Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/505 E. , 2022/2193 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/505
Karar No : 2022/2193
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü (PAEM)'ne geçici kaydı yapılan davacı tarafından, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenciliğinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "Silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan dolayı devam eden ceza soruşturmasının Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmaya engel haller arasında yer aldığı göz önüne alındığında, davacının Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenciliğinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesince, davacının devam eden ceza soruşturmasının bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmekte ise de; dava konusu işlemin, davacı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğu gerekçesiyle tesis edildiği ve davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak" suç isnadıyla yürütülen soruşturma neticesinde, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 26/09/2018 tarihli kararıyla yetkisizlik kararı verilerek dosyanın gönderildiği Van Cumhuriyet Başsavcılığı'nca … tarih ve K:… sayı ile "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği dikkate alındığında, davacının Polis Amirleri Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesini gerektirecek nitelikte devam eden adli bir soruşturmasının bu aşamada olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 16/07/2015 tarih ve 29418 sayılı Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin Adaylarda aranılan şartlar başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında "PAEM'e başvuran adayların birinci fıkrada belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir" hükmü uyarınca FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunabileceği iddiası ile davacı hakkında Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütüldüğü, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin dayanağı olarak hakkında yürütülen bir soruşturmanın gösterilmesinin Anayasanın 38. maddesi ve AİHS 6. maddesinde yer alan "masumiyet karinesi" ilkesine aykırı olduğu ayrıca soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçlandığı yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacı hakkında tesis edilen işlemin dayanağı olan silahlı terör örgütüne üyelik suçlamasıyla yürütülen soruşturmanın sonucunda kovuşturma yer olmadığına ilişkin karar verilmiş olması nedeniyle temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde eğitimine devam eden öğrencilerle ilgili olarak yapılan genel kontrolde, davacının dolabındaki bir kitapçıkta, "…" ibaresinin bulunduğu ve 2009-2014 yılları arasında FETÖ/PDY terör örgütünün yurdunda ve evinde kaldığını söylemesi üzerine, davalı idare tarafından durumun … Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirildiği ve davacı hakkında soruşturma açıldığı, … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlık soruşturmasına başlandığı gerekçesiyle de dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
25/04/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yükseöğretim Kanunu'nun 30 uncu maddesinde; "Aşağıdaki hususlar; a) Akademinin yönetim birimlerinin kuruluş, görev, çalışma esas ve usulleri, b) Fakülte, enstitü ve polis meslek yüksek okullarında ders veren ek ders ücretli öğretim elemanlarının görevlendirilmelerinin esas ve usulleri, c) Akademiye alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, istenecek belgeler, kayıt, sınav ve kabul işlemlerine ait esas ve usulleri, d) Fakülte öğrencilerinin uygulama eğitimlerinin yeri, zamanı, süresi ve ne şekilde yapılacağının esas ve usulleri, e) Fakültede öğretim sürelerinin tespiti, dönemlere ayrılması, dinlenme izinleri, sınav ve değerlendirme esaslarına ilişkin ilkeler, başarı durumu, okuma hakkının kullanılmış sayılacağı haller, not düzeni ve bu konulara ilişkin diğer hususlar,kullara alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, yapılacak sınavlarla, enstitünün kuruluş ve işleyişine ilişkin esaslar ve diğer hususlar, g) Polis yüksek öğretim kurumlarındaki öğrencilerin okul içinde ve dışında giyecekleri kıyafetlere ilişkin esaslar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır. 16/07/2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranılan şartlar" başlıklı 9 uncu maddesinin 1'inci fıkrasının b-8'inci bendinde; "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, adayın kendisinin ve evli ise eşinin; kasten işlenen bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak, affa