Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/5685 E. , 2021/5263 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5685
Karar No : 2021/5263
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … 2- …
VEKİLLERİ : Av. …
DAVACI YANINDA MÜDAHİL : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Nilüfer ilçesi, … Mahallesi, eski … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının, anılan taşınmaza ilişkin Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve bu plan değişikliği doğrultusunda taşınmazı kapsayan alanda yeniden parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu, ek bilirkişi raporu ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, üst ölçekli plan olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanı olarak düzenlenen … ada, … parsel sayılı taşınmazın Nilüfer Belediye Başkanlığının hissesine karşılık gelen kısmının işlevinin dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile sosyal tesis alanına çevrilmesinde planların kademeli birlikteliği ilkesine, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uyarlık bulunmadığı, sosyal tesis alanı kullanımı getirilen … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde düğün salonu, restoran, kafe olarak faaliyette bulunan ticari işletmelerin yer aldığının görüldüğü, plan değişikliğinin kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılmadan yapıldığı, öte yandan parselasyonun, mümkün mertebe sorunları en aza indirilmiş imar parselleri oluşturmak amacıyla yapılması gerektiği dikkate alındığında, dava konusu 2010 yılı onaylı parselasyonda, davacılara daha önce hissedarı oldukları ve müstakilen bir imar adasını oluşturan, iki ana yola (… Bulvarı ve … Bulvarına) cepheli olan eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yere isabet eden yeni … Ada, … veya … parsel sayılı taşınmazdan tahsis yapılması gerekirken, bunun yerine parselasyon öncesinde komşu … adada bulunan ve … Caddesine cepheli olan … parsel sayılı taşınmazda tahsis yapılmasının, İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesinde düzenlenen mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki parsellere tahsis yapılacağı hükmüyle çeliştiği, dava konusu 2013 yılı onaylı parselasyonda ise, düzenleme sınırının, 2378 sayılı imar adasının tamamı yerine sadece uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmazı kapsayacak şekilde geçirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, adanın kalan kısmının mevzuata uygun teşekkül etmiş olması nedeniyle yeniden düzenlenmesine ihtiyaç bulunmadığı, 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uygulanarak yapılan parselasyonun uygulama imar planına ve Yönetmelikte yer alan esaslara uygun olduğu, ancak dayanağı 2012 yılı onaylı uygulama imar planı değişikliğinin plan hiyerarşisine uygun olmadığı, davacıların hissedarı olduğu eski … ada, …parsel (daha sonra … ada, … parsel ve en sonunda … ada ,… parsel) sayılı taşınmaza ilişkin aralarında maddi ve hukuki yönden bağlılık bulunan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılara, belediye hizmet alanı işlevli taşınmazına karşılık yine aynı işlevde taşınmaz tahsis edildiği, düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi yapılmadığı, eski ve yeni taşınmazların birbirine bitişik konumda olduğu ve aralarında değer farkı bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemlerin davacının menfaatini olumsuz etkilemediği, uyuşmazlık konusu taşınmazların, bölgenin en önemli ulaşım aksı olan Ahmet Taner Kışlalı Bulvarına cepheli olduğu, söz konusu Bulvar boyunca kentsel tasarım kriterleri belirlendiği, bu kapsamda Bulvar boyunca yürüyüş aksı oluşturularak başlangıç ve bitiş noktalarında park alanı oluşturulması amacıyla köşebaşı parseller olan uyuşmazlık konusu eski … sayılı parsel ile Bulvarın diğer köşebaşı parseli olan dava dışı … ada, … sayılı parselin park alanına çevrilmesine ilişkin 2008 yılı onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapıldığı, 2008 yılı onaylı imar planı değişikliği doğrultusunda alanda yapılan dava