Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5558 E. , 2021/2931 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5558
Karar No : 2021/2931
DAVACI : … ve … Derneği
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Başkanlığı…
VEKİLİ : Av. …
2- … Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli toplantısında yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1400+35 kişilik kontenjan ayrılması ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1500+38 kişilik kontenjan ayrılmasına ilişkin düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Örgün eğitim sırasında öğrencilerin aldığı dersler ile Açıköğretim Fakültesindeki öğrencilerin aldığı derslerin farklı olduğu, Açıköğretim Fakültesinde bulunan çocuk gelişimi bölümlerinde ağırlıklı olarak etkileşime dayalı olan teorik derslerin dahi yüz yüze yapılmadığı, uygulamaya dayalı derslerin ve vaka analizi çalışmalarının ise hiç yapılmadığı, uygulama dersleri almadan mezun olacak ve istihdam edilecek olan Açıköğretim Fakültesi mezunlarının kamuda etkinlik ve verimliliğin azalmasına neden olacağı, çocuk gelişiminin uygulama içerisinde aynı zamanda bir sağlık bilimi olduğu, uygulama derslerini başarıyla tamamladıktan sonra mezun olan ve örgün olarak çocuk gelişimi bölümünü tamamlayan öğrencilerin istihdam edileceği alanlar ile Açıköğretim Fakültesinde sadece teorik derslerde gösterdikleri başarı sonrası mezuniyete hak kazanan öğrencilerin istihdam edilecekleri alanların aynı olduğu ve bu durumun Anayasa'nın 10. maddesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
… Başkanlığı'nın Savunması: Usul yönünden davacı dernek ile dava konusu düzenleme arasında menfaat ilişkisi olmadığı ve davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği, Yükseköğretim kontenjanlarının dengeli dağılımı, alt yapı, öğretim üyesi yeterliliklerin planlaması görevinin Yükseköğretim Kuruluna ait ait olduğu ve "Çocuk Gelişimi " programının kontenjanlarının belirlenmesi hususunda yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının Temel Etkinlik ve Yetkinlik Analizinde anılan programın örgün öğretim müfredatlarını sağladığı, yetkinlik ve kazanımlardan taviz vermeksizin teknolojik imkanların yoğun bir şekilde kullanılması suretiyle eşdeğerde ve hatta daha nitelikli bir eğitim olanağı sunulduğu hususunun belirtildiği, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi'ne ilişkin görüşte ise anılan programın müfredatının bir çocuk gelişimci için belirlenen iş ve görev tanımları dikkate alınarak kazanım ve yetkinlik açısından örgün öğretim lisans programı ile uyumlu olacak şekilde teorik ve uygulamalı olarak hazırlandığı, bu program kapsamında alan uygulaması da yaptırıldığı ve alan uygulamasının Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı ile yapılan protokoller çerçevesinde bizzat uygulama birimlerinde görevli alan uzmanlarının rehberliğinde yapıldığı hususuna yer verildiği, dava konusu düzenlemenin kamu yararına ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
… Başkanlığı'nın Savunması :Usul yönünden davalı … Başkanlığı'nın hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği; esas yönünden ise Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli kararı ile yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda sınavla ilgili yükseköğretim programları ve kontenjanlarının açıklandığı, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının ilk kez 2018 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda; Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının ise ilk kez 2020 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer aldığı, İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) bölümünün kontenjanının açıldığından itibaren azaldığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; ..ve … Derneği tarafından, Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli toplantısında yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1400+35 kişilik kontenjan ayrılması ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1500+38 kişilik kontenjan ayrılmasına ilişkin düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
28.07.2020 tarihinde yayınlanan Kılavuzdan, bu tarihte haberdar olunup; 2577 sayılı Kanunun 20/B maddesine göre dava açma süresinin son gününün 07.08.2020 tarihine, bu tarihin de adli tatile rastlaması üzerine; İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 8/3 maddesi uyarınca dava açma süresinin son gününün 07.09.2020 olması karşısında; 24.08.2020 tarihinde açılan işbu dava süresinde olup; davalı idarelerin aksi yöndeki savları ve diğer usulü itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 3. Maddesinin (u) bendinde, "Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim-öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir.
