T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5291
Karar No : 2023/5293
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Başkanlığı
VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Zonguldak ili, Çaycuma ilçesi, … Mahallesi Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen rapor ekinde yer alan ifadeler, tutanaklar, tanık beyanları ve sosyal medya hesabında bulunan fotoğraflara ilişkin görsel belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar davacının Romen uyruklu yabancı kadın ile lojmanda günlerce beraber kaldığı iddiasının sübut bulmadığı anlaşılmakta ise de, imam nikahı ile evlendiğini beyan ettiği yabancı uyruklu olan kadın ile sosyal medya hesabı üzerinden paylaşılan fotoğraflarının bulunması nedeniyle çevresi tarafından bilinir hale geldiği, bu itibarla davacıya ifa ettiği görev bakımından, gerek İslam dininin öngördüğü emir ve yasaklara, gerekse toplumun örf ve adetleri ile genel ahlak kurallarına uygun bir yaşam sürdürerek manevi yönden çevresine örnek olma görevinin yüklendiği gözönüne alındığında, ortak nitelik koşulunu kaybettiği sonucuna varıldığından görevine son verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, söz konusu kadınla evlendiği, İslam törelerine aykırı herhangi bir davranışının bulunmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Zonguldak ili, Çaycuma ilçesi, … Mahallesi Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, kredi borcunu ödememek suretiyle kefil olan şahsı mağdur etmesi ve sosyal medya hesabında yabancı bir kadınla gayri ahlaki fotoğraflar paylaşması nedeniyle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, kendi adına bankadan çekeceği krediye kefil olması noktasında R.K. isimli kişiyi yanıltarak aslında eşi adına çekilen krediye kefil yaptığı ve kredi borçlarını ödemeyerek adı geçen kişiyi mağdur ettiği ve A.N.S. isimli Romen uyruklu yabancı kadın ile lojmanda günlerce beraber kaldığı, birliktelik yaşadığına dair bazı resimlerini sosyal medya üzerinden paylaştığı iddiasıyla yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda özetle; R.K. isimli kişiyi yanıltarak aslında eşi adına çekilen krediye kefil yaptığı ve kredi borçlarını ödemeyerek adı geçen kişiyi mağdur ettiği iddiasıyla ilgili olarak daha önce idari ve disiplin işlemi yapıldığı yeni bir işlem yapılamayacağı, A.N.S. isimli Romen uyruklu yabancı kadın ile lojmanda günlerce beraber kaldığı, birliktelik yaşadığı, bazı resimlerini sosyal medya üzerinden paylaştığı iddiasıyla ilgili olarak ise tanık ifadelerinde birlikte yaşadıklarına ilişkin herhangi bir bilgilerinin olmadığı, davacının yakında düğünü olduğunu söylediği, samimi fotoğraflarını sosyal medyada paylaştığı, 25/10/2019 tarihinde bahsi geçen kadınla resmi olarak evlendiği tespitlerine yer verilerek, davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin getirilen teklif üzerine Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile görevine son verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; uyuşmazlıkta, davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu olan eylemin özel hayatına ilişkin olduğu, önceden arasında husumet bulan R.K. isimli şahsın şikayeti üzerine soruşturma başlatıldığı, davacının çevresindekilere düğününün olduğunu söylediği, netice itibarıyla anılan kadınla evlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının atanmasında itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinde İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğuna dair ortak nitelik şartını taşımadığından bahsedilemeyeceği sonucuna varıldığından, imam hatiplik görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.