konusu 2010 yılı onaylı parselasyonda, davacının hissedarı olduğu eski … sayılı parselin bulunduğu alanın büyük kısmının dayanağı imar planında park alanı kullanımında kalması, sadece 500 m2'lik kısmının belediye hizmet alanı (BHA) kullanımına ayrılması nedeniyle, söz konusu BHA işlevli taşınmazın davalı Nilüfer Belediye Başkanlığına tahsis edilerek bölgeye hizmet verilmesinin amaçlandığı, davacılara da aynı yerden tahsis yapma imkanı bulunmadığından, eşdeğeri olan bitişik parselde hisselendirildiği, ayrıca bölgede sosyal tesis alanı ihtiyacı bulunduğundan, bu ihtiyacı karşılamak üzere yapılan dava konusu 2012 yılı onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin ve 2013 yılı onaylı parselasyonun imar mevzuatına ve kamu yararına uygun olduğu, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının, üst 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının birebir kopyası olmadığı, 1/5000 ölçekli planda belirlenen donatıların konum ve büyüklüğünün toplam standardın altına düşülmemek kaydıyla alt ölçekli planda değiştirilmesinin mümkün olduğu, nitekim 1/5000 ölçekli nazım imar planında da aynı doğrultuda plan notları bulunduğu, dolayısıyla dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin üst 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla uyumlu olduğu, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASININ ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plan değişikliği doğrultusunda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden onanması, eski …ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY
Davacıların murisi …’un müstakil maliki olduğu toplam 5.700 m2 büyüklüğündeki eski … sayılı kadastro parselini kapsayan alanda ilk olarak Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı uyarınca parselasyon yapılmış, bu parselasyonda davacıların murisinin hissesinden DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan kısma karşılık, "konut alanı" işlevli 729 m2 büyüklüğündeki … ada, … parsel; 1.132 m2 büyüklüğündeki … ada, … parsel; 1.335 m2 büyüklüğündeki … ada, … parsel sayılı taşınmazlar müstakil şekilde tahsis edilmiş, kalan 509 m2 hissesi ise toplam 1.665 m2 büyüklüğünde oluşturulan "belediye hizmet alanı" işlevli eski … ada, … parsel sayılı taşınmazda 17 kişi ile birlikte hisselendirilmiştir. Davacıların murisinin hisselendirildiği uyuşmazlık konusu … ada, … sayılı parsel, bölgede 1998 yılında yapılan kadastro yenileme çalışmaları sonucunda … ada, … sayılı parsel olarak tapuya kaydedilmiştir.
Devamında Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … kararı doğrultusunda alanda yeniden parselasyon yapılmış, bu parselasyonda; davacıların murisinin önceki parselasyon sonucunda hisselendirildiği "belediye hizmet alanı" işlevli eski … ada, …parsel sayılı taşınmaz ile bitişiğinde yer alan yine "belediye hizmet alanı" işlevli eski … ada, … parsel sayılı taşınmaz birleştirilerek, müstakilen bir imar adasını oluşturan, iki ana yola (… Bulvarı ile … Bulvarına) cepheli toplam 4.283 m2 büyüklüğündeki "belediye hizmet alanı- (kent içi terminal)" kullanımında kalan yeni … ada, … parsel sayılı taşınmaz oluşturulmuştur.
Anılan parselasyonda, eski … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların hissedarları, DOP kesintisi yapılmadan aynı hisse miktarları ile yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazda hisselendirilmiştir. Bu şekilde toplam 33 kişinin hissedar hale geldiği taşınmazda, 285/2397 hisse payına karşılık gelen 509 m²'lik kısım davacıların murisine tahsis edilmiştir.
Sonrasında uyuşmazlık konusu … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanmış, bu plan değişikliği ile eski … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki belediye hizmet alanı işlevi, Nilüfer Belediye Başkanlığının mülkiyetinde olan 1139 sayılı imar adasındaki yeşil alana kaydırılmış, buna karşılık … ada, … parsel sayılı taşınmazın "belediye hizmet alanı-(kent içi terminal)" olan işlevi "kısmen park alanı-(kent meydanı)", "kısmen belediye hizmet alanı" kullanımına çevrilmiştir.
