T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/513
Karar No:2023/1855
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Medya Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu
…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "… " logolusuyla yayın yapan televizyon kanalında 30/11/2017 tarihinde saat … 'te yayınlanan Hadise adlı şarkıcının "… " adlı müzik klibinde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen, "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz" şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle 14.908,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü özel bilgiden yararlanmayı gerektirdiğinden Mahkemelerince dava konusu yayında çocuk ve gençlerin zihinsel ve ahlaki gelişimlerine zarar verecek türden içeriğe yer verilip verilmediği hususunda yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda; "...klipteki görüntülerle desteklenen şarkı klibinin müstehcen içeriğe sahip olmadığı, hedef kitlesinin çocuklar olmadığı, klipte yer alan görüntülerin olumsuz örnek oluşturabilecek cinsel içerikli davranış şeklinde yorumlanamayacağı, dolayısıyla da çocukların ve gençlerin gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebileceği yönündeki iddianın uygun bir değerlendirme olmadığı, şarkı sözlerinin öyküsü üzerinden klipteki görüntülerin bir kurgu içinde verildiği, klipte ikilinin ilişkisinin değişik duygusal boyutlarına yer verildiği, zaman zaman erotik denilebilecek görüntülerin temaya uygun olarak sahnelendiği, klipte hareketli bir müzik eşliğinde ikili ilişkideki yakınlaşmaların ve çatışmaların işlendiği, bütüncül olarak bir sanatçının eserini değerlendirmeden, eserin içinden sahneler seçerek klipteki vurgunun bilinçaltı düzeyde cinsellik yaşının aşağıya çekilmesine, çocukların pornografik gösterimlere duyarsızlaşmasına ve çocukların bunları meşrulaştırmasına yönelik olduğunun yanlış bir değerlendirme olacağı, ayrıca, çocuklar açısından korumalı gündüz saatlerinde, sıklıkla gösterilen, genel izleyiciye yönelik programlarda, dizi tekrarlarında, yarışma programlarında ve haber saatlerinde beklenmedik bir şekilde ortaya çıkabilen çatışma ve şiddet içerikli görüntüler ve sözler nedeniyle ya da çocuk ve gençlere zarar verici etki beklenmese de daha fazla anlama kapasitesi gerekebileceğinden dolayı, genel bir öneri olarak ana babalara genel izleyici adı altındaki programları çocukları ile birlikte izlemeleri ve ne anladıklarının konuşulmasının önerildiği, ayrıca bu klibin bir müzik kanalı yayını olması hedef kitlesinin çocuklar olmadığının anlaşılmasını kolaylaştırdığı, seçime bağlı izlenmesini sağladığı..." şeklinde değerlendirmelere yer verildiği, davalı idarenin bilirkişi raporuna itirazları yerinde görülmeyerek bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte görüldüğü, bu durumda, dava konusu klipte, çocuk ve gençlerin zihinsel ve ahlaki gelişmelerine zarar verecek türden içeriklere yer verilmediğinin bilirkişi raporu ile sabit olması karşısında sırf bu gerekçeyle tesis edilmiş olan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "...sonuç olarak dava konusu klipte "Radyo ve televizyon hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz." şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edilmediği..." şeklinde değerlendirme yapıldığı, anılan klibin farklı televizyon kanallarında yayımlanması nedeniyle uygulanan idarî para cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda, … İdare Mahkemesi'nin E:… ve … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyalarında yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu dosyalara sunulan bilirkişi raporlarında özetle; "...söz konusu klipte ikilinin birbirlerinin vücutlarına dokunmaları, öpme, koklama gibi yakınlaşma sahnelerinin yanı sıra ikilinin belli vücut bölgelerinin ön planda tutulduğu, yarı çıplaklık gibi cinsel öğeler içeren, tekrarlayan görüntülerin dikkat çektiği, tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde klibin toplumsal ve ahlâki değerlere aykırı cinsel öğeler barındırdığı, ..., dolayısıyla çocukların ve gençlerin ekran başında olabileceği saatlerde yer alan klipte aktarılan görüntülerin, çocuk ve gençlerin ruhsal gelişimini olumsuz etkiler nitelikte cinsel içerik taşıdığı, sonuç olarak söz konusu klipte yer alan görüntülerin "Radyo ve televizyon hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz." hükmüne aykırılık teşkil eden bir yayın olduğu..." şeklinde değerlendirme yapıldığı, aynı klibe ve yayına ilişkin dosyaların ve dosyalara sunulan bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, anılan yayına idarî para cezası uygulanma gerekçesinin yayında yer alan görüntülerin "Müstehcen olamaz" yayın ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddiasının olmadığı, idarî para cezası uygulanma gerekçesinin yayında yer alan görüntülerin "Radyo ve televizyon hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz." şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiği iddiasının olduğu, … İdare Mahkemesi'nin E:… ve … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarının, söz konusu yayına ilişkin bilimsel ve teknik açıklamalar içermesi nedeniyle hükme esas alınabileceği kanaatine varılarak, davacı şirkete ait televizyon kanalında yayınlanan müzik klibinde 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiği kanaatine varılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ilk derece mahkemesi kararının hükme esas aldığı nesnel ve bilimsel değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi'nin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporları ile davalı idarenin istinaf istemini kabul etmesinin hatalı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi'nin davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne dair kararında hükme esas aldığı bilirkişi raporlarının taraflara tebliğ edilmediği ve davacını aleyhine olan dava dışı bilirkişi raporuna itiraz hakkının engellendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu klip yayınındaki cinsel öğelerin çocuklar ve gençlerin cinsellik yaşının aşağı çekilmesine dair etkilerinin olacağı, dava konusu idarî para cezası yaptırımının ölçülü olduğu, anılan klip hakkında Üst Kurul'a gelen şikayetlerin olduğu, dava konusu klip ile yayın ilkesi ihlâline yol açıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 12/04/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.