(1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim-öğretim türüdür; 2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim-öğretim türüdür.;(3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim):..".hükmü getirilmiş; 7. Maddesinin 2. Fıkrasında, "Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar vermek" Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış; "Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu" başlığıyla 7033 sayılı Kanun ile eklenen Ek 36. Maddesinde, "(Ek: 18/6/2017-7033/18 md.) Yükseköğretim Programları Danışma Kurulu, yükseköğretim alanındaki istihdam odaklı politikaların oluşturulması ve geliştirilmesi ile buna bağlı yeni açılacak eğitim programları ve kontenjanların planlanmasına yönelik süreçlerde görüş ve öneride bulunmak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanı başkanlığında, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen en az genel müdür seviyesinde görevlendirilecek yedi üyeden oluşur.
Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulunun çalışma usul ve esasları ile üyelerde aranacak diğer şartlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmü getirilmiştir.
TDK Eğitim Terimleri Sözlüğünde, "çocuk"; Bebeklik çağı ile erginlik çağı arasındaki gelişme döneminde bulunan insan olarak tanımlanmıştır.
YÖK tarafından da onaylanan, çocuk gelişimi lisans eğitiminde, eğitim programının standardizasyonunu sağlamak için ulusal bir çerçeve programı oluşturularak (ÇUÇEP 2016); programda; 1) Çocuk gelişimi lisans eğitiminin amacı ve çocuk gelişimi lisans programı ulusal yeterlilikleri, 2) Çocuk gelişimi temel kavram, kuram ve yaklaşımları, 3) Çocuk gelişimi mesleği süreci, 4) Çocuk gelişimi uygulamaları ile ilgili beceriler listesi olarak dört temel bileşen belirlendiği; ve Türkiye'de çocuk gelişimi lisans eğitimi programlarının oluşturulması veya iyileştirilmesinde başvurulabilecek temel bir çerçeve programı olarak, anıaln programla lisans çocuk gelişimi programlarının eğitim içerikleri iyileştirilirken, nitelikli ve yüksek donanımlı çocuk gelişimciler yetiştirilmesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.
22.5.2014/29007 tarih/sayılı R.G.'de yayımlanan “Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik”in Sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensuplarının yer aldığı Ek 2 Listede; Çocuk Gelişimcisinin,
"a) Çocukların zihinsel, dil, motor, öz bakım, sosyal ve duygusal gelişimlerini değerlendirerek çocuğun ihtiyaçlarına yönelik gelişim destek programlarını hazırlar ve uygular.
b) Sağlık kurumlarında çocuğun uyum ve gelişimine uygun ortamın hazırlanmasında görev alır.
c) Riskli bebek ve çocuk izlemlerinde ilgili uzman gözetiminde görev alır ve gelişimi destekleyici çalışmaları yürütür.
ç) Çocuk gelişimi ile ilgili materyallerin tasarımını planlar ve yapar.
d) Aileye çocuğun gelişimine yönelik eğitim verir." şeklinde iş ve görev tanımı yapılmıştır.
Çocuk gelişimcisinin görevleri;
09.02.2013/28554 tarih/sayılı R.G.'de yayımlanan Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliğinin 20. Maddesinde; "(1) Çocuk gelişimcisinin 18 inci maddede belirtilenlerin yanında diğer görevleri şunlardır:
a) Merkeze yapılacak başvuru, ihbar ve alan taramaları veya herhangi bir şekilde tespit edilen çocukların; gelişim düzeylerini belirlemek, gelişimlerini izlemek, sorunların çözümüne yönelik olarak bu çocuklara danışmanlık hizmetlerini yürütmek.
b) Gelişimlerinde davranış bozukluğu belirlediği çocukları kesin tanı, tedavi ve erken eğitim amacıyla uygun kurum veya kuruluşlara yönlendirmek, sonucunu izlemek ve ilgili kuruluşlardaki uzmanlarla işbirliği içinde merkez bünyesinde verilebilecek destek hizmetlerini organize etmek."
