T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5900
Karar No : 2023/4307
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Gıda İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya İli, Meram İlçesi, …Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın zemin katındaki dükkanda ruhsat ve eklerine aykırı ilave imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca düzenlenen … tarih ve … sayılı Yapı Tatil Zaptının; Yapı Tatil Zaptı tebliği konulu, ilave imalatların 1 aylık süre içerisinde mevzuata uygun hale getirilmesine ilişkin Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin; aynı Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Meram Belediyesi Encümeni kararının; anılan işlemlerin dayanağını teşkil ettiğinden bahisle, Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yapı tatil zaptının usulüne olarak uygun düzenlendiğinden hukuka uygun olduğu; Yapı Kontrol Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı bildirim işleminin kesin ve yürütülmesi gereken bir idari işlem olmadığı; para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Meram Belediyesi Encümeni kararında, etkilenen alanın davalı idarece hatalı hesaplandığı, bunun da para cezasının tümünü doğrudan etkilediğinden hukuka uygunluk bulunmadığı; Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17. maddesinin, üst norma paralel hükümler içerdiği, hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17.maddesi ve … tarih ve … sayılı yapı tatil zaptı yönünden davanın reddine, dava konusu edilen bildirim işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, usul ve hukuka uygun olmayan temyize konu kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Belediye Başkanlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Konya İli, Meram İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın zemin katındaki dükkanda ruhsat ve eklerine aykırı ilave imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca düzenlenen … tarih ve …sayılı Yapı Tatil Zaptının; Yapı Tatil Zaptı tebliği konulu, ilave imalatların 1 aylık süre içerisinde mevzuata uygun hale getirilmesine ilişkin Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin; aynı Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Meram Belediyesi Encümeni kararının; anılan işlemlerin dayanağını teşkil ettiğinden bahisle, Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesinin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemine ilişkin kısmı yönünden;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu kararın; Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu kararın, … tarih ve … sayılı Yapı Tatil Zaptına ve Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesine ilişkin kısımlarına gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; dördüncü fıkrasında ise, ilânı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgiler, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (...) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir." hükmü,
Aynı Kanun'un 32. maddesinde ise; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshasıda muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlığa konu taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin dava konusu yapı tatil zaptının 25/12/2017 tarihinde yapıya asıldığı anlaşılmış olup, belirtilen tarihi izleyen günden itibaren yukarıda belirtilen altmış günlük yasal süresi içerisinde dava açılması gerekirken, davanın 09/03/2018 tarihinde açıldığı, davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına geçilerek davanın reddine ilişkin verilen kararın bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Düzenleyici işlemin iptali istemiyle süresi içinde dava açılmamış ise 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin uygulanmaya konulması üzerine, uygulama niteliğindeki işlem ile birlikte düzenleyici işlemlere karşı dava açılabileceği, ancak dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğu dikkate alındığında, yukarıda belirtilen Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesinin uygulama işlemi olan … tarih ve … sayılı yapı tatil zaptına 60 günlük süre geçtikten sonra dava açıldığından, davanın anılan 17. maddeye ilişkin kısmının da süre aşımı nedeniyle reddi gerekirken, anılan madde yönünden de işin esasına girilerek davanın reddi yolunda verilen kararın bu kısmında da hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyiz edilen … tarih ve … sayılı Yapı Tatil Zaptına ve Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesine ilişkin kısımlarının oyçokluğuyla BOZULMASINA, Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemine ilişkin kısmının ise oybirliğiyle ONANMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/05/2023 tarihinde, kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Dosyanın incelenmesinden; Konya İli, Meram İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın zemin katındaki dükkanda ruhsat ve eklerine aykırı ilave imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca düzenlenen … tarih ve …sayılı Yapı Tatil Zaptının; Yapı Tatil Zaptı tebliği konulu, ilave imalatların 1 aylık süre içerisinde mevzuata uygun hale getirilmesine ilişkin Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin; aynı Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Meram Belediyesi Encümeni kararının; anılan işlemlerin dayanağını teşkil ettiğinden bahisle, Konya Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği Yönetmeliği'nin 17/02/2017 tarihinde değişiklik yapılan 17. maddesinin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar yapı tatil zaptı yönünden davanın süresinde açılmadığı görülmekte ise de, süresinde dava konusu edilen Meram Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı bildirim işleminin içeriği incelendip anılan işlemin konusunun yapı tatil zaptı olduğu dikkate alındığında, davacının hak arama özgürlüğünün kısıtlanmaması adına anılan yapı tatil zaptına karşı davanın süresinde açıldığı kabulü ile yapı tatil zaptı ve düzenleyici işlem yönünden de işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle, anılan kısımlar yönünden davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına ilişkin Dairemizin çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyoruz.