T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5647
Karar No : 2023/16390
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun Canik İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta iken 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, görevine iade edilme istemiyle OHAL İnceleme Komisyonu Başkanlığına hitaben yapılan başvurunun 7075 sayılı Kanunun 7. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından bahisle reddine ilişkin Çorum Valiliği İl Güvenlik İşleri Bürosunun 04/03/2019 tarih ve E.3529 sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararında; 685 sayılı KHK'nın 7/3 maddesinde; Komisyonun başvuru almaya başladığı tarihten sonra yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle ihraç edilenlerin Resmi Gazete'de yayımlanma tarihinden itibaren altmış gün içinde başvuru yapmaları gerektiğinin, aksi halde başvurularının işleme alınmayacağının belirtildiği görülmekle, 08/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 701 sayılı KHK ile ihraç edilen davacının yayım tarihinden itibaren 60 gün içinde OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesi amacıyla çalıştığı kuruma veya Valiliğe başvuruda bulunmadığının ortada olduğu, davacının başvurusunun işleme alınmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; terör örgütü üyesi olarak suçlanmasının, açığa alınmasının ve ceza davası açılmasının psikolojisini olumsuz yönde etkilemesi nedeniyle süresi içerisinde başvuruda bulunamadığı, FETÖ/PDY ile iltisakının veya irtibatının bulunmadığı, ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üyelik suçundan hakkında beraat kararı verildiği, maddi ve manevi olarak kayba uğradığı davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yaptığı istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Davacının, 15/02/2019 tarihinde Valilik kayıtlarına giren dilekçesinin OHAL Komisyonuna yapılan bir başvuru niteliğinde bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış olup söz konusu başvuru dilekçesinin, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gecikmeksizin Komisyona gönderilmesi gerekirken, yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Samsun Canik İlçe Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır.
Daha sonra davacı tarafından verilen ve 15/02/2019 tarihinde Valilik kayıtlarına giren Cumhurbaşkanlığı OHAL İnceleme Komisyonunu Başkanlığına hitaplı dilekçe ile; terör örgütü üyesi olarak suçlanmasının, açığa alınmasının ve ceza davası açılmasının psikolojisini olumsuz yönde etkilemesi nedeniyle süresi içerisinde başvuruda bulunamadığı, ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üyelik suçundan hakkında beraat kararı verildiği belirtilerek göreve iadesi talep edilmiştir.
Davacının söz konusu başvurusu, Çorum Valiliği İl Güvenlik İşleri Bürosunun … tarih ve E…. sayılı yazısıyla; 7075 sayılı Kanunun 7. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından bahisle reddedilmiştir.
Bunun üzerine, Çorum Valiliği İl Güvenlik İşleri Bürosunun anılan işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7075 sayılı, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Komisyonun görevleri" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında; "(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi..." hükmüne,
"Başvurularda usul ve süre" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında; "Komisyona başvurular valilikler aracılığıyla yapılır. Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılanlar ya da ilişiği kesilenler, en son görev yaptıkları kuruma da başvurabilir. Başvuru tarihi, valiliklere veya ilgili kurumlara başvurunun yapıldığı tarih olarak kabul edilir. Valilikler ve ilgili kurumlar kendilerine yapılan başvuruları gecikmeksizin Komisyona iletir. Mükerrer başvurular işleme alınmaz." hükmüne,
"Ön inceleme" başlıklı 8. maddesinde; "Komisyona yapılan başvurular, aranan şartlara uygunluk bakımından ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme sonucunda süresi içinde yapılmadığı, başvuru sahibinin konuyla ilgili hukuki menfaatinin bulunmadığı, bu Kanun kapsamına girmediği veya diğer şekil şartlarını taşımadığı tespit edilen başvurular reddedilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Komisyon tarafından belirlenir." hükmüne,
"Usul ve esaslar" başlıklı 13. maddesinde ise; "Başvurulara ve Komisyonun çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, Komisyonun teklifi üzerine Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenir ve ilan edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (daha sonra 7075 sayılı Kanun olarak kanunlaşmıştır.) 13. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 12/07/2017 tarih ve 30122 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun Çalışmasına İlişkin Usul Ve Esaslar'ın "Başvuru sahipleri" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında; "Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılanlar ya da ilişiği kesilenler ile öğrencilikle ilişiği kesilenler ve rütbesi alınan emekli personel şahsen, kanuni temsilcisi veya vekili aracılığıyla başvuru yapabilir." kuralına,