Bu uygulama imar planı değişikliği doğrultusunda Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile alanda dava konusu parselasyon yapılmış, bu parselasyonda; davacıların murisinin önceki parselasyon sonucunda hisselendirildiği eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda toplam 4.083 m2 büyüklüğünde "park alanı-(kent meydanı)" işlevli yeni … parsel sayılı taşınmaz ile toplam 532 m2 büyüklüğünde "belediye hizmet alanı" işlevli yeni … parsel sayılı taşınmaz oluşturulmuş, yeni … ada, … parsel sayılı taşınmaz -komşu … sayılı imar adasında Nilüfer Belediye Başkanlığının müstakil mülkiyetinde bulunan … parsel sayılı taşınmazdaki hisselerine karşılık- davalı ilçe belediyesine müstakil şekilde tahsis edilmiş, davacıların murisi de dahil olmak üzere eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın hissedarlarının tamamı, hisselerinden DOP kesintisi yapılmadan, … Bulvarına cepheli komşu … sayılı imar adasında 7.991 m2 büyüklüğünde oluşturulan "belediye hizmet alanı" işlevli … parsel sayılı taşınmazda hisselendirilmiştir. Ayrıca yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazın altlığında yer alan Nilüfer Belediye Başkanlığının müstakil maliki olduğu eski … ada, … parsel sayılı taşınmazdan gelen 3.708 m2 hissesine karşılık, ilçe belediyesi de anılan taşınmazda diğer hissedarlarla birlikte hisselendirilmiştir.
Dava konusu 2010 yılı onaylı parselasyondan sonra, davacıların murisinin hissedarı olduğu … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmış, bu plan değişikliği ile toplam 7.911 m2 büyüklüğünde olan … parsel sayılı taşınmazın, ilçe belediyesinin hisse miktarına karşılık gelen 3.708 m2'lik kısmının işlevi belediye hizmet alanından "E:1.00, hmaks:18.50 metre yapılaşma koşullarında sosyal tesis alanına" çevrilmiş, taşınmazın kalan kısmında "belediye hizmet alanı" işlevi aynen korunmuştur.
Dava konusu 2012 yılı onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği doğrultusunda Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile sadece … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayacak şekilde yapılan dava konusu parselasyonda, davacıların murisinin hissedarı olduğu eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda toplam 3.708 m2 büyüklüğünde "sosyal tesis alanı" işlevli yeni … parsel ile toplam 4.283 m2 büyüklüğünde "belediye hizmet alanı" işlevli yeni … parsel sayılı taşınmazlar oluşturulmuş, 2981 sayılı Kanunun Ek-1 maddesi uyarınca hisse çözümlemesi yapılarak, davalı ilçe belediyesinin 3.708 m2 hissesinden DOP kesintisi yapılmadan tamamına karşılık "sosyal tesis alanı" işlevli … parsel sayılı taşınmaz müstakil şekilde anılan belediyeye tahsis edilmiş, davacıların murisi de dahil kalan 33 özel şahsın hisselerinden DOP kesintisi yapılmaksızın tamamına karşılık, aynı yerde 4.283 m2 büyüklüğünde oluşturulan "belediye hizmet alanı" işlevli … parsel sayılı taşınmazda hisseli şekilde tahsis yapılmıştır.
