Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/5329 E. , 2021/1233 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5329
Karar No : 2021/1233
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve
E:…, K:… sayılı, yargılamanın yenilenmesi isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı tarafından, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nda Hv.Uçk. Bkm. Yb. olarak görev yapmakta iken, ahlaki durum nedeniyle 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (c) bendi ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 91. maddesinin (e) bendi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetleri'nden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi ... Dairesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince, … İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında açılan dava ile iş bu davanın taraflarının, konusunun ve sebeplerinin aynı olduğu, davacının aynı işlemin iptalini talep ettiği, her iki davada elde edilmek istenilen hukuki yararın aynı olduğu ve … İdare Mahkemesi'nce verilen karara ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Onikinci Dairesi'nin 26/09/2019 tarih ve E:2019/1492, K:2019/6793 sayılı kararı ile bozulduğu ve yargılamanın halen devam ettiği anlaşıldığından, yargılamanın yenilenmesi isteminin, derdestlik nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, her iki davanın maddi ve hukuki sebeplerinin farklı olduğu, davalardan birinde, AYİM üyelerinin ve dava konusu işlemi tesis eden idare personelinin FETÖ üyeliğinden dolayı görevleriyle ilişiklerinin kesildiği belirtilerek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu; diğerinde ise, 7103 sayılı Kanun gereği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde derdest dava bulunduğunun belirtildiği, dolayısıyla derdestlikten söz edilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nda Hv.Uçk. Bkm. Yb. olarak görev yapmakta iken ahlaki durum nedeniyle 926 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (c) bendi ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 91. maddesinin (e) bendi uyarınca Türk Silahlı Kuvvetleri'nden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine dair … İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına ilişkin olarak, 7103 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. madde uyarınca, Avrupa insan Hakları Mahkemesi'ne başvurusu bulunduğu, soruşturmanın hukuka aykırı yapıldığı, soruşturmayı başlatan ve yürüten personel ile AYİM üyelerinin bir kısmının görevlerinden ihraç edildiği belirtilerek, yargılamanın yenilenmesi ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
27/03/2018 tarihli ve 30373 (2.mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "7103 sayılı Vergi Kanunları ile Birlikte Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un" 23. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, kaldırılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin tarafsız ve bağımsız olmadığı iddiası ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvuru derdest olanlar, bu tarihten itibaren üç ay içinde Ankara İdare Mahkemelerinden yargılamanın yenilenmesini isteyebilirler. Bu süre içinde istemde bulunmayanlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle verilen kabul edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren üç ay içinde de istemde bulunabilirler. Süresinde istemde bulunulması halinde yargılama yeniden yapılarak karar verilir.
" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, yargılamanın yenilenmesi isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin kararına karşı davacının istinaf talebinde bulunması üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, bölge idare mahkemelerinin göreve başladığı 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş bir karar olması nedeniyle, anılan kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uyarınca temyize tabi bir karar olduğundan, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan başvurunun istinaf yoluyla incelenmesine yasal olanak bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf isteminin reddine ve dosyanın mahkeme kararını temyizen incelemekle görevli olan Danıştaya gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
Davacının dava konusu işleme ilişkin olarak … İdare Mahkemesi'nin E:…. sayılı dosyasında da yargılamanın yenilenmesi istemiyle dava açtığı, … İdare Mahkemesince yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verildiği, bu kararın istinaf incelemesinde, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, … İdare Mahkemesince verilen kararın, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine yönelik istinaf isteminin reddine, vekâlet ücretine ilişkin istinaf isteminin kabulü ile kararın davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onikinci Dairesi'nin 26/09/2019 tarih ve E:2019/1492, K:2019/6793 sayılı kararıyla, 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla davacının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yaptığı başvurusunun derdest olduğu ve dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabileceği gerekçesiyle … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmının bozulmasına karar verildiği; yargılamanın yenilenmesi istemiyle ilk davanın açıldığı tarihte 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddenin yürürlükte olmadığı, 27/03/2018 tarihli ve 30373 (2.mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7103 sayılı Kanun'ın 23. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddenin yürürlüğe girmesi üzerine davacının, hak kaybına uğramamak bakımından, … İdare Mahkemesi'nde açtığı davada ileri sürdüğü sebeplerle birlikte, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin tarafsız ve bağımsız olmadığı iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurusu bulunduğundan, Geçici 9. madde hükümlerinden yararlanmak amacıyla yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu görüldüğünden, iş bu davanın açıldığı tarih itibarıyla her iki davanın hukuki sebeplerinin farklı olduğu anlaşılmıştır.
Bu duruma göre, İdare Mahkemesince, davacının yargılamanın yenilenmesine ilişkin istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yargılamanın yenilenmesi isteminin derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine dair İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle yargılamanın yenilenmesi isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.