T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/538
Karar No : 2024/311
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı /…
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın önünden geçen imar yoluna ilişkin 14/02/2009 tarihinde onaylanan Kağıthane 5. Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu planın dayanağı 12.02.2006 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Kağıthane II revizyon nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; 10 metre genişliğindeki imar yolunun detay itibarıyla üst ölçekli plana girdi oluşturmayacak kadar küçük olduğundan, üst ölçekli planlara uyum açısından bir sorun teşkil etmediği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında 15 metre genişlikteki ana arterlerin gösterildiği, itiraz konusu 10 metre genişlikteki yolun çizilmediği, teknik olarak bu durumun iptali gerektirmediği, her iki ölçekte de davacıya ait taşınmazın bulunduğu alanın 'konut alanı' olduğundan bu fonksiyon açısından alt ölçekli planın üst ölçekli plana uygun olduğu ve dava konusu planların, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararı yönünden uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararla, İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu olayda, bilirkişi raporunda dava konusu imar yolunun şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygunluk bakımından irdelenmediği, planlanan imar yolunun aşırı keskin kavisler içeren trafik güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde planlanmış bir imar yolu olduğu, dava konusu planların şehircilik ilke ve planlama esaslarına aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI:
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
… Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın 12.02.2006 onay tarihli 1/5000 ölçekli Kağıthane II. revizyon nazım imar planında "konut alanı" fonksiyonunda bulunduğu, 14.02.2009 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da "konut alanı" fonksiyonunda bulunduğu ve anılan planda taşınmazın önünden geçecek şekilde 10 metre imar yolu düzenlendiği, Kağıthane Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile uygulama imar planında öngörülen imar yolunun yapım çalışmalarının devam ettiğinin belirtilmesi üzerine durumdan haberdar olan davacı tarafından, bir kısmı parselinin önünden geçen 10 metre imar yolunun hukuka aykırı planlandığı iddialarıyla 14.02.2009 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı 12.02.2006 onay tarihli 1/5000 ölçekli Kağıthane II. revizyon nazım imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihindeki yürülükteki şekliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde: "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlemiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." şeklinde nazım ve uygulama imar planlarının tanımları yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı yönünden davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölüm hakkındaki temyiz istemi incelendiğinde,
Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
İdare Mahkemesi kararının bu bölümüne karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölüm hakkındaki temyiz istemi incelendiğinde,
Yukarıda yer alan hükümlere göre, uygulama imar planları, varsa kadastral durumu işlenmiş halihazır haritaların üzerine nazım plan esaslarına göre çizilen ve yol, yapı adası ve muhtelif bölgelerin detayları ile inşaat nizamlarını ve uygulama için gerekli bilgileri içeren planlardır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esalara Dair Yönetmeliğin 29. maddesinde:" İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde;1- Devamlılığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2- Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3- İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7.00) m.den dar yaya, (10.00) m.den dar trafik yolu açılamaz, meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4- İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5- İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınacak görüşe uyulur." hükmüne yer verilmiştir.
Dolayısıyla, 1/5000 ölçekli nazım imar planında, 10,00 metre enkesitli trafik yollarının ulaşım sistemlerinin ve ulaşım problemlerinin çözümünün gösterilmesi gerekmekte, daha dar enkesitli olan yaya yolunun ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkün bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda, imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiş ise de; imar plan paftalarının incelenmesinden, davacının taşınmazının önünden geçen ve dava konusu edilen 10 metrelik imar yolunun 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı halde 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterildiği görülmüştür.
Bu durumda; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında üst ölçeğe ve planlama kademelenmesine aykırı şekilde belirlenen yol kullanımı açısından, uygulama imar planının iptaline karar verilmesi gerekmekte iken aksi yönde verilen temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısım yönünden BOZULMASINA, diğer kısım yönünden ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/01/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.