T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/541
Karar No : 2023/5421
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Adalar ilçesi, … mahallesinde bulunan … ada, … parsel sayılı orman vasıflı 37,00 m² yüzölçümlü taşınmaz ile … ada, … parsel sayılı bahçeli kargir ve vasıflı 959,25 m² yüzölçümlü taşınmazların 6292 sayılı Kanun kapsamında iadesi istemiyle … tarih ve … sayılı dilekçeyle yapılan başvurunun reddine dair İstanbul Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı Kadıköy Emlak Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İstanbul ili, Adalar ilçesi, … mahallesinde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden Hazine adına tescil nedeninin orman olduğu, … ada, … parsel numaralı taşınmazın bahçeli kargır ev niteliğinde olduğu, 6292 sayılı Kanun kapsamında iade edilebilmesi için Kanunun yürürlüğe girdiği 26/04/2012 tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması gerektiği davacının ise iade talebini 22/05/2018 tarihli dilekçe ile kanunun öngördüğü süre geçtikten sonra yaptığının anlaşıldığı, bu durumda, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, dava konusu taşınmazların evveliyatı ve vasfı itibarıyla ve başvuru süresi açısından iade şartlarını taşımadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın, eksik inceleme sonucunda taşınmazların vasfı değerlendirilerek karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Adalar ilçesi, … mahallesinde bulunan … ada, … parsel sayılı orman vasıflı 37,00 m² yüzölçümlü taşınmaz ile … ada, … parsel sayılı bahçeli kargir ve vasıflı 959,25 m² yüzölçümlü taşınmazların 6292 sayılı Kanun kapsamında iadesi istemiyle 22/05/2018 tarih ve 99859 sayılı dilekçeyle talep edildiği, İstanbul Valiliği Defterdarlık Uzmanları Denetim Koordinatörlüğü'nün … tarih ve … sayılı raporunda, "… Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın Mahkeme kararıyla orman vasfı ile Hazine adına tescil edilmesine karar verildiği ve bu kararların kesinleştiği taşınmazın açılan davalar sonucunda mahkemece kişi adına olan tapuları iptal edilerek, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tescil edilen yerlerden olmadığı anlaşıldığından 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında iade edilecek taşınmazlardan olmadığı, 154 ada 86 parsel numaralı taşınmaz ile ilgili olarak taşınmazın orman vasfıyla tapuya tescili için dava açılması gerektiği ve davanın sonucuna göre 6292 sayılı Yasa kapsamında iade incelemesinin yapılmasının gerektiği" kanaatinin bildirildiği, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamındaki iade edilecek taşınmazlardan olmadığının davacıya bildirilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 7. maddesinde; "(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde; a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6292 sayılı Kanun'a göre bedelsiz olarak iade edilecek taşınmazların hangileri olduğu Kanunun 7. maddesinde açıkça kurala bağlanmış olup, bu madde uyarınca, iki durumda bedelsiz iade mümkündür. Bunlardan birincisi, tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazlar bedelsiz olarak iade edilebilecektir. İkinci olarak ise, "hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazlar" iade kapsamında olup, orman vasfında olduğu gerekçesiyle tapuları iptal edilen ve orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmazlar (daha sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) ise iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmamaktadır.
Ancak söz konusu maddede belirtilen taşınmazlarla ilgili olarak iade hakkından yararlanılabilmesi için kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması gerekmekte olup, bu halde gerekli şartları sağlayan taşınmazların bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilmesi mümkündür.
Buna göre, 6292 sayılı Kanun 26/04/2012 tarih ve 28275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğinden, Kanunun 7. maddesinde yer alan bedelsiz iade hakkından yararlanabilmesi için kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki yıl içerisinde başvuruda bulunulması zorunludur.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iade başvurusunun 22/05/2018 tarihli dilekçe ile kanunun öngördüğü süre geçtikten sonra yapıldığı görüldüğünden, başvuru süresi geçtikten sonra yapılan iade başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Bu itibarla; Bölge İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın yukarıda yer verilen gerekçe ile onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının yukarıda yer alan gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 03/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.