T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/5481
Karar No : 2022/4584
TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVACI) … Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, sınırları içerisindeki … ada, … parselde bulunan ve Beyoğlu 40. Noterliği … tarih ve … yevmiye nolu gayrimenkul finansal kiralama sözleşmesi ile Büyükçekmece 7. Noterliği … tarih ve … yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama tadil sözleşmesine konu taşınmazların devir işleminde ödenen 801.342,34 TL tapu harcının iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Services Finansal Kiralama Türk Anonim Şirketi ile davacı … Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan Beyoğlu 40. Noterliği … tarih ve … yevmiye nolu gayrimenkul finansal kiralama sözleşmesi ile İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, sınırları içerisindeki … ada, … parselde bulunan iki taşınmazın davacıya kiralandığı, Büyükçekmece 7. Noterliği … tarih ve … yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama tadil sözleşmesi ile de önceki sözleşmede yer alan ödeme planında değişiklik yapılarak 13/09/2009 tarihli ödeme planına göre ödeme süresinin 153 ay olarak revize edilmiş olduğu ve sözleşmenin bitiş tarihinin de 29/03/2019 olarak belirlendiği, söz konusu iki taşınmazın tapuda davacı adına tescili sırasında 05/06/2018 tarihinde davacı adına tahakkuk 400.671,17 TL tapu harcı ile satıcı adına tahakkuk eden 400.671,17 TL tapu harcının davacı tarafından ödendiği, 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun İstisnalar ve vergi nispetinin tespiti başlıklı 37. maddesinde; "(1) (Değişik: 15/07/2016-6728/74 md.) Finansal kiralama sözleşmeleri, bu sözleşmelerin devrine ve tadiline ilişkin kâğıtlar, finansal kiralama konusu malların teminine ilişkin kiralayan ve satıcı arasında düzenlenen sözleşmeler ile bunların teminatı amacıyla düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden, bu kâğıtlarla ilgili yapılacak işlemler (finansal kiralama konusu gayrimenkullerin kiralayanlar tarafından devir alınmasına ilişkin tapu işlemleri hariç) harçtan müstesnadır." düzenlemesi yapılmış, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun harçtan müstesna tutulan işlemler başlıklı 59/p maddesinde de; (Ek: 21/02/2007-5582/31 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/32 md.) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde, kiralanan taşınmazın finansal kiralama sözleşmesinin süresi sonunda kiracıya devri de bu kapsama dahil edilmiş olup taşınmazların devrine dair satış işleminin; ilgili Yasalarda 15/07/2016 tarihinde yapılan değişikliklerin yürürlük tarihi olan 09/08/2016 tarihinden itibaren harçtan muaf olması sebebiyle, Yasaların eski hükümlerinin mi yoksa değişiklikten sonraki yeni hükümlerinin mi dava konusu olaya uygulanacağının tespitinin gerektiği, dava konusu taşınmazlara ilişkin … tarih ve … yevmiye nolu gayrimenkul finansal kiralama sözleşmesinin 13/09/2009 tarihli ödeme planına göre ödeme süresinin 153 ay olarak revize edilmiş olduğu ve sözleşmenin bitiş tarihinin de 29/03/2019 olarak belirlendiği görüldüğünden, ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19. maddesi uyarınca vergiyi doğuran olay olan tapu devrinin de 05/06/2018 tarihi olması nedeniyle Yasaların değişiklikten sonraki hükümlerinin dava konusu olaya uygulanacağının tabii olduğu, 492 sayılı Yasada "kiralanan taşınmazın finansal kiralama sözleşmesinin süresi sonunda kiracıya devri" yazılı olduğundan muafiyet için tapu devir tarihinin esas alınması gerektiği, finansal kiralama yoluyla satın alınan taşınmazların kiracı tarafından satın alınmasının tapu harcından muaf olacağına dair açık yasa hükmü karşısında davacıdan tapu harcı tahsil edilmesinin açıkça hukuka aykırı olması nedeniyle davacının kendi adına tahakkuk ettirilip ödediği 400.671,17 TL tapu harcının iptali ve tahsil edilen tapu harcının davacıya iadesi gerektiği, satıcı (kiralayan) adına tahakkuk ettirilen ve satıcı adına davacı tarafından ödenen 400.671,17 TL harcının iptali ve iadesi kısmına gelince; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz" hükmü uyarınca, mükellefi satıcı olan ve satıcı adına tahakkuk ettirilen harcın iadesi ancak satıcı tarafından açılacak davada iade istemine konu edilebileceğinden, anılan tutara dair tapu harcının iptali ve iadesinin istenilmesinde davacının ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen ehliyet yönünden reddine, davacı adına tahakkuk eden tapu harcının iptaline ve davacıdan tahsil edilen 400.671,17 TL TL tapu harcının tahsil tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen oranda hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine, satıcı adına tahakkuk eden 400.671,17 TL tapu harcı yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve tarfalarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Satıcı adına tahakkuk eden harcın da taraflarınca ödenmiş olduğunun sabit olduğu iddiasıyla aleyhe olan kısımların bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacının iddia ettiği gibi 801.342,34 TL tapu harcı ödemesinin olmadığı, davacıdan 05/06/2018 tarihinde banka aracılığı ile 400.671,17 TL tapu harcı tahsilatının yapıldığının tespit edildiği, 6361 sayılı Yasanın 37. maddesinde bahsi geçen finansal kiralama konusu gayrimenkullerin kiralayanlar tarafından devir alınmasına ilişkin tapu işlemlerinin istisna dışında olduğunun açık olduğu, dava konusu sözleşmenin bitiş tarihi 29/05/2016 olup ilgili kanun hükmününü (p) bendinin yürürlük tarihi ise daha sonraki bir tarih olan 09/08/2016 olması nedeniyle ilgili hükmün dava konusu harç işlemine uygulanamayacağı iddialarıyla aleyhe olan kısımların bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan, … TL maktu harç alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 06/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.