T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5626
Karar No : 2022/8830
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
II- (DAVALI) … Milli Emlak Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- …Belediye Başkanlığı
2- … Milli Emlak Dairesi Başkanlığı
3- …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, … Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazda yer alan gecekondu için gereken bedellerin ödenerek düzenlenen tapu tahsis belgesinin iptal edilmesi nedeniyle söz konusu taşınmazın güncel değeri olan 225.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacının söz konusu taşınmazın tapu tahsis belgesinin iptalinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, tarihi sit alanı içerisinde yer alması nedeniyle tapu tahsis belgesinin iptal edildiği göz önüne alındığında, davacının tapu tahsis belgesini almadan önce taşınmaz için ödediği bedel olan 1.782.403,00 TL'nin güncel değerinin, tapu tahsis belgesini iptal eden davalı Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı ile taşınmazın mevcut maliki olan Fatih Belediyesince müştereken ve müteselsilen tazmini gerektiği, söz konusu bedelin güncel değerinin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine göre 13.348,82 TL olduğu, bu doğrultuda davacının 225.000,00 TL maddi tazminat talebinin, 13.348,82 TL'lik kısmının kabulü, 211.651,18 TL'lik kısmının ise reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının maddi tazminat talebinin 13.348,82 TL'lik kısmının kabulüne, 211.651,18 TL'lik kısmının ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 1-Davacı tarafından, … Asliye Hukuk Mahkemesinde devam eden tapu iptal ve tescil davasının dikkate alınması gerektiği, dava konusu taşınmazı bedeli ödenmek suretiyle satın aldığını ve 25 yılı aşkın süre kamu makamlarının müdahalesi olmaksızın kullandığından mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, taşınmazın rayiç değerinin ödenmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
2-Davalı idare tarafından, taşınmazın bulunduğu alanda yapılmış ıslah imar planı bulunmadığı ve ayrıca parselin Kültür ve Tabiat Varlığı bölgesinde kaldığı ve 2863 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş alanlarda 2981/3290 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından tapu tahsis belgesinin iptal edildiği, söz konusu taşınmazın, Fatih Belediyesinin talebi üzerine 4706 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere Hazine mülkiyetinden çıktığı, tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul İli, Fatih İlçesi, … Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazda yer alan gecekondu için gereken bedellerin ödenerek düzenlenen tapu tahsis belgesinin iptal edilmesi nedeniyle tapu iptali ve tescili, mümkün olmazsa ödediği bedelin güncelleştirilmiş karşılığının ve munzam zararının davalılardan tahsili talebiyle … Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, tazminat isteminin görev yönünden reddi üzerine söz konusu taşınmazın güncel değeri olan 225.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME
2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanununun 9. maddesinin 1. fıkrasında, çözümlenmesi Danıştay'ın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabileceği, görevsiz yargı merciine başvurma tarihinin, Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Fatih İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazda bulunan gecekondu için davacı tarafından 2981 sayılı Kanun uyarınca tapu tahsis belgesi talebinde bulunulduğu, 23.09.1987 tarihinde 2.000,00 TL başvuru ücreti ve 1.780.403,00 TL arsa bedeli tahsil edilerek davacı adına tapu tahsis belgesi düzenlendiği, söz konusu taşınmazın Tarihi ve Kentsel Sit Alanı içerisinde kaldığından bahisle davacıya ait tapu tahsis belgesinin iptal edildiği, söz konusu taşınmazın Fatih Belediye Başkanlığının talebi üzerine 4706 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca , öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere Fatih Belediye Başkanlığına devredildiği, sonrasında davacının anılan taşınmazın kendisine devri istemiyle yaptığı başvuru üzerine, taşınmazın ancak 4706 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca ancak rayiç bedel karşılığında satılabileceği ve bu bedelin 270.390 TL olduğunun 16.05.2012 günlü Fatih Belediye Başkanlığı yazısı ile davacıya bildirildiği, bunun üzerine davacının davalı Belediye adına olan tapunun iptali ve kendi adına tescili, bu mümkün değilse ödediği bedelin güncelleştirilmiş karşılığının ve munzam zararının davalılardan tahsili talebiyle açılan davada, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile tapu iptali ve tescili talebinin esastan, tazminata ilişkin talebin ise görev yönünden reddinin (kararın kesinleştiğinden bahisle) ardından taşınmaz rayiç bedeli olan 225.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, ancak Yargıtay … Hukuk Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararı ile "...tazminat talebi yönünden adli yargının görevli olduğu, mahkemece davacının yatırdığı tahsis bedelinin dava tarihi itibarıyla güncelleştirilmiş değerinin tespit edilerek tahsiline karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle … Asliye Hukuk Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının bozulduğu ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanununun 9. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen adli yargıda aynı talep ile açılan davanın görev yönünden kesinleşme şartının gerçekleşmediği, bu uyuşmazlığa konu aynı nitelikteki tazminat istemli davanın adli yargıda devam ettiği anlaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacı ile davalı idarelerden ...Defterdarlığının temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/10/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.