Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/5744 E. , 2024/3577 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/5744
Karar No : 2024/3577
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kum. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Köyü sınırları içerisinde... ruhsat numaralı kuvars maden sahasında faaliyet gösteren davacı şirketin açık işletme, tesis ve altyapı tesis izninin iptali hakkındaki İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü'nün .... tarih ve ... olur numaralı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından davacıdan arazi izin bedeli istenilmesine ilişkin bildirimin ... tarih ve ... sayılı tebligat ve ... tarih ve ...sayılı tebligatlar yapılmasına rağmen, söz konusu arazi izin bedelinin ödenmemesi sebebiyle dava konusu işlemin tesis edilmiş olduğu belirtilmiş ise de; söz konusu tebligatların barkod numaralarından yapılan incelemede, tebligatların gönderici olan davalı idareye iade olduğu, dolayısıyla davacıya tebliğ edilmediğinin görüldüğü, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesinde belirtilen usule uygun bir tebligatın olmadığı, söz konusu tebliğ evrakının tebliğ edilmeksizin iade edildiği, öte yandan tüzel kişiler bakımından özel ve açık bir düzenleme getirildiği, daha önce kendilerine tebligat yapılamamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlardaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağının açıkça belirtildiği görülmekle usulsüz yapılan tebligat neticesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Orman Kanununun 16. Madde Uygulama Yönetmeliği'nde belirtilen, temdit aşamasında yatırılması gereken 1 yıl için arazi izin bedelinin ödenmesi gerektiğinin davacı şirkete bildirildiği, ancak bu gerekliliğin davacı şirket tarafından yerine getirilmediği, yine davacı şirket tarafından, temdit için gereken taahhütname ve bedel yatırılması için yazı yazıldığı, defaten yapılan iadeli taahütlü tebligatların yanısıra şifahi uyarılara rağmen anılan eksikliklerin giderilmediği, davacı şirketin, geçmiş dönem bedel borçlarının mevcut olduğu, idarece alacağın tahsili için
dava açıldığı ve dava sürecinin devam etttiği, temdit aşamasına ait bir yıl bedelinin mutlaka yatırılması gerektiği bildirilmesine rağmen, idareye bedel dekontu ibraz edilmediği, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı belirtilmektedir.
Orman Genel Müdürlüğü tarafından, davacıya ait tüm tebligatların şirketin ticaret sicil gazetesinde belirtilen İstanbul/Çatalca-... Köyü adresine gönderildiği, gönderilen tebligatların iade edilmesi sonucunda 07/12/2018 tarihinde tutanak ile sahanın geri teslim alındığı ve bu işleme karşı herhangi bir dava açılmadığı, iade gelen tebligatlar sebebi ile davacı şirket yetkililerinden ...'ya ulaşılarak ... Tarih ve ... sayılı tebligat ve dolayısı ile temdit talebinin değerlendirilebilmesi için gereken yükümlülüklerin (7 gün süre verilerek) davacı şirket Müdürü ...'ya elden tebliğ edildiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Çatalca Orman İşletme Şefliği sınırları dahilinde davacı şirket adına verilen IV. Grup ... (Sicil No:... ) Ruhsat numaralı sahada 80438 m2 alan için verilen orman izni süresinin 31/12/2017 tarihinde dolduğu, davacı şirket tarafından, 29/12/2017 tarihinde 80.438,00 m2 alan için temdit müracaatında bulunduğu, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Çatalca Orman İşletme Şefliği'nin ... tarihli ve ... sayılı tebligatı ile temdit müracaatının değerlendirilebilmesi için Orman Kanununun 16. Madde Uygulama Yönetmeliği'nde belirtilen; temdit aşamasında yatırılması gereken 1 yıl için arazi izin bedelinin ödenmesi gerektiğinin davacı şirkete bildirildiği, ancak bu gerekliliğin yerine getirilmediği, yine davacıya ... arih ... sayılı yazı ile temdit için gereken taahhütnamenin verilmesi ve bedel yatırılmasının istendiği, buna rağmen eksikliklerin giderilmediği, neticeten Orman Kanununun 16'incı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 11. Maddesi uyarınca, süresi biten iznin temdidinin yapılamayarak ... tarihli ve ... sayılı dava konusu işlemin tesisi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6831 Sayılı Orman Kanununun 16. maddesinde – (Değişik birinci fıkra: 10/6/2010-5995/19 md.)" Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz. Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar. (Ek fıkra: 26/5/2004-5177/34 md.) Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/19 md.) Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/19 md.) Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "İptal işlemleri" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri; a) Hak sahibinin vazgeçmesi, b) Ruhsatın iptali, c) ÇED belgesinin iptal edilmesi, ç) Mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi, bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair evrak ve yenilenmiş ruhsat ya da ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar ilgili bölge müdürlüğüne iznin yenilenmesi talebinde bulunulmaması, d) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmemesi....halinde Bakanlıkça iptal edilir." hükmü yer almaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanununun "Usulüne aykırı tebliğin hükmü" başlıklı 32. maddesinde; "Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır.
" hükmü yer almaktadır.
25 Ocak 2012 tarih ve 28184 sayılı Resmî Gazete'de yayımla yürürlüğe giren Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin, "Usulüne aykırı tebliğin hükmü" başlıklı 53. maddesinde; "(1) Tebliğ, usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliği öğrenmiş ise geçerlidir. Aksi takdirde tebligat yapılmamış sayılır. Muhatap, her ne şekilde olursa olsun tebliğ evrakını veya davetiyeyialırsa ya da bunların içeriğini öğrenirse tebliği öğrenmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesince verilen kararda, davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından davacıdan arazi izin bedeli istenilmesine ilişkin bildirimin ... tarih ve ... sayılı tebligat ve ... tarih ve ... sayılı tebligatların barkod numaralarından yapılan inceleme sonucu, tebligatların gönderici olan davalı idareye iade olduğu hususlarına yer verilmişse de; anılan barkod numaralarına ilişkin evrakların, 20/09/2018 tarih ve ... sayılı "Sahanın Geri Teslim Edilmesi Marmara Silis" konulu yazı ile... tarih ve "Marmara Silis - İR:... Ruhsatlı Saha" konulu yazıya ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... tarih ve ... sayılı "Temdit Talebiniz Hk. (Marmara Silis)" konulu ve yedi gün içerisinde bir yıllık arazi izin bedeli ile arazi inceleme, harita bedeli istenmesi yanında ek taahhütname verilmesi halinde temdit isteminin değerlendirileceğine ilişkin yazının ise şirket yetkilileri olan ... ve Tolga Atlı imzasına elden teslim edilmiş olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmakta olup, yukarıda yer verilen mevzuatta elden tebligatın geçersiz olduğuna dair bir hüküm de bulunmadığı dikkate alındığında, ilgili yazının bu haliyle usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu işlemin esasının incelenmesi sonucunda, davacı tarafça idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısında belirtilen eksikliklerin tamamlanmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı, aksi yönde verilen kararın bozulması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 06/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.