Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/5303 E. , 2022/9505 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5303
Karar No : 2022/9505
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : … Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Batman İli, Merkez, … Mah. … Bulvarı, … numaralı parsel üzerinde bulunan A, B ve C bloktan oluşan yapıların, yapı denetim sözleşmesinin fesh edilmesi nedeniyle inşaai faaliyetlerinin durdurulmasına rağmen denetimsiz olarak inşai faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine, anılan inşaatın yapı müteahhidi olduğundan bahisle davacıya 3194 sayılı İmar Kanun'unun 42. maddesi uyarınca 294.008,16-TL imar para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Batman Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca idari para cezası verilmiş ise de, 32 ve 42. maddelerinin ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılara uygulanabileceği; herhangi bir yapı denetim şirketinden hizmet alınmaksızın inşai faaliyete devam edilmesi durumunda, 4708 sayılı Yasa hükümleri uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, bu fiili işleyenlerin para cezası ile cezalandırılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmayan 3194 sayılı Yasanın 42. maddesi uyarınca tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyiz edilen kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Batman İli, Merkez, … Mah. … Bulvarı, … numaralı parsel üzerinde bulunan A, B ve C bloktan oluşan yapıların, yapı denetim sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle inşaai faaliyetlerinin durdurulmasına rağmen denetimsiz olarak inşai faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine, anılan inşaatın yapı müteahhidi olduğundan bahisle davacıya 3194 sayılı İmar Kanun'unun 42. maddesi uyarınca 294.008,16-TL imar para cezası verilmesine ilişkin davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde; Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyidelerin uygulanacağı, ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, idari para cezaları uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun "Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi" başlıklı 6. maddesinde; yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin, herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşunun durumu; gerekçeleri ile birlikte en geç altı iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildireceği, aksi takdirde kanunî sorumluluktan kurtulamayacağı, bu durumda; yapı sahibince, yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca, ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmeyeceği, "Diğer hükümler ve yönetmelikler" başlıklı 12. maddesinde; bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
05/02/2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 23. maddesinin 8. fıkrasında; "Yapı denetim hizmet sözleşmesi feshedilen yapı hakkında ilgili idaresince yerinde inceleme yapılarak, yeni bir yapı denetim hizmet sözleşmesi imzalanana kadar yapının devamına izin vermemek üzere yapı tatil tutanağı düzenlenir.", 10. fıkrasında; "... yapı denetimi hizmet sözleşmesi fesih edilen işler için yapı sahibi tarafından yeni bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme akdedilir. Yeni bir yapı denetim kuruluşu görevlendirilmeksizin yapının devamına hiçbir surette izin verilmez. İlgili idarece, ilk ruhsat numarası yazılmak kaydıyla yeni bir yapı ruhsatı tanzim edilir. Yeni ruhsatın ekine ek-22'de gösterilen form-20'ye uygun seviye tespit tutanağı tanzim edilerek konulur." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; yapı denetim kuruluşu gözetiminde yapılan yapılarda, yapı denetim hizmet sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, yapının mevcut haliyle seviye tespitinin yapılacağı, yeni bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yapılana kadar inşaata devam edilemeyeceği, dolayısıyla, yapı denetim hizmet sözleşmesinin feshi sonrasında, yeni bir yapı denetim kuruluşu ile sözleşme imzalanmadan, yapının inşaasına devam edilmesi, sözleşme imzalandıktan sonra ilk ruhsat numarası yazılmak kaydıyla yeni bir yapı ruhsatı tanzim edilmeden inşaate devam edilmesi halinde, bu durumun imar mevzuatına aykırılık teşkil edeceği ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapı nedeniyle sorumlular hakkında imar para cezası verilebileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Batman İli, Merkez, … Mah. … Bulvarı, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki davaya konu yapı için … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı verildiği, inşaat devam ederken yapının denetimini üstlenen … Yapı Denetim Limited Şirketi ile imzalanan yapı denetimi hizmet sözleşmesinin, yapı denetim şirketi tarafından A ve B Bloklar %25 seviyesinde, C Blok %20 seviyesinde olduğu belirtilmek suretiyle … gün ve … sayılı ihbarname ile feshedildiği, 01/03/2018 tarihinde idare tarafından gerçekleştirilen denetim ile düzenlenen yapı tatil zaptı ile inşaatın durdurulduğu, 06/04/2018 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen yapı tatil zaptı ile inşaatın 6490 m2 büyütüldüğünün tespit edildiği, inşaata denetimsiz olarak devam edildiğinden bahisle Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yapı müteahhidi olan davacıya 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca idari para cezası verildiği, 29/08/2018 tarihinde yapılan son denetimde ise inşaatın 2835 m2 büyütüldüğünün tespit edilmesi üzerine, Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya verilen idari para cezasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin 4708 sayılı Kanun uyarınca yapılması gerekirken, 3194 sayılı Kanun uyarınca yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun da reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davaya konu para cezasının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. ve 42. maddesinde öngörülen esaslara uygun olarak belirlenip belirlenmediğinin incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 10/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği görüşüyle kararın bozulması yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.