uğramış veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı mahkûm olmamak veya bu suçlardan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak veya kovuşturması uzlaşma ile neticelenmemiş olmak," hükmü, 2'inci fıkrasında, " PAEM’e başvuran adayların birinci fıkrada belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir." hükmü, PAEM'den çıkma ve çıkarılma başlıklı 41'inci maddesinin 2'inci fıkrasının (ç) bendinde ise, " İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla öğrencilerden; ... PAEM’e giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları veya kaybettikleri öğrenimleri sırasında anlaşılanların, yönetim kurulu kararı, Müdürün teklifi ve Başkanın onayı ile PAEM’den ilişikleri kesilir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde eğitimine devam eden öğrencilerle ilgili olarak yapılan genel kontrolde, davacının dolabındaki bir kitapçıkta, "…" ibaresinin bulunduğu ve 2009-2014 yılları arasında FETÖ/PDY terör örgütünün yurdunda ve evinde kaldığını söylemesi üzerine, durumun … Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirildiği ve davacı hakkında soruşturma açıldığı, … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlık soruşturmasına başlandığı gerekçesiyle de dava konusu işlemin tesis edildiği ve İdare Mahkemesince, davacının devam eden ceza soruşturmasının bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, istinaf aşamasında ise, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, dava konusu işlemin davacı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğu gerekçesiyle tesis edildiği ve davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak" suç isnadıyla yürütülen soruşturma neticesinde, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 26/09/2018 tarihli kararıyla yetkisizlik kararı verilerek dosyanın gönderildiği … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca … tarih ve K:… sayı ile "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği dikkate alındığında, davacının Polis Amirleri Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesini gerektirecek nitelikte devam eden adli bir soruşturmasının bu aşamada olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.
Kamu görevlilerinin sadakat, tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğü çerçevesinde devleti temsil eden ve millî güvenlik bakımından hassasiyet içeren bazı kamu görevlerine atanacak kişiler bakımından daha sıkı nitelikler aranması ve birtakım sınırlamaların getirilmesi doğaldır. Bu şekilde aranan nitelikler ve kanunlarda öngörülen kısıtlamalar, kamu hizmetinin etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesi amacına yöneliktir. Silahlı kuvvetler, emniyet gibi millî güvenlik açısından önem arz eden kurumlara personel alımında ilgili kamu hizmeti niteliği gereği bazı özel koşulların aranması gerektiği açıktır.
Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de, devletlerin milli güvenliğin korunması amacını gerçekleştirmede sahip oldukları takdir yetkisinin geniş olduğunu kabul etmektedir. AİHM, Sözleşme'ye taraf devletin milli güvenliği korumak için yetkili ulusal makamlarına ilk olarak kişiler hakkında bilgi toplama ve halka açık olmayan siciller tutma, ikinci olarak milli güvenlik bakımından önemli kadrolarda çalışmak isteyen adayların bu işe uygunluğunu takdir ederken bu bilgiyi kullanma yetkisi veren kurallara sahip olmaları gerektiğinde kuşku bulunmadığını belirtmektedir. (Leander/İsveç, B.No: 9248/81, 26/3/1987, § 59).
Polisin; toplumun asayişini, kişilerin, tasarruf emniyetini ve konut dokunulmazlığını korumak, halkın ırz, can ve malını muhafaza ve halkın istirahatini sağlamakla görevli ve genel bir emniyet görevlisi olması nedeniyle bu mesleğe girecek ve sürdürecek olanların da hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde güvenilir, onurlu, iyi ahlaklı ve disiplinli kişiler arasından seçilmeleri gerekmektedir.
Bu durumda, polislik mesleğinin yukarıda aktarılan özelliği gereği, bu mesleğe alınacaklarda diğer memurlardan farklı olarak bazı özel niteliklerin aranması gerektiği açıktır. Her ne kadar davacı hakkında açılan soruşturma da "silahlı terör örgütüne üyelik" suçu açısından yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmiş olsa da, davacı tarafından FETÖ/PDY terör örgütünün evlerinde ve yurtlarında 2009-2014 yılları arasında yaklaşık 5 yıl kaldığı yönünde ki ifadeleri ve istihdam edileceği hizmetin ve görevin niteliği, bu hizmetin sunulacağı birim olan Emniyet Teşkilatının çalışma ortamı ve fiziki imkanları dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.