T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5237
Karar No : 2023/7232
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, 57. Topçu Tugay Komutanlığında sözleşmeli subayı olarak görev yapan davacının, 29/08/2019 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan değerlendirme sonucunda, birinci dereceden yakını olan kardeşleri ve kendisi hakkında edinilen bilgilerin vasıf ve mahiyeti ile yürüteceği görevin önemi ve gerektirdiği niteliklerin yanında, kanunun sözleşme süresi yönünden getirdiği dokuz yıllık sınırlamaya rağmen davacının davalı idarede yaklaşık on beş yıldır görev yaptığı hususu da dikkate alındığında; davalı idarenin en uygun adayı bulma yönündeki takdir hakkı kapsamında davacı ile sözleşme yenileme konusunda hukuken zorlanması mümkün olmadığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kendisi de dahil 12 kardeş olduklarını, sadece 4 kardeşi ile anne-baba bir kardeş olduğu, bazı kardeşleri ile daha önce aynı evde yaşamadıkları gibi hiç görüşmedikleri, istihbarat notunda belirtilen bir kardeşinin yargılandığı davada beraat ettiği ve halen Milli Eğitim Bakanlığında okul müdürü olduğu, diğer kardeşinin hakkında bir soruşturma olmadığı ve onun da bir okulda müdür olarak görev yaptığı, polis memuru olan kardeşinin ise yargılandığı ve beraat ettiği, kaldı ki kardeşlerinin yaptıklarından kendisinin sorumlu tutulamayacağı, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir ili, Bornova İlçesi, 57. Topçu Tugayı, Hv. Svn.Tb. Komutanlığında sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının, 2019 yılı Sözleşme Yenileme Değerlendirme Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 29/08/2019 tarihinde süresi bitecek olan sözleşmesinin yenilenmemesi yolunda işlem tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay Ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 3. maddesinde sözleşmeli subay, bu Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subaylar olarak tanımlanmıştır.
Anılan Kanun'un 4. maddesinde sözleşmeli subaylık için genel olarak aranan nitelikler arasında güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak şartına yer verilmiştir.
Yine aynı Kanun'un 6. maddesinde; sözleşmeli subay adaylarının ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınacağı, bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılacağı ve bu kişilerin teğmen rütbesine nasbedileceği, sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirleneceği, yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmelerinin yenilenebileceği, sözleşme sürelerinin, terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabileceği hükmü; 12. maddesinin ikinci fıkrasında ise, her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hükmü yer almaktadır.
27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun kapsamında istihdam edilen personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, takdire dayanan işlemlerin de sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Uyuşmazlık konusu olayda, 4678 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli subay olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasında imzalanan ve 2019 yılında sona erecek hizmet sözleşmesinin, davacının kardeşleri hakkında elde edilen istihbari bilgilere istinaden davalı idare tarafından yenilenmemesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu işleme dayanak alınan istihbari bilgi notunda; davacının Asya Katılım Bankasında hesabının olduğu, hesabın boş olduğu, davacının kardeşi R.E.'nin Cihan Medya abonesi olduğu, kendisinin ve oğlunun Asya Katılım Bankasında hesabının olduğu, üvey kardeşi M.E'nin polis memuru olarak görev yapmaktayken darbe girişimi sonrasında 701 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, Cihan medya abonesi olduğu, diğer kardeşi Mt.E.'nin 2014 yılı öncesinde Aktif Eğitim Sendikasında üyelik kaydının bulunduğu belirtilmiş ise de; davacıya ve kardeşlerine isnat edilen bu fiillerin iddia boyutunda kaldığı, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığının … tarih ve … sayılı soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacının kardeşi M.E. hakkında açılan davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı dosyasında beraat kararı verildiği, Aktif Eğitim Sendikasında üyelik kaydının bulunduğu belirtilen kardeşinin halen okul müdür yardımcısı olarak görev yaptığı iddiası dikkate alındığında; istihbari bilgi notundaki bilgilerin hukuken geçerli ve itibar edilebilir nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine dayanak alınan istihbari bilgi notunda, davacının kendisi ile kardeşleri hakkında yer alan tespitlerin; hukuken geçerli ve itibar edilebilir mahiyette olmadığı, başka somut bilgi ve belgelerle desteklenmeksizin tek başına sözleşme yenilenmemesi işlemine dayanak alınamayacağı; bir başka ifadeyle, davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı ve hukuken kabul edilebilir geçerli bir nedene dayanmadığı; 4678 sayılı Kanun'la sözleşme yenileme hususunda, idareye tanınan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 27/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı, usul ve yasaya uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.