"Başvuru usulü" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Başvurular, Komisyon tarafından oluşturulan https://ohalkomisyonu.basbakanlik.gov.tr internet sitesinde yayımlanan ve bu Usul ve Esasların 1 ve 2 numaralı ekinde yer alan ilgili başvuru formu doldurulup alınan çıktı imzalanmak suretiyle valiliklere veya en son görev yapılan kuruma varsa ekleriyle birlikte yazılı olarak yapılır. (2) Komisyona doğrudan başvuru yapılamaz. Bu şekilde yapılan başvurular hakkında herhangi bir işlem veya inceleme yapılmaz... (4) Valilikler ve ilgili kurumlar, başvuru evrakını gecikmeksizin Komisyona gönderir..." kuralına,
"Başvuruda gerekli bilgi ve belgeler" başlıklı 8. maddesinde; "(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılanlar ya da ilişiği kesilenler ile öğrencilikle ilişiği kesilenler ve rütbesi alınan emekli personele ilişkin işlemler hakkında yapılan başvurularda aşağıdaki bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi zorunludur. a) Gerçek kişiler için başvuru formu. (Ek-1) b) Başvurucuya ait nüfus cüzdanı fotokopisi. c) Başvuru kanuni temsilci veya vekil aracılığıyla yapılıyorsa temsil belgesi ya da vekâletname örneği. ç) Varsa başvuruya esas belgelerin aslı veya noter ya da ilgili kamu kurumu veya kuruluşu tarafından tasdikli sureti... (4) Başvuru formlarının eksiksiz olarak doldurulup doldurulmadığı ve gerekli belgelerin eklenip eklenmediği başvuruyu alan valilik veya kurum tarafından kontrol edilir. Başvuru formu ile başvuruda sunulan belgelerde eksiklik tespit edilmesi halinde, ilgili valilik veya kurum eksikliğin giderilmesi için başvurucuya on beş günlük kesin süre verir. Eksiklik giderildikten sonra belgeler Komisyona gönderilir. (5) Başvurana, başvurunun kayda alındığını gösteren alındı belgesi verilir. (Ek-3)" kuralına ve,
"Ön inceleme" başlıklı 10. maddesinde ise; "(1) Başvurular, bu Usul ve Esaslar ile 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede aranan şartlara uygunluk bakımından ön incelemeye tabi tutulur. (2) Ön inceleme Başkan tarafından raportör olarak görevlendirilen personelce yapılır. (3) Ön inceleme sonucunda aşağıda belirtilen durumlardan birinin tespiti halinde başvuru Komisyonca reddedilir. a) Başvurunun Komisyonun görev alanına girmemesi. b) Başvurunun süresi içinde yapılmaması. c) Başvurunun yazılı olarak, şahsen veya kanuni temsilci ya da vekil aracılığıyla yapılmamış olması. ç) Başvurunun kurum veya kuruluşları kanunen temsile yetkili olanlar dışında kalanlar tarafından üyelik veya diğer sebeplerle yapılması. d) Başvuru sahibinin hukuki menfaatinin bulunmaması. e) Başvurunun olağanüstü hal döneminde yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle doğrudan tesis edilmeyen işlemler hakkında olması. f) Başvurunun olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilgili kişinin silah ruhsatlarının alınması, pasaportunun iptal edilmesi, kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından tahliye edilmesi gibi ilave tedbirler hakkında olması. g) Başvuru konusunun kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında olması. ğ) Başvurunun aranılan diğer şartlara uygun olarak yapılmaması. (4) Üçüncü fıkrada sayılan hususların ön inceleme safhasından sonra tespit edilmesi halinde de başvurunun reddine karar verilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesinden; kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen işlemlerle kamu görevinden çıkarılanların, bu işlemlere karşı valilikler veya en son görev yaptıkları ilgili kurumlar aracılığıyla Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurabilecekleri, valilikler ve ilgili kurumların başvuru formu ve belgelerinde eksiklik bulunup bulunmadığını kontrol edecekleri ve başvuruları gecikmeksizin Komisyona iletecekleri ve yapılan başvuruların ilgili mevzuat hükümlerinde aranan şartlara uygunluğu bakımından Komisyonca ön incelemeye tabi tutularak (başvurunun süresi içinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin konuyla ilgili hukuki menfaatinin bulunup bulunmadığı ve diğer şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı gibi) bir karar verileceği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, OHAL Komisyonuna yapılan başvuruların mevzuatta öngörülen usul ve şekillere uygun olup olmadığı yönünde inceleme yapmak, karar vermek görev ve yetkisinin Komisyonda bulunduğu, ilgili valilik veya kurumlarca kendilerine belge eksikliği bulunmadan yapılan başvuruların gecikmeksizin incelenmek üzere Komisyona gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, yukarıda Kararımızın "Maddi Olay" bölümünde de ayrıntılarına yer verildiği üzere; davacı tarafından OHAL Komisyonuna hitaben yazılan dilekçeyle göreve iade başvurusunda bulunulduğu, buna karşın, davalı idarece bu başvurunun, yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle dilekçenin Komisyona gönderilmesi suretiyle reddedildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacının, 15/02/2019 tarihinde Valilik kayıtlarına giren dilekçesinin OHAL Komisyonuna yapılan bir başvuru niteliğinde bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış olup, bu haliyle davalı idarece söz konusu başvuru dilekçesinin, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gecikmeksizin Komisyona gönderilmesi gerekirken, yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Samsun Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.