Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2020/5404 E. , 2021/1815 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5404
Karar No : 2021/1815
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Müdürlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'ne göre 11.10.2018 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, anılan sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliğinin 7. maddesine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, sözlü sınavda dikkat edilmesi gereken kriterlerin ihlal edildiği ve sınav komisyonunca ayrımcılık yapıldığına dair somut bir durumun söz konusu olmadığı, komisyon üyelerince adaylara doğrudan soru sorulması yerine başka bir komisyonca hazırlanan sorulardan personelin soru kartlarından çektikleri soruların sorulduğu, yine yukarıda belirtilen Yönetmelik'in 8. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu konularında değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile davacının sözlü sınav puanının 40 olarak tespit edildiği, kaldı ki değerlendirmede dikkate alınan kriterlerin personelin tamamen sözlü sınavda göstereceği performansla doğrudan ilintili olduğu anlaşıldığından, davacının 11.10.2018 tarihinde gerçekleştirilen POMEM eğitim sonu sözlü sınavından başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; ... Polis Meslek Eğitim Merkezi'nden başarı ile mezun olan davacının mezuniyetinden sonra yapılan sözlü sınavda sorulduğu beyan edilen 4 numaralı sorunun dosyaya sunulmadığı, ayrıca her bir komisyon üyesince ayrı ayrı düzenlenmesi gereken puan değerlendirme karar formlarının da dosyada bulunmadığı, komisyon üyelerinin her birinin verdiği puanların ve başarısız sayılma gerekçesinin yer aldığı birleştirme tutanağının incelenmesinden ise, davacının aday polis memuru olamaz kararına gerekçe olarak, "Çekmiş olduğu kartta yazan soruyu cevaplayamadığı, güncel konulardan sorulan sorulara da cevap veremediği" belirtilmiş olmasına karşın, davacıya mesleki bilgi düzeyi kriterinden 40 üzerinden 15'er ve 10'ar puan verildiği, başka bir deyişle davacı için takdir edilen puanlar ile gerekçenin bir biri ile uyuşmadığı, bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı kanaatine varılmış olup, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği gereğince işlemler tesis edildiği, davacının Yönetmelik'in ilgili maddesi gereğince yeterli puanı alamadığından başarısız sayıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, hukuka aykırı olarak verilmiş olan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, eğitimini başarıyla tamamladığı, sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt altına alınmadığı, bu haliyle objektiflikten uzak ve müdahalelere açık olduğu, kendisine sorulan sorulara doğru cevap verdiği, girdiği bütün sınavlarda başarılı olup yeterlilik sağlamasına rağmen mülakatlarda elendiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, davacının ...Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde eğitimini tamamlayarak mezun olduğu, yapılan kanuni düzenlemeler uyarınca sözlü sınava tabi tutulduğu, 11.10.2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda davacının vermiş olduğu cevabın sınav komisyonu üyelerince ayrı ayrı değerlendirilmek ve puanlama yapılmak suretiyle tutanak altına alındığı, sınav komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde davacının "Çekmiş olduğu kartta yazan soruyu cevaplayamadı. Güncel konulardan sorular soruldu. Bunlara da cevap veremeyerek tedirginliği arttı. Özgüvensiz tavırlar sergiledi. Kendini ifade etmede cümle kurmada zorlandı.Sorulan soruları kavrayıp özetleme ifade etme ve muhakeme gücünün zayıf olduğu görüldü." gerekçesiyle 40 puan takdir edilerek başarısız sayılması üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile eklenen ve 27.03.2015 tarihinde yürürlüğe giren Ek 1. maddenin 3. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanıp, 03.06.2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla bitiren öğrencilere uygulanacak sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönetmelik, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanabilmeleri için yapılacak sınavla ilgili usul ve esasları kapsar." hükmüne, " Sınava katılacak adaylar" başlıklı 5.maddesinde; "Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." hükmüne, "Sınavın yeri ve zamanı" başlıklı 6.maddesinde; "Sınav yerleri ve tarihleri, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Başkanlıkça belirlenir ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edilir. Sınav, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılır." hükmüne, "Komisyonların oluşturulması ve görevleri" başlıklı 7.maddesinde; "(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir.
(2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar.
(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir.
(4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir.
(5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir.
(6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmüne, "Sınav şekli ve esasları" başlıklı 8.maddesinde; " (1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.
(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Mesleki bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir.
(4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir.
(5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir.
(6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir.
(8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez." hükmüne, 10. maddesinde ise; "Sınavda başarılı olan adayların Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesine uygun bir şekilde mülakat sınav komisyonunun oluşturulduğu, mülakat sınav komisyonun soracağı sorular için ise Polis Akademisi Başkanlığınca ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, her bir adaya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen sorunun sorulduğu, yine anılan yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile adayların sözlü sınav puanlarının tespit edildiği görülmekle bu durumda, 6638 sayılı Kanunun 23. maddesi ile getirilen sınav şartı uyarınca yapılan ve davacının da katıldığı sınava ilişkin sınav komisyonunun yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu; oluşturulan bu mülakat komisyonunca, önceden başka bir komisyon tarafından hazırlanan sınav sorularından "Köy yönetimi nedir?" şeklindeki sorunun kura çektirilmek suretiyle sorulduğu, yapılan sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin objektif kriterlere göre yapıldığı ve bu sınavda davacının 40 puan alarak başarısız olduğu, sınav tutanağında davacının başarısız bulunma gerekçesinin açıklandığı, verilen puanlarla bu gerekçe arasında sınavın objektif yapılmadığı kanaatini uyandıracak herhangi bir çelişkinin de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere) 31/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.