Bunun üzerine davacılar tarafından genel olarak; hissedarı oldukları eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın dört yol ağzında, kavşağa cepheli ve çok değerli bir konumda olduğu, dava konusu 2013 yılı onaylı parselasyon sonucunda hisselendirildiği yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazın ise değersiz alanda yer aldığı, davacılardan …'un 07.12.2010 tarihli dilekçe ile ilçe belediyesine başvurarak, eski … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki toplam 509,25 m² hisselerinin kamulaştırılmasını talep ettiği, davacının bu talebinin Nilüfer Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile söz konusu yerin kamulaştırılmasına gerek olmadığı belirtilerek reddedilmesinden sonra alanda yapılan dava konusu 2010 yılı onaylı parselasyonla davacıların hissesinin daha değersiz alana taşındığı ve bu parselasyon sonucunda boşaltılan eski … parsel sayılı taşınmaz üzerine ilçe belediyesince yapı-işlet-devret usulü ile bina inşa ettirildiği ve bu binanın bir kısmının belediye tarafından kullanıldığı, bir kısmının ise 3. şahıslara kiraya verilerek menfaat temin edildiği, dava konusu 2013 yılı onaylı parselasyonda koşulları olmadığı halde 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uygulanarak ilçe belediyesinin hisselerinin ayrıştırıldığı şeklinde iddialar ileri sürülerek bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 1.fıkrasında; “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazilerin malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re`sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkili olduğu, sözü edilen yerlerin belediye ve mücavir alan dışında olması halinde bu yetkilerin valilikçe kullanılır." hükmüne, 2.fıkrasında, "Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık paylarının, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez." hükmüne, 3. fıkrasında, "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz." hükmüne, 6. fıkrasında da, "Bu fıkra hükümlerine göre herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak bu hükmün o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan İmar Kanunun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, düzenleme ortaklık payı; düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan yol, meydan, park, yeşil saha, genel otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile cami, karakol yarleri ve ilgili tesisler için kullanılmak üzere, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların, düzenlemeden önceki yüzölçümlerinden %40'a kadar düşülebilen miktar ve/veya zorunlu hallerde malikin muvafakatı ile tesbit edilen karşılığı bedel olarak tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin "Düzenleme Ortaklık Payı Oranına Ait Esaslar" başlıklı 11. maddesinde; "Düzenleme ortaklık payı oranı: Bir düzenleme sahasında tesbit edilen düzenleme ortaklık payı miktarının, bu saha içindeki kadastro veya imar parsellerinin yüzölçümü miktarına oranıdır. Evvelce yapılan düzenlemeler dolayısıyla düzenleme ortaklık payı veya bu maksatla başka isimlerle bir pay alınmış olan arazi veya arsalar bu ortaklık payı hesabına katılmaz. Ancak, taşınmaz sahiplerinin talepleri üzerine, mülga 6785-1605 sayılı İmar Kanununun 39 uncu maddesine göre daha önce ifraz edilerek tescil edilen parsellerden düzenlemeye dahil edilenlerin, ilk parselin ifrazında alınan terk oranını % 35`e tamamlayan fark kadar düzenleme ortaklık payı alınabilir." kuralı yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğin "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımındaki esaslar" başlıklı 10. maddesinde ise; “İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır.
a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır.
b) Plan ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır.
c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, imar parselasyon planları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir.” kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dava konusu Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plan değişikliği doğrultusunda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden yapılan değerlendirmede;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, 27.09.2012 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plan değişikliği doğrultusunda alanda yapılan 23.01.2013 tarihli parselasyona ilişkin kısmında 2577 sayılı Yasanın 49/1. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık konusu eski … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden yapılan değerlendirmede;
