T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5374
Karar No : 2023/8521
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Tuzla ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda … tarihli,… sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Tuzla ilçesi Orhanlı Bölgesi Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda ulaşılan sonuca itibar edilmeyerek, davacının dava açma sebebinin parselinin dava konusu planla kısmen otopark alanına alınması olduğu, bilirkişi raporunda ise planlanan bölge içindeki diğer alanlarda otopark işlevi yer almadığı halde davacının parselinde otopark alanı ayrılmasının eşitsizliğe yol açtığı tespitine yer verildiği, ancak parsel bazlı açılan davada, uyuşmazlık konusu parsele özgülenen fonksiyonun planlama esasları ve şehircilik ilkeleri yönünden değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu planla uyuşmazlık konusu parselde ayrılan otopark alanı fonksiyonunun, çevresindeki konut ve ticaret alanlarına hizmet edecek şekilde tasarlandığı, kavşak düzenlemesinden etkilenmediği, dava konusu planın üst ölçekli imar planına, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu planda şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı halde Mahkemece bu raporun hükme esas alınmamasının hiçbir gerekçesinin olmadığı, dava dilekçesinde 1/5000 ölçekli Tuzla ilçesi Orhanlı Bölgesi Nazım İmar Planının tümünün iptali istenildiği halde Mahkemece davanın konusunun yalnızca otopark alanına ayrılan parsel yönünden sınırlandırıldığı, dava konusu planda uyuşmazlık konusu parselin otopark alanına alınması ile taşınmazından, diğer parsellere göre daha fazla ve 2. kez düzenleme ortaklık payı kesileceği, dava konusu planda ticaret alanlarının yoğun olduğu bölgelerde her parselin otopark ihtiyacını kendi parseli içinde sağlaması öngörülmüş iken ticaret alanlarına uzak, yapılaşmanın azaldığı bir alanda kalan uyuşmazlık konusu parselde genel otopark alanı ayrılmasının eşitsizliğe yol açtığı, taşınmazının yola cephesinin daraltılarak, kendisine kullanışsız bir arazi parçası bırakıldığı ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
15/06/2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında havza içi rehabilite edilecek alanda, önceki 16/06/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,12 ticaret+hizmet alanında kalan … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan parselasyon işlemi sonucu oluşan ve üzerinde yapılaşma bulunmayan 21.566,08 m2 büyüklüğündeki uyuşmazlık konusu … ada, … parsel sayılı taşınmaz, dava konusu … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Tuzla ilçesi Orhanlı Bölgesi Nazım İmar Planı ile kısmen 200 ki/ha konut, kısmen 300 ki/ha ticaret+konut ve kısmen genel otopark alanına ayrılmıştır.
Davacı tarafından, taşınmazda ayrılan genel otopark alanı için UKOME'den görüş alınmadığı, dava konusu planda uyuşmazlık konusu parselin otopark alanına alınması ile taşınmazından, diğer parsellere göre daha fazla ve 2. kez düzenleme ortaklık payı kesileceği, dava konusu planda ticaret alanlarının yoğun olduğu bölgelerde her parselin otopark ihtiyacını kendi parseli içinde sağlaması öngörülmüş iken ticaret alanlarına uzak, yapılaşmanın azaldığı bir alanda kalan uyuşmazlık konusu parselde genel otopark alanı ayrılmasının eşitsizliğe yol açtığı, taşınmazının yola cephesinin daraltılarak, kendisine şekilsiz, kullanışsız bir arazi parçası bırakıldığı, taşınmazın güneyindeki 25 metre genişliğindeki yola doğrudan açılan genel otopark alanının, alandaki trafik yoğunluğunu artıracağı ve anayolun güvenli seyrini bozacağı iddialarıyla dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, önceki 16/06/2004 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,12 ticaret+hizmet alanında kalan … ve … parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan parselasyon işlemi sonucu oluşan 21.566,08 m2 büyüklüğündeki uyuşmazlık konusu … ada, … parsel sayılı taşınmaz, dava konusu … tarihli,… sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Tuzla ilçesi Orhanlı Bölgesi Nazım İmar Planı ile kısmen 200 ki/ha konut, kısmen 300 ki/ha ticaret+konut ve kısmen genel otopark alanına ayrılmış, parselin çevresinde ise ağırlıklı olarak depolama alanı, konut, ticaret ve konut+ticaret kullanımlarına yer verilmiş, alanda yer yer genel otopark kullanımı ayrılmıştır.
İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, uyuşmazlık konusu taşınmazın çevresinde yaklaşık 100 ha büyüklüğündeki depolama, ticaret ve konut alanlarının yoğun olduğu bölgede dava konusu planla önerilen genel otopark alanlarının yetersiz, dengesiz ve adaletsiz olduğu, planlama teknikleri açısından sosyal donatı alanlarının erişilebilir mesafelerde dengeli dağılımına özen gösterilmesi gerektiği, yoğun ticaret alanı olan T1 rumuzlu ticaret fonksiyonlarının yakınında veya içinde herhangi bir otopark alanı ayrılmamış iken daha önce düzenleme ortaklık payı kesilerek oluşan dava konusu parselde genel otopark alanı ayrılmasının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu tespitleri yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, bilirkişi raporunda dava konusu nazım imar planı ile depolama alanı, konut, ticaret ve konut+ticaret kullanımlarının yoğun olduğu planlama alanında ayrılan genel otopark alanlarının yetersiz olduğu belirtilmekle birlikte yer seçimlerinin dağılımının dengesiz bir şekilde yapıldığının tespit edildiği, dolayısıyla yoğun ticaret kullanımının öngörüldüğü ticaret alanlarında veya bu alanların yakınında genel otopark alanı ayrılması gerekirken, etrafında konut kullanımının yoğun olduğu dava konusu parselin üzerinde parselin ikiye bölünmesine yol açacak ve kullanımını engelleyecek şekilde kısmen genel otopark alanı öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu nedenle, uyuşmazlık konusu taşınmazın kısmen otopark alanına alınmasına ilişkin dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Temyiz edilen kararda 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.