c) Mesleki test, teknik ve yöntemlerini kullanarak, çocukların gelişimlerini değerlendirmek, gelişimleri yaşlarına uygun olmayan çocuklar için bireysel destekleyici eğitim programları hazırlayarak uygulama sürecinde ailelere danışmanlık yapmak ve uygulama sonuçlarını takip etmek." şeklinde,
18.05.2012/ 2829tarih/sayılı R.G.'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin 9. Maddesinde" (1) Kurumda görevli çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmeninin görevleri şunlardır:
a) (Değişik:RG-5/7/2018-30469) Bireyselleştirilmiş eğitim programının hazırlanmasında BEP geliştirme birimi ile işbirliği yapmak,
b) BEP’te alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme yapmak,
c) (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin eğitim performanslarını ve yetersizlik türünü dikkate alarak eğitimleri sırasında kullanılmak üzere alanıyla ilgili gerekli materyalleri hazırlamak,
ç) (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireyleri fizikî, zihinsel ve sosyal gelişim bakımından incelemek ve yaş düzeylerine uygun gelişimlerini değerlendirmek,
d) (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere destek eğitim hizmeti sağlamak ve eğitim performansları doğrultusunda (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin başka bir okul veya kuruma yönlendirilmesinde BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapmak,
e) (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylerin gelişim ve eğitimini izlemek, beklenen gelişimi gösteremeyenler için ilgili meslek elemanlarıyla iş birliği yapmak, alanıyla ilgili konularda ailelere ve öğretmenlere rehberlik etmek,
f) Kuruma devam eden (Değişik ibare:RG-24/5/2013-28656) engelli bireylere diğer kurum veya kuruluşlarda hizmet veren uzman ve öğretmenlerle eşgüdümlü çalışmak,
g) Kurumdaki diğer meslek elemanlarıyla ekip çalışması yapmak ve görevlerine ilişkin kayıtları usulüne uygun şekilde tutmak,
ğ) Kurumdaki aile eğitimi ve danışmanlığı çalışmalarına katılmak, sınıfındaki bireylerin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını psikolog veya rehber öğretmenle birlikte planlamak ve yürütmek," şeklinde düzenlenmiş;
29.03.2020/31083 tarih/sayılı R.G.'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinde, "personel ve hükümlülerin ruh ve beden sağlığı ve bütünlüğüne ilişkin koruyucu, geliştirici programları araştıran, uygulayan ve gerektiğinde tedavi sürecine katılarak psikolojik destek ve müdahalede bulunan, ayrıca hükümlülerin bireysel özelliklerini, yaşam koşullarını ve suç işleme nedenlerini belirleyerek bireysel gelişmelerine yardımcı olan, kurum yaşamına uyumlarını ve toplumsal yaşamla uyumlaşmalarını sağlayan ve bireyin yeniden suç işlemesini engelleyecek önlemleri alan ve bu amaçla gerektiğinde kurum en üst amirinin bilgisi dahilinde, aileler ve sosyal çevreyle görüşme yapan servistir." şeklinde tanımlanan Psiko-sosyal yardım servisinde görev yapanlar arasında çocuk gelişimi uzmanı da sayılmıştır.
Lisans mezunu çocuk gelişimciler eğitim alanında özel ve resmi okullarda, okul öncesi kurumlarında, kreş ve gündüz bakımevlerinde, özel eğitim kurumlarında, özel eğitim anaokulu ve ana sınıflarında, çocuk bakımevlerinde, liselerde, rehberlik ve araştırma merkezlerinde aktif görev almaktadırlar. Bunun yanı sıra sosyal çalışma görevlisi olarak da il müdürlüklerinde çalışabilmektedirler (RG, 30.04.2015/29342).
Özel kreş ve gündüz bakımevleri ile ilgili yönetmeliğe göre (RG, 30.04.2015/29342) kurum müdürü, müdür yardımcısı, grup sorumlusu ve branş elemanı olarak görev yapmaktadır. Ayrıca çocuk gelişimciler, kuruluşları denetleme ve değerlendirme komisyonunda yer almakta; özel eğitim anaokulu ve anasınıflarında (MEB, 2019), kamu kurum ve kuruluşlarındaki çocuk bakımevlerinde (RG, 08.12.1987/19658) de görev yapmaktadır. Liselerde ise pedagojik formasyon aldıktan sonra öğretmen olarak; adalet alanında; aile ve çocuk mahkemeleri ile cumhuriyet savcılıklarının işleyişine göre sosyal çalışma görevlisi olarak görev yapabilmektedir (UNICEF, 2013). sağlık, sosyal hizmet, eğitim ve adalet alanında çalışabildiği gibi belediyeler, belediyelere bağlı merkezler, sivil toplum kuruluşları ve özel çocuk gelişimi merkezlerinde de görev yapabilmektedir.
