Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/587 E. , 2022/959 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/587
Karar No : 2022/959
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ...-...-...Ortak Girişimi
1- ...Mad. İnş. ve Yapı Malz. Gıda
Pet. Ürn. Mak. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş
2-...İnş. Yat. Turz. Den. San. ve Tic. A.Ş.
3- ...Yol Asf. San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 09/01/2019 tarihli hesap kartında yer alan, toplam 400.000-TL tutarlı gecikme cezasının iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; 2886 sayılı Devlet İhale Kanun uyarınca ihale edilerek sözleşmeci tarafın seçildiği satım, kira, trampa ve gayri ayni hak tesisine yönelik sözleşmelerin idarenin özel hukuk sözleşmeleri olduğu, bu bağlamda, idarenin özel hukuk sözleşmelerinden de sayılsa, idarenin herhangi bir sözleşmesi, sözleşmenin yapılması bir başka deyişle sözleşmenin imzalanması aşamasına kadar tamamen idare hukuku kurallarına tabi olduğu için bu aşamaya kadar çıkacak uyuşmazlıklarda, idari yargı yerlerinin görevli olacağı, buna karşılık ihale kararını takiben, imzalanan özel hukuk sözleşmelerinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların, anılan sözleşmeler medenî hukuk, borçlar hukuku ve ticaret hukuku gibi özel hukuk kurallarına tabi olduğu için adli yargı yerlerinde çözümleneceği belirtildikten sonra, dosyasının incelenmesinden; davalı idarece davacı ortak girişime ihale edilen "üst hakkı tesis edilmesine karşılık inşaat yapılmasına ait" 17/10/2018 tarihli sözleşmenin 28'inci maddesinde yüklenicinin işi zamanında bitirmemesi halinde sözleşme ile belirlenen cezai şartın (gecikme cezası) ödenmesinin kararlaştırıldığı, yüklenicinin (davacıların) sözleşme gereği işi zamanında bitirmemesi nedeniyle sözleşme ile belirlenen cezai şartın davacıların borç hanesine eklendiği uyuşmazlıkta, idarenin yaptığı ihale işleminin usulüne uygun olarak sonuçlandığı ve davacı tarafından da ihalenin yapılışına dair bir itirazın olmadığı açık olup, bu aşamadan sonraki tüm hukuki sorunlar ve taleplerin çözümünün yasa gereği adli yargının görev alanına girdiği anlaşılarak, dava konusunun vergi mahkemesinin görevine giren vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadığı gibi uyuşmazlığın idare mahkemesinin görevine giren iptal veya tam yargı davası ile ilk derecede Danıştayca çözümlenecek bir türden de olmadığı, özel hukuk ilişkisinden doğduğu anlaşılarak, kamu alacağı niteliği bulunmayan, gerçek kişiye ait gecikme cezası (sözleşmesel cezai şart) alacağının tahsiline yönelik olarak oluşturulan hesap kartında
yer alan gecikme cezasına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının işin esası yönünden hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir durum olmadığı belirtilerek davacı istinaf başvurusunun reddine, davalının vekalet ücretine yönelk istinaf başvurusunun kabulü ile vergi mahkemesi kararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı idare vekili lehine belirlenen 756,00 TL vekalet ücretinin eklenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Özel hukuk sözleşmesinden kaynaklı dava konusu alacak için 6183 sayılı yasaya göre ödeme emri düzenlenemeyeceği, bu nedenle davalı idarece yetki sınırları aşılarak düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken, görev yönünden reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurusu üzerine, davacı istinaf başvurusunu reddeden, davalı idarenin vekalet ücretine ilişkin istinaf başvurusunu kabul edip, vekalet ücretine hükmeden ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan ...-TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 21/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.