T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5129
Karar No : 2023/4890
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa ili, İznik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İznik Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli İznik Surdışı Revizyon Uygulama İmar Planının ve Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli , … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli İznik Surdışı Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu imar planlarında uyuşmazlık konusu alanın kuzeyindeki park alanının pasif yeşil alan olarak planlanmasına rağmen üst ölçekli planda alanın aktif yeşil alan olarak planlanmasının planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu, ayrıca bu durumun planlama bölgesinde yaşayacak nüfusun yeşil alan ihtiyacını karşılamayacağı, kamu yararına aykırılık teşkil ettiği, davacının yapısına ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu, tüm bu hususlar dikkate alınarak plan hazırlama sürecinde taşınmazda yer alan yapının göz önüne alınmasının gerektiği, dava konusu taşınmazın güneyinde planlanan 15 metre genişliğindeki yolun tasarlanma sürecinde dava konusu taşınmazda yer alan yapının korunmasının olanaklı olmadığı, bu sebeple taşıt yolunun en kesitinin yeniden tasarlanması gerektiği bu nedenle dava konusu planların hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun incelenmesinin gerektiği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 16/08/2017-15/09/2017 tarihleri arasında ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının ise 15/08/2017-15/09/2017 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, askı süresi içerisinde veya sonrasında davacı tarafından yapılan bir itirazın bulunmadığı, planın askıdan indiği tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde davanın açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra 05/12/2017 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından,imar planlarına askı süresi içinde 16/08/2017 tarihinde itiraz edildiği, yapılan bu itiraz üzerine davanın süresinde açıldığı, mahkemece ara kararı ile bu itirazın sorulmadığı ileri sürülerek, temyize konu kararın bozulması istenilmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmüştür.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bursa ili, İznik ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin 1/1000 ölçekli İznik Surdışı Revizyon Uygulama İmar Planı İznik Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla, 1/5000 ölçekli İznik Surdışı Nazım İmar Planı Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli … sayılı kararıyla onaylanmış, anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı 15/08/2017-15/09/2017 ,1/1000 ölçekli uygulama imar planı 16/08/2017-15/09/2017 tarihleri arasında askıya çıkmış, davacı tarafından bakılan davanın ise 05/12/2017 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan şeklinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise: "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tesbit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlar." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuatın beraber değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı 3194 sayılı Yasanın 8/1-b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği, bu itirazın da 2577 sayılı Kanunun 11. Maddesi kapsamında ele alınması gerektiği, buna göre imar planlarına karşı bir aylık süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayıldığı veya cevap verilmek suretiyle isteğin reddedildiği tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açabileceği, askı süresinde imar planına itiraz edilmemiş ise, son askı tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılabileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından temyiz dilekçesinde dava konusu imar planlarına askı süresi içinde itirazının bulunduğunun dile getirmekle birlikte dilekçe ekine mevcut olan itiraz dilekçesinin eklendiği, itiraz dilekçesinin incelenmesinden, İznik Belediyesine askı süresi içerisinde yapılmış bir başvuru olduğu, ayrıca bu başvurunun tarih ve alındı numarasının bulunduğu görülmüştür.
Bu itibarla askı süresi içerisinde davacı tarafından yapılan itirazın başvurusunun bulunup bulunulmadığının ve usulüne uygun olup olmadığının araştırılmadı sonucuna göre yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri uyarınca davanın süresinde açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerekmekte olup, anılan husus netliğe kavuşturulmadan verilen kararda isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın kaldırılmasına, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.