Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/5323 E. , 2021/3217 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/5323
Karar No : 2021/3217
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem : … Temizlik Otomasyon Yem San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyan Vergi Mahkemesince dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle; ödeme emri içeriği borçların asıl borçlu şirket adına usulüne uygun olarak kesinleşip kesinleşmediği ve öncelikle şirketten tahsili için tüm takip yollarının tüketilip tüketilmediğinin tespiti gerektiği, ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelere göre,aynı borçlara ilişkin olarak asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davanın reddine ilişkin kararın Danıştay Dokuzuncu Dairesi tarafından onandığı, asıl borçlu şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine şirket hakkında cebri takip işlemlerinin başlatıldığı, yapılan mal varlığı araştırmasında şirketin … plakalı 1995 model … marka motosiklet ve … plakalı 1994 model … marka panel van aracından başka menkul/gayrimenkul mal yahut banka hesaplarında parasının bulunmadığının görüldüğü, anılan iki araç üzerine haciz tatbik edildiği, ancak bu araçlara ilişkin herhangi bir satış ve mahsup işlemi yapılmadığının anlaşıldığı, asıl borçlu şirket adına kayıtlı motorlu taşıtların satılarak paraya çevrilmesi suretiyle asıl borçlu şirket hakkındaki tüm takip işlemleri sonuçlandırılıp bakiye borç ortaya konulmadan kanuni temsilciden takip ve tahsil safhasına gelmiş bir kamu alacağının varlığından bahsetmenin olanaksız olduğu, söz konusu kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığından bahisle, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne,ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Haciz tatbik edilen motorlu araçların değerinin çok düşük olduğu,borç tutarının yüksekliği dikkate alındığında satış tutarlarının borcu karşılamaya yetmeyeceği,bir araçla ilgili hacizde 5.sırada bulunulduğu,dava konusu borcun asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Maddi Olay: … Temizlik Otomasyon Yem San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10. maddesinde “Tüzelkişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzelkişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanunî ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.” hükmüne yer verilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen ve kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanunî temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsî mal varlıklarından bu kanun hükümlerine göre tahsil edileceği, 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği; olay tarihihnde yürürlükte bulunan; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, tüzel kişiliğe sahip şirketlerin vergi borçlarından dolayı öncelikle o şirket adına tarh ve tahakkuk işlemi yapılacağı, borç ödenmediği takdirde şirket adına ödeme emri düzenleneceği ve kamu alacağının şirketten tahsil edilmesi için idarece 6183 sayılı Kanunda sayılan tüm takip yollarının tüketileceği ve buna rağmen borç şirketten tahsil edilemezse şirket kanuni temsilcisi hakkında takip yollarına başvurulacağı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; … Temizlik Otomasyon Yem San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davada Vergi Mahkemesince,aynı borçlara ilişkin olarak asıl borçlu şirket hakkında düzsenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davanın reddine ilişkin kararın Danıştay Dokuzuncu Dairesi tarafından onandığı, asıl borçlu şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine şirket hakkında cebri takip işlemlerinin başlatıldığı, şirkete ait … plakalı 1995 model … marka motosiklet ve … plakalı 1994 model … marka panel van araca haciz konulduğu,bunun dışında şirketin başka bir mal varlığı bulunmadığının tespit edildiği,haciz konulan taşıtların satılarak bakiye borç ortaya konulmadan söz konusu kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, asıl borçlu şirketin haciz konulan iki araç dışında herhangi bir mal varlığının olmadığı ve haciz uygulanan iki aracın da 1995 model … marka motosiklet ve 1994 model … marka panel van araç olduğu ve değerlerinin düşük olduğu,yine panel van araçla ilgili hacizde 5.sırada bulunulduğu ve ödeme emri borç tutarının 518.856 TL olduğu dikkate alındığında hacizli araçların satılmaları durumunda dahi kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ödeme emri içeriği kamu alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediği anlaşıldığından, kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmayıp davayı kabul edip, ödeme emrini iptal eden Vergi Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı temyiz isteminin kabulüne,
2. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.