Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/4988 E. , 2024/3462 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/4988
Karar No : 2024/3462
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... plakalı araç ile ilgili belediyeden güzergah izin belgesi almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle Karayolları Trafik Kanunu'nun EK.2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin Bursa Valiliği'nin ... tarih ve ... sıra nolu işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, ... plakalı servis aracına ait 22.12.2017 - 22.12.2018 tarihleri arasında bir yıl süre ile geçerli olmak üzere Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen ...sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin bulunduğu, anılan belgede taşıtın izleyeceği güzergahın tüm güzergahlar şeklinde belirtildiği, sözü edilen servis aracı için 22.12.2018 tarihi itibariyle çalışma izin süresinin dolduğu, denetim tarihine kadar olan (22.12.2018 - 27.03.2019) zaman dilimi içerisinde çalışma izin süresi dolduğu halde belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapmaya devam edildiği, ancak 28.03.2019 tarihi itibariyle, 28.03.2019 tarihinden 28.03.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere ... sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin alındığının görüldüğü, buna göre, davacı şirkete ait ... plakalı servis aracının, tahsis kapsamına alınarak ... sayılı güzergah izin belgesinin düzenlendiği, 22.12.2018 tarihi itibariyle çalışma izin süresinin dolduğu halde, denetim tarihine kadar belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapmaya devam edildiğinin anlaşılması karşısında, somut olaya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin devamında yer alan hüküm tatbik edilerek servis aracının, tespit edilen eksikliğin giderilmesine kadar trafikten men edilmesi gerekirken, hatalı bir biçimde 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi tatbik edilmek suretiyle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve ilgili mevzuat hükümlerine uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu aracın tahdit/tahsis kapsamında yer almadığı, tahdit kapsamında yer alan plakaların TT, M, H, S harfli plakalar olduğu, davacının yaklaşık üç ay boyunca güzergah izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yaptığı, tesis edilen dava konusu işlemin hukuk ve usule uygun olduğu hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
27.03.2019 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı minibüs cinsi aracın, İzmir Yolu Bursa Merkez Çalı Kavşağı istikametinde davalı idare görevlilerince durdurularak yapılan denetimde, davacı Bursa Aydın Okullarındaki 9 öğrenci ve 4 öğretmenin okuldan evlerine servis taşımacılığının yapılırken okul servis aracı güzergah izin belgesinin bulunmadığının, görevliler, araç sürücüsü ve 4 öğretmenin imzaladığı 27.03.2019 tarihli tutanak ile tespit edildiği, tespit öncesi 22.12.2017 - 22.12.2018 tarihleri arasında bir yıl süre ile geçerli ... sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin bulunduğu, 22.12.2018 tarihi itibariyle çalışma izin süresinin dolduğu, davalı idarece 27.03.2019 tarihli tespit tutanağına dayanılarak; ilgili belediyeden güzergah izin belgesi almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle Karayolları Trafik Kanunu'nun EK.2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sıra nolu işlemin tesis edildiği, işlemden bir gün sonra 28.03.2019 tarihinde 28.03.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere ... sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin alındığı, daha sonra söz konusu aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sıra nolu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında,
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirkete ait okul servis aracı ile taşımacılık yapılmakta iken, davalı idare görevlilerince 27.03.2019 tarihinde yapılan denetimde güzergah izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yapıldığı hususunun görevliler, araç sürücüsü ve dört yolcunun müşterek imzasıyla düzenlenen tespit tutanağıyla belirlendiği, bu tutanağa dayanılarak ilgili belediyeden güzergah izin belgesi almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Kanunu'nun EK.2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün trafikten men edilmesine ilişkin 27.03.2019 tarihli dava konusu işlemin tesis edildiği; denetim ve işlem öncesinde davacı şirkete ait ... sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin 22.12.2018 tarihi itibariyle süresinin dolduğu, denetimin yapıldığı tarihe kadar yaklaşık üç ay güzergah izin belgesinin bulunmadığı, denetim ve işlem sonrasında ise davacı şirket tarafından 28.03.2019 tarihinde 28.03.2020 tarihine kadar geçerli olmak üzere ... sayılı Özel Okul Servis Aracı Güzergah İzin Belgesinin alındığı, uyuşmazlık konusu ... plakalı minibüsün tahdit ya da tahsis kapsamında bulunduğuna dair bir bilgi ve belgenin dosyada yer almadığı görülmektedir.
Her ne kadar temyize konu kararda; davacı şirkete ait ... plakalı servis aracının, tahsis kapsamına alınarak ... sayılı güzergah izin belgesinin düzenlendiği, 22.12.2018 tarihi itibariyle çalışma izin süresinin dolduğu halde, denetim tarihine kadar belediye sınırları dahilinde taşımacılık yapmaya devam edildiğinin anlaşılması karşısında, somut olaya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin devamında yer alan hüküm (Ek 2/5) tatbik edilerek servis aracının, tespit edilen eksikliğin giderilmesine kadar trafikten men edilmesi gerekirken, hatalı bir biçimde anılan Kanunun Ek 2/3-a maddesi tatbik edilmek suretiyle aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davalı idarenin temyiz dilekçesinde, söz konusu aracın tahdit ya da tahsis kapsamında yer almadığı, tahdit kapsamında yer alan plakaların TT, M, H, S harfli plakalar olduğu hususlarını ileri sürdüğü, davacının temyize cevap dilekçesinde de sahibi oldukların aracın tahdit ya da tahsis kapsamında bulunduğuna dair bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, bakılan dosyada davacının yaklaşık üç ay boyunca güzergah izin belgesi bulunmaksızın servis taşımacılığı yaptığı hususunda ise bir ihtilaf bulunmadığı görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, davalı idarece, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3- a madde hükmünden değil de Ek 2/5 madde hükmüne göre işlem tesis edebilmesi için, davacı şirkete ait aracın tahdit veya tahsis kapsamında yer alması gerektiği açık olup, buna göre uyuşmazlık konusu aracın tahdit veya tahsis kapsamında yer alıp almadığının Mahkemece araştırılarak kesin olarak belirlenmesi ve sonucuna göre yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 31/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.