Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/5311 E. , 2022/9640 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5311
Karar No : 2022/9640
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … İl Özel İdaresi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Osmaniye İli, Merkez İlçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 286.924,87-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Osmaniye İl Özel İdaresi Encümeni kararının ve ruhsatsız yapıların imar mevzuatına uygun hale getirilmesi için bir ay süre verilmesine, aksi halde yıktırılacağının bildirilmesine ilişkin Osmaniye İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 215.194,00-TL'nin (indirimli hali) yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 25/04/2019 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınarak 11/12/2017 tarih ve 11628 sayılı işlemin güneş panelleri ve trafo binasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık, konteynere (bekçi kulubesine) ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; idari para cezası verilmesine ilişkin Osmaniye İl Özel İdaresi Encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, peşin ödenen 215.194,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden ise, para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından, anılan tutarın 15.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu 11.12.2017 tarih ve 11628 sayılı işlemin, güneş panelleri ve trafo binasına ilişkin kısmının iptaline, konteynere (bekçi kulubesine) ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ve idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının iptaline, davacı şirket tarafından peşin ödeme indiriminden faydalanılarak yatırılan 215.194,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacı şirkete ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlığa konu yapıların ruhsatsız yapıldığının sabit olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Uyuşmazlığa konu yapıların ruhsata tabi olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Osmaniye İli, Merkez İlçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazda; 37.71 m2'lik alan üzerinde ruhsatsız olarak konteyner yapıldığı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca mahallinde düzenlenen 05.12.2017 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edilmiştir.
Anılan taşınmazın 12.305,01 m2'lik kısmında güneş enerji santrali tesisi yapıldığı tespit edilerek 05.12.2017 tarihli mühürleme tutanağı ile mühürlenmiş ve mahalline asılmıştır.
05.12.2017 tarihli ölçü krokisiyle de anılan taşınmazın 12.305,01 m²'lik kısmında güneş paneli, 55,87 m²'lik alana ise trafo yapıldığı belirlenmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca güneş paneli (12.305,01 m²) ile trafo (55,87 m²) için toplam 12.360,88 m²'lik aykırılıktan etkilenen alan hesabına göre I. sınıf B grubu yapılar için öngörülen değer üzerinden aynı fıkranın (c) bendinin 8. alt bendinde öngörülen artırım sebebi de uygulanarak toplam 283.805,80-TL; konteyner (bekçi kulübesi) için ise 37,71 m²'lik aykırılıktan etkilenen alan hesabına göre III. sınıf A grubu yapılar için öngörülen değer üzerinden aynı fıkranın (c) bendinin 8. alt bendinde öngörülen artırım sebebi de uygulanarak 3.119,07-TL idari para cezası olmak üzere toplam 286.924,87 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin 06/12/2017 tarih ve 199 sayılı Osmaniye İl Özel İdaresi Encümeni kararı alınmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca anılan ruhsatsız yapıların imar mevzuatına uygun hale getirilmesi için bir ay süre verilmesine, aksi halde yıktırılacağının bildirilmesine ilişkin Osmaniye İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Dava konusu idari para cezası davacı tarafından ihtirazı kayıtla 15.01.2018 tarihinde 215.194,00-TL olarak ödenmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulur, durdurma yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.", hükmüne yer verilmiş, 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiş, a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, (c) bendinin 8. alt bendinde ise; ruhsatsız ise cezanın %180 oranında arttırılarak hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirmesinden; ruhsata tabi olup da, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapının mühürlenerek inşaatın durdurulacağı, inşaatın durdurulmasından itibaren, yapı sahibine ruhsat almak veya yapısını ruhsata uygun hale getirmek için verilen süre sonunda, ruhsat alınmayan veya ruhsatına uygun hale getirilmeyen yapılara ilişkin yıkım/eski hale getirme kararı alınabileceği, yine ruhsata tabi olup da, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapının sahibine Kanunda belirtilen kıstaslar çerçevesinde para cezası verilebileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince, her ne kadar, uyuşmazlığa konu taşınmazda 12.305,01 m²'lik alana güneş paneli, 55,87 m²'lik alana trafo yapıldığının 05.12.2017 tarihli ölçü krokisiyle belirlendiği ancak ölçü krokisiyle tespit edilen bu hususlara 05.12.2017 tarihli yapı tatil zaptında yer verilmediği başka bir ifadeyle güneş paneli ve trafo alanına dair ölçüm yapılmasına rağmen bu hususların yapı tatil zaptında yer almadığı, 05.12.2017 tarihli yapı tatil zaptında, konteyner alanının 37,71 m² olduğu tespit edilmesine rağmen, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 25/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda, konteyner alanının 32 m² olduğunun tespiti edildiği gerekçeleriyle, dava konusu para cezasının iptaline, dava konusu 11/12/2017 tarih ve 11628 sayılı işlemin güneş paneli ve trafo alanına ilişkin kısmının iptaline, konteynere ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, davacı tarafından ödenen tutarın ise iadesine, akabinde davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince reddine karar verilmiş ise de; davalı idare tarafından düzenlenen 05/12/2017 tarihli yapı tatil tutanağı, mühürleme tutanağı ve ölçü krokisinin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlığa konu yapıların ruhsatsız olduğunun açık olduğu ve davalı idarece tespiti yapılan güneş paneli ve trafo ölçümlerinin yerinde olduğunun anılan bilirkişi raporunda da belirlendiği, davalı idarece konteyner 37,71 m², bilirkişi raporunda 32,00 m² olarak tespit edilmiş ise de, bahsi geçen ölçü farkı tecvizi hata kabilinden ve ihmal/tolere edilebilir bir düzeyde olduğundan, dava konusu para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararı ve bildirim işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısımlarına ve davacı tarafından ödenen 215.194,00-TL'nin iadesine ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptaline, kısmen reddine, kısmen davacı tarafından ödenen …-TL'nin davacıya ödenmesine ilişkin Mahkeme kararının, iptale ve …-TL'nin davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.