından, güzergah izin veya ruhsat almaksızın yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile araç sürücüsü adına düzenlenen aynı tarih ve … sayılı 5.010,00 TL trafik idari para cezasının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Davanın araç sürücüsü adına düzenlenen … tarih ve … sayılı 5.010,00 TL trafik idari para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinden; ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kişisel ve güncel bir menfaat bağının bulunmadığı anlaşıldığından, bu işlem kısmına ilişkin olarak açılan davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği, Davanın çalışma ruhsatı ve güzergah izin belgesi almaksızın yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-A maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işleme ilişkin kısmının incelenmesinden; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla her ne kadar söz konusu araca ait güzergah kullanım izin belgesinin bulundurulmadığı gerekçesiyle yaptırım uygulanmış ise de; denetimin yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihten iki gün sonra söz konusu belgenin belediyeden temin edildiği, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın idari para cezası verilmesine ilişkin kısmına yönelik davanın ehliyet yönünden reddine, davacı şirket adına kayıtlı 16 SUP 95 plakalı aracın Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde ticari işler, 20. ve devamı maddelerinde tacir olmanın hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre, tüm ticaret şirketleri ve şahıs şirketleri tacir sıfatına haiz olup tacirleri ilgilendiren tüm muamele, fiil ve işlemlerin ticari olması esastır. Bu nedenle iştigal konusunda taşımacılık faaliyeti olmayan ticaret şirketlerinin kendi personelini kendi aracı ile taşıma işi de dahil yaptığı tüm taşımacılık işlerinin, işletmesini ilgilendiren ticari bir iş olduğu, dava konusu işlemin bu ticari faaliyetin dava konusu araç yönünden engellenmesine yol açacağından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının esasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları, hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı şirket adına kayıtlı araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmakta olup temyize konu kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın istemi halinde ilgili tarafa iadesine,
kesin olarak, 24/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.