Diğer yandan; Ülkemizde çocuk gelişimcilerin sağlık bilimleri lisansiyeri unvanını da, geçmişten günümüze kadar alınan çeşitli kararlar doğrultusunda kullanabilmektedirler.
Ülkemizde Açıköğretim programları; öğrencinin bilgi kaynağını okuyup anlaması sürecinden farklı olarak, bilgi alış-verişinde bulunma imkanı olmamasına neden olan bu öğrenme biçimi monolojik bir öğretim şekli olarak gerçekleştirilmektedir. Monolojik öğretim, eğitim psikolojisi ve pedagoji çalışmalarında da gösterildiği gibi, öğrenci motivasyonu ve başarısı bakımından zayıf kalan bir biçimdir. Dolayısıyla bilim insanlarınca, açıköğretim programlarının en temel pedagojik eleştirisi bu monolojik eğitimden kaynaklanmaktadır. Bunun sonucunda da “diploma edindirmeye" yönelik eğiti olduğu eleştirileri ortaya çıkmaktadır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 16/01/2019 tarihli toplantısında; Yükseköğretim Kurumları bünyesinde açılmış/açılacak olan Fakülte ve Yüksekokul bünyesinde yer alan; Sağlık bilimleri fakülteleri bünyesinde bulunan Çocuk Gelişimi bölümlerinde, eğitim öğretime başlaması ve bunun sürdürülmesi için asgari öğretim elemanı, laboratuvar ve teçhizat gerekleri hususunda Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı, Sağlık Bilimleri Dekanlar Konseyi (SABDEK) ile Sağlık Eğitimi Çalışma Grubunun görüşleri göz önünde bulundurularak Eğitim Komisyonumuz tarafından yapılan çalışmalar ve değerlendirmeler sonucunda, yükseköğretim kurumları tarafından ilgili programlara öğrenci alınması, eğitim ve öğretimin sürdürülmesi için ekli listede yer alan "Sağlık, Sağlıkla İlgili veya İlişkili Programlarda Eğitim ve Öğretime Başlanması ve Sürdürülmesi İçin Gerekli Asgari Koşullar"ın sağlanması gerektiğine, söz konusu koşulların kontenjan taleplerinin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulmasına karar verilmiş;; Çocuk Gelişimi bölümlerinin açılabilmesi için gerekli asgari koşullar arasında; “Temel Eğitim Laboratuvarı”, “Gelişimsel Değerlendirme”, “Tanılama ve Çocuk Odaklı Aile Danışmanlığı Ünitesi”, “Çocuğu Destekleme ve Erken Müdahale Ünitesi” ve “Uygulama Laboratuvarı”nın bulunması gerektiği belirtilmiş; aynı kararda, işyeri eğitimi imkanları başlığı altında, ".Öğrencilerin aile sağlığı merkezleri, hastaneler, okul öncesi eğitim kurumları, özel eğitim merkezleri, aile mahkemeleri, rehberlik ve araştırma merkezleri, ceza ve infaz kurumları, çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları ve sevgi evleri gibi kurum ve kuruluşlarda uygulama yaparak, farklı özellikteki çocukları tanıma, gelişimlerini değerlendirme ve destekleme boyutlarında kendilerini geliştirmelerine olanak tanınmalıdır. Bu amaçla eğitim programının farklı kademelerinde yarım günlük, tam günlük stajların yanı sıra haftanın bütün günlerini kapsayacak farklı staj ve uygulama olanakları yaratılmalı, ilgili kurum ve kuruluşlarla protokoller yapılmış olmalıdır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Uygulamalı bilim dalı kategorisinde sayılıp; bebeklikten 18 yaşına kadar çocukların hakkında erken tanı, müdahale ve gelişimsel destek uygulamaları olmak üzere yaptığı çalışmalar ile çocuklara, ailelerine ve sonucunda topluma katkı sağlayan Çocuk Gelişimcilerinin; örgün sistem dışında pek çok konuda uygulamada sorun yaşanan Açık Öğretim Programı şeklinde düzenlenmesinde pek çok sorun yaşanmasının mümkün olduğu ve yukarıda yer verilen düzenlemelere uygun şekilde başka bir deyişle amacına uygun öğrenim yapılmasının mümkün olamayacağı sonucuna ulaşılmış olup; dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Kanun'un 20/B maddeleri uyarınca gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava; Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli toplantısında yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1400+35 kişilik kontenjan ayrılması ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1500+38 kişilik kontenjan ayrılmasına ilişkin düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın "Yükseköğretim Üst Kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6. maddesinin (a) fıkrasında, "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur..." hükmü yer almış; 7. maddesinin (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, aynı maddenin (b) bendinde, yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, (h) bendinde ise; üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış; 12. maddesinin d fıkrasında örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamanın Yükseköğretim kurumlarının görevi olduğu belirtilmiş ve anılan Kanun'un 43. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde "Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile her türlü eğitim - öğretim yapabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 45. maddesinde de "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
6114 sayılı Ölçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, sınavların, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılacağı, 2. fıkrasında ise, sınavların, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak amacıyla, sıralama sınavları veya adayları belirlenen asgarî yetenek ve yeterlilikleri taşıyıp taşımadıklarına göre gruplandıran seviye tespit sınavları biçiminde yapılabileceği, 7. fıkrasında; Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağı hükmü yer almaktadır.
