Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/5832 E. , 2021/4990 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5832
Karar No : 2021/4990
KARAR DÜZELTME
İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) :
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2019 tarih ve E:2015/4190, K:2019/8247 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli ili, Sarayköy ilçesi, … ada, … sayılı parselin bulunduğu alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Sarayköy Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyanın ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parsele daha yakında olan … ada, … sayılı parselden hisse verilmesi mümkün iken, aynı ada 3 sayılı parselden hisse verilmesi nedeniyle dava konusu parselasyonun imar mevzuatına, parselasyona ilişkin esaslara ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since, davacılara kadastral parselin bulunduğu alanda oluşturulan … ada, … sayılı parselden tam olarak tahsisin sağlanmış olduğu, … ada, … sayılı parsel ile … ada, … sayılı parsel arasında önemli sayılabilecek bir mesafenin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle temyize konu karar hukuk ve usule aykırı bulunmuş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Dava konusu parsele daha yakın konumda olan 109 ada, 1 sayılı parselden hisse verilmemesi nedeniyle parselasyon işleminin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının aşağıdaki gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2019 tarih ve E:2015/4190, K:2019/8247 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacılara ait … ada, … sayılı parselin bulunduğu alanda, Sarayköy Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yapılan parselasyon sonucunda; imar planında 15 metrelik yol alanına isabet etmesi nedeniyle anılan parselin üzerinde bulunan iki katlı yapının korunamadığı, %23,74 oranında düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra davacılara kadastral parselin bulunduğu alanda oluşturulan … ada, … sayılı parselin tam olarak, … ada, … sayılı parselin tam olarak, … ada, … sayılı parselin ise hisseli olarak davacılara tahsis edildiği anlaşılmaktadır.
Bunun üzerine davacılar tarafından, parselasyon yapılmasında kamu yararı bulunmadığı, parsel üzerindeki yapının 15 metrelik yol nedeniyle korunamadığı, bu yolun yapılmasında kamu yararı bulunmadığı, parselasyon sonucunda üzerinde başkalarına ait bina bulunan parsellerde hisselendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinde ise; “İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
İşlem tarihinde yürürlükte olan mülga İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde, "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır,
b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır,
c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde,
İmar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu parselasyon işleminin iptali istemiyle başka bir parsel malikince … İdare Mahkemesinde açılan davada, Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesindeki koşullar oluşmadığı halde düzenleme sahası içerisinde bazı parseller yönünden hisse çözümüne gidildiği, dağıtım ilkelerine uygun davranılmadığı tespitlerine yer verilmiş, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu parselasyon işleminin iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2019 tarih ve E:2015/4009, K:2019/8245 sayılı kararı ile onanmış, karar düzeltme isteminin de reddedilmesi üzerine kesinleşmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, düzenleme sahası içerisinde resmi kurumlarca onaylanmış özel parselasyon ve/veya tapuda şerh edilmiş rızai taksim sözleşmesi bulunmamasına diğer bir ifade ile 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmamasına rağmen davacılara ait parsel dışında bazı parsellerde hisse ayrımına gidilmek suretiyle 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulandığı anlaşılmaktadır.
Düzenleme sahasında 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı halde uygulanmış olması, parselasyon işlemini sadece anılan maddenin uygulandığı taşınmazlar yönünden hukuka aykırı hale getirmemekte, uygulama sahasına dahil edilen tüm taşınmazlar yönünden parselasyonun hukuka aykırı hale gelmesine neden olmaktadır. Bu itibarla 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı halde anılan maddenin uygulanmasına yönelik dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 05/04/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY : Uyuşmazlıkta her ne kadar davacılara ait parsel dışında bazı parsellerde koşulları oluşmadığı halde hisse ayrımına gidilmek suretiyle 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi uygulanmış olsa da, davacıların taşınmazı yönünden hisse çözümüne gidilmediği dolayısıyla davacıların taşınmazında 2981 sayılı kanunun Ek 1. maddesinin uygulanmadığı, davanın parsel bazlı açılması nedeniyle diğer parsellere ilişkin Ek 1. madde uygulamasının davacıların hukuki durumunu etkilemediği görüldüğünden dava konusu parselasyon işleminin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulmasına yönelik Dairemiz kararının ve dayandığı gerekçenin hukuk ve usule uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu itibarla karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.