T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5015
Karar No : 2024/2278
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ... 'a ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı şoför ... 'a 2.018,00TL trafik para cezası verilmesine yönelik aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 08/12/2018 tarihli tutanakta; yolcu beyanına yer verilmesine karşın, imzasının yer almadığı, araç sürücüsünün imzasının veya “imza etmediğine” dair şerhi taşımaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olduğu, bu durumda; yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının ve yolcunun beyanı ile düzenlenen 08/12/2018 tarihli tutanak, sürücünün imzasını veya "imza etmedi" kaydını taşımaması nedeniyle ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığından, bu tutanağa dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, aleyhine düzenlenen tutanağa imza atmayan tarafın haklı görülmesinin hukuk düzenini bozacağı, tutanakta 2 polis memurunun imzasının bulunduğu, aksi ispat edilene kadar tutanağın geçerli kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacılardan ... adına kayıtlı ve yetkili Büyükşehir Belediyesinden alınmış geçerli "Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi" bulunan ... plakalı aracın yapılan denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile şoför olan diğer davacı ... adına 2.018,00 TL Trafik İdari Para Cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)
(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 08/12/2018 tarihinde yapılan denetimde davacı ...'a ait aracın Beşiktaş - Atatürk Havalimanı arasında taşımacılık yaparken içerisinde yolcu bulunur vaziyette durdurulduğu, denetim yapan polis memurlarınca araç içerisinde para alışverişi yapılmasının tespiti düzenlenen tutanakta; şoför ve yolcu kimlik bilgisinin bulunduğu, şoför ve yolcu imzasının / imzadan imtina şerhinin bulunmadığı, tutanakta davacı şoförün şahsı çay ocağından tanıdığı, para alışverişi olmadığı beyanının yanı sıra, dava dışı yolcunun araca Beşiktaş'ta bindiği, Atatürk Havalimanı'na geldiği, 100 TL para ödediği beyanının yer aldığı, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men / Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta şoför ...'ın imzadan imtina şerhinin bulunduğu, aynı tarihli davacı şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacı şoför ... için "imza etmedi" şerhinin bulunduğu, ilk tutanakta tespit edilen yolcu adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği, dava dışı yolcu adına "imza etmedi" şerhinin tutanakta yer aldığı görülmüştür.
Her ne kadar İdare Mahkemesi tarafından, "olayda; dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 08/12/2018 tarihli tutanakta; yolcu beyanına yer verilmesine karşın, imzasının yer almadığı, araç sürücüsünün imzasının veya “imza etmediğine” dair şerhi taşımaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olduğu, bu durumda; yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının ve yolcunun beyanı ile düzenlenen 08/12/2018 tarihli tutanak, sürücünün imzasını veya 'imza etmedi' kaydını taşımaması nedeniyle ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığından," gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, Bölge İdare Mahkemesi tarafından da istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olsa da; dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın Beşiktaş - Atatürk Havalimanı olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, şoför / yolcu imzasının ya da imzadan imtina şerhinin bulunmadığı görülse de, şoför ... için diğer matbu tutanaklar da "imzadan imtina" şerhinin bulunduğu, dava dışı yolcu adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda yolcu adına "imzadan imtina" şerhinin bulunduğu, bu durumda ilk tutanağa şoför / yolcu imzadan imtina şerhinin sehven yazılmadığı, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunan aracın denetimde taksi taşımacılığı yaptığı tespiti üzerine, dosyada yer alan tutanakların davacılar yönünden ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 25/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.