Dava Konusu Düzenlemenin İncelenmesi:
Dairemizin 10/09/2020 tarihli ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının ilk kez 2018 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer aldığı, 2018 YKS kılavuzda anılan bölüm için 3000 genel kontenjan ve 75 okul birincisi kontenjanı, 2019 YKS kılavuzunda 1500 genel kontenjan ve 38 okul birinci kontenjanı, 2020 YKS kılavuzunda 1400 genel kontenjan ve 35 okul birincisi kontenjanı ayrıldığı; Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının ise ilk kez 2020 YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer aldığı ve anılan bölüme 1500 genel kontenjan ve 38 okul birincisi kontenjanı ayrıldığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca davalı idarece; 01/07/2017 tarihli ve 30111 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7033 sayılı "Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 18. maddesiyle 2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 36 uyarınca yükseköğretim alanındaki istihdam odaklı politikaların oluşturulması ve geliştirilmesi ile buna bağlı yeni açılacak eğitim programları ve kontenjanların planlanmasına yönelik süreçlerde görüş ve öneride bulunmak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanı başkanlığında, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği üyelerinden oluşan Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu'nun kurulduğu ve ilgili yılların yükseköğretim programlarının kontenjanlarının planlanmasının Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu'nun görüşünü de alarak yapıldığı, dava konusu düzenlemede yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının örgün eğitim müfredatının sağladığı yetkinlik ve kazanımlardan taviz vermeden teknolojik imkanların da yoğun bir şekilde kullanılması suretiyle eşdeğerde bir eğitim olanağı sunduğu savunulmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde, Yükseköğretim ile ilgili sınav ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ÖSYM tarafından yapılacağı, yine Yükseköğretim Kurulu'nun Yükseköğretim kurumlarının 2547 sayılı Kanunda belirtilen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve bu doğrultuda üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerinin tespit edilmesi, insan gücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmekle görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; davalı idarelerin savunma dilekçelerinde yer verilen temel etkinlik ve yetkinlik analizlerinin de dikkate alınması suretiyle İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programlarının örgün öğretim lisans programlarıyla uyumlu olduğu ve anılan düzenlemelerin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapıldığı anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli toplantısında yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1400+35 kişilik kontenjan ayrılması ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1500+38 kişilik kontenjan ayrılmasına ilişkin düzenlemenin REDDİNE
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere
08/06/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava; Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 25/06/2020 tarihli toplantısında yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1400+35 kişilik kontenjan ayrılması ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı için 1500+38 kişilik kontenjan ayrılmasına ilişkin düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Kanun'un 43. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde "Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile her türlü eğitim - öğretim yapabilirler." hükmü dikkate alındığında lisans düzeyinde öğretimin açık öğretim yöntemiyle de yapılabileceği açık olup; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programı ve Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Çocuk Gelişimi (Açıköğretim) programının müfredat yönünden örgün öğretim müfredatına göre yetkinlik ve kazanım yönünden yetersiz olduğu ve sonuç itibariyle bu durumun anılan bölümün örgün öğretim ve açık öğretim mezunları yönünden eşitsizliğe neden olacağı anlaşıldığından dava konusu düzenlemelerde hukuka uyarlık bulunmadığından anılan düzenlemelerin iptal edilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.