Dosyanın incelenmesinden, … Bölgesinin yeni gelişme gösteren ve özellikle resmi kurum alanlarının hizmet vermeye başladığı bir bölge olduğu, ana ulaşım aksı olan … Bulvarında kentsel tasarım projesi yapılarak cazibe merkezi oluşturulmasının amaçlandığı, bu kapsamda ticaret alanları, park alanları ve belediye hizmet alanlarının yerlerinde değişiklik yapılmasının gerektiği belirtilerek, uyuşmazlık konusu alana ilişkin onaylanan 17.01.2008 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın "belediye hizmet alanı-(kent içi terminal)" olan işlevinin "kısmen park alanı-(kent meydanı)", "kısmen belediye hizmet alanına" çevrildiği, bu plan değişikliği doğrultusunda yapılan dava konusu 08.12.2010 tarihli parselasyonda, söz konusu taşınmazın isabet ettiği alanda toplam 4.083 m2 büyüklüğünde "park alanı-(kent meydanı)" işlevli yeni … parsel ile toplam 532 m2 büyüklüğünde "belediye hizmet alanı" işlevli yeni … parsel sayılı taşınmazların oluşturulduğu görülmektedir. Bu haliyle dava konusu parselasyonun 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin öngörüleri doğrultusunda yapıldığı, dayanağı uygulama imar planı kararlarına uygun şekilde imar parselleri oluşturulduğu, yanı sıra uygulama imar planı değişikliğinin de dava konusu edilmediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, dosyada düzenlenen ve İdare Mahkemesi kararına esas alınan bilirkişi raporunda her ne kadar, dava konusu 08.12.2010 tarihli parselasyonda, davacılara daha önce hissedarı oldukları ve müstakilen bir imar adasını oluşturan, iki ana yola (… Bulvarı ve … Bulvarına) cepheli olan eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu yere isabet eden yeni … ada, … veya … parsel sayılı taşınmazdan tahsis yapılması gerekirken, bunun yerine parselasyon öncesinde komşu adada bulunan ve … Caddesine cepheli olan … ada, …parsel sayılı taşınmazda tahsis yapılmasının, İmar Kanununun 18. Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10/a maddesinde düzenlenen mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki parsellere tahsis yapılacağı hükmüyle çeliştiği şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş ise de; uyuşmazlık konusu eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın isabet ettiği alanda toplam 4.083 m2 büyüklüğünde oluşturulan yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazın, yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca düzenleme ortaklık payı kesintisi ile elde edilmesi gereken ve tescile tabi olmayan "park alanı-(kent meydanı)" işlevinde olduğu, yine aynı yerde oluşturulan "belediye hizmet alanı" işlevli yeni … parsel sayılı taşınmazın ise sadece 532 m2 büyüklüğünde olduğu, buna karşılık davacıların murisi ile birlikte toplam 33 hissedarı bulunan eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın büyüklüğünün 4.283 m2 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacılara eski taşınmazı ile aynı yerden tahsis yapılmamasının hukuki ve teknik zorunluluktan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu parselasyon sonucunda davacılara, eski taşınmazının bitişiğinde oluşturulan, aynı işlev ve yapılaşma koşullarına sahip imar parselinde hisse tahsis edildiği görüldüğünden, bilirkişi raporunda belirtilenin aksine tahsis yeri açısından mevzuata ve dağıtım ilkelerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Dava konusu parselasyondan önce davacıların hissedarı olduğu eski … ada, … parsel sayılı taşınmaz, iki ana yolun (… Bulvarı ile … Bulvarının) kesişiminde yer alan müstakil bir imar adasını oluşturmakta iken, dava konusu parselasyon sonucunda davacıların anılan taşınmazdaki hisselerinin taşındığı yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazın sadece … Bulvarına cepheli konumda olduğu, davacılar tarafından, hissedarı oldukları eski … ada, … parsel sayılı taşınmazın dört yol ağzında, kavşağa cepheli ve çok değerli bir konumda iken parselasyon sonucunda hisselendirildikleri taşınmazın değersiz konumda yer aldığı şeklinde iddialar ileri sürüldüğü görülmekte ise de; dava konusu parselasyonun dayanağı olan 17.01.2008 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile, eski … sayılı imar adası ile komşu … sayılı imar adası arasında önceki imar planında öngörülmüş olan yol alanın kaldırıldığı, bu şekilde uyuşmazlık konusu … ada, … parsel sayılı taşınmazın bağımsız imar adası formu sona erdirilerek, parselasyon sonucunda davacıların hisselendirildiği … sayılı imar adası içinde köşebaşı parsel konumuna getirildiği, öte yandan davacıların hissedarı olduğu eski ve yeni taşınmazların ekonomik değerine ilişkin olarak dosyada düzenlenen bilirkişi raporunda; Nilüfer Belediye Başkanlığının resmi internet sitesinde yer alan emlak rayiç değerlerine göre, … Bulvarının da … Bulvarının da 2017 yılı emlak rayiç değerinin 835 TL/m2 olduğu, dolayısıyla … Bulvarı ile … Bulvarına cepheli olan eski … sayılı parsel ile sadece … Bulvarına cepheli olan yeni … (bir önceki …) sayılı parselin aynı değerde olduğu şeklinde yer verilen tespit ve değerlendirmeler karşısında, dava konusu 08.12.2010 tarihli parselasyon sonucunda davacılara eşdeğer alandan tahsis yapıldığı anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:2019/1099, K:2020/162 sayılı kararının uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin Nilüfer Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plan değişikliği doğrultusunda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden ONANMASINA, eski … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Nilüfer Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararına ilişkin kısım yönünden BOZULMASINA,
3- Dosyanın adı geçen … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/04/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.