Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5329 E. , 2022/3000 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5329
Karar No : 2022/3000
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Defterdarlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul İli, … İlçesi, … Mahallesi, (eski … ada … parsel) … ada, … sayılı parselin kullanıcısı olan davacının; 6292 sayılı Yasa'nın 6. maddesi uyarınca taşınmazın kendisine doğrudan (bedelli) devredilmesi yolundaki 07/12/2016 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin İstanbul Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 6292 sayılı Kanun'un 7/1-c maddesi ile taşınmazın fiili kullanıcıları karşısında eski maliklere öncelik hakkı tanınmış olması, olayda da eski maliklerin Kanun'dan kaynaklanan bedelsiz iade hakkını kullanarak idareden talepte bulunmuş olması ve idarece de … tarih ve … sayılı işlem ile bu talebin yerinde görülmesi karşısında, tapu kaydının beyanlar hanesinde taşınmazın fiili kullanıcısı olduğu belirtilen davacının 6292 sayılı Kanun'da belirtilen şartları taşısa dahi doğrudan satış hakkından yararlanamayacağı, dolayısıyla talebin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; idare mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Dairemizin 16/10/2018 tarih ve E:2018/1140, K:2018/1314 sayılı kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/02/2020 tarih ve E:2019/87, K:2020/1348 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak; dava dışı şahıslar tarafından, taşınmazın doğrudan satılması istemiyle yapılan başvurularının reddine yönelik işlem ile Maliye Bakanlığı'nın 05/05/2015 tarih ve 10833 sayılı iade taleplerinin kabulüne yönelik işlemi ve bu işlemin gereğinin yapılması talimatını içeren İstanbul Valiliği'ne yazılan … tarih ve … sayılı işlemlerin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/12/2019 tarih ve E:2018/6966, K:2019/12840 sayılı kararı ile iadesi talep edilen taşınmazların bulunduğu mevkii itibariyle hukuki niteliği ve iade talebinde bulunan şahısların tapu kayıtlarının geldisinde "malik" sıfatlarının araştırılarak açık ve net olarak hak sahibi olup olmadıkları ortaya konulmadan iade talep eden şahısların iade taleplerinin kabul edilmesinin yolunu açan iade taleplerinin kabulüne yönelik Maliye Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin gereğinin yapılması talimatını içeren İstanbul Valiliği'ne yazılan … tarih ve … sayılı işlemlerin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle Dairemizin 13/09/2018 gün ve E:2018/947, K:2018/1225 sayılı kararının bozulmasına karar verildiği, Dairemizin 03.06.2020 tarih ve E:2020/479, K:2020/407 sayılı kararıyla da anılan bozma kararına uyularak 05.05.2015 tarihli 10833 sayılı Bakanlık oluru ve … tarihli … sayılı Maliye Bakanlığı işlemlerinin iptaline karar verildiği, Maliye Bakanlığı'nın 05.05.2015 tarihli Olur işlemi ile 06/05/2015 tarihli işlemi hukuka aykırı bulunduğundan, satış talebinde bulunulan taşınmazlar hakkında iade talebi olup olmadığı, iade talebi varsa bunun Dairemizin 03.06.2020 tarih ve E:2020/479, K:2020/407 sayılı kararı göz önünde bulundurularak değerlendirilmesinden ve açılmış olan davaların sonuçlanmasından sonra, şayet iade talebi yok ise davacının satış için Yasa'da aranılan şartları taşıyıp taşımadığı incelendikten sonra bir karar verilmesi gerekmekte olup, davalı idarenin savunmasından anlaşıldığı üzere iade taleplerinin Maliye Bakanlığı'nın 05.05.2015 tarihli ve 10833 sayılı Olur işlemi doğrultusunda … ada …parsel sayılı taşınmazın ifrazından oluşan parseller tevhid edilerek yeniden … ada …parsel olarak hazine adına tescil yapılarak 6292 sayılı Kanunun 7. maddesine göre tapusu iptal edilen hak sahiplerine hisseleri oranında tapuda devir işlemleri devam ettiği gerekçesiyle davacının başvurusuna cevap verilmemesi üzerine oluşan zımni ret işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 6292 sayılı Yasanın amacının eski kayıt maliki olan vatandaşların mağduriyetinin önüne geçmek olduğu, işlemin iptaline dair kararın hazinece tazminatlar ödenmesi sonucu doğurarak hazineyi zarara uğratacağı, 6292 sayılı yasanın 7/1-c bendi uyarınca satış işleminin gerçekleşemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı taşınmazın doğrudan satılması sonucu doğurmayıp, şahıslar tarafından yapılan satış başvurularının, kararın gerekçesi çerçevesinde davalı idarece yeniden değerlendirilerek bir işlem tesis edilebileceği tabiidir.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer alan açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. Kesin olarak, 22/04/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.