T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/5979
Karar No : 2023/3553
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 05/05/2016 tarih ve E.2012/5907, K.2016/2376 sayılı bozma kararına uyularak verilen ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … nolu parselde yer alan S.S. … Konut Yapı Kooperatifi tarafından yaptırılan inşaatlarda, yüklenici olan davacı tarafından, 09/04/2008 tarihli ruhsat yenileme talebinin değerlendirilmeye alınması istemiyle yapılan … tarih ve … sayılı başvurunun reddine ilişkin Çorlu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; A ve B bloktan oluşan konutlara ilk olarak … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı verildiği, ruhsatın ... tarih ve … sayılı yenileme ruhsatı ile o tarihte yürürlükte olan imar planı ve mevzuat hükümlerine göre yenilenmiş olduğu, davacının … tarih ve … sayılı başvurunun da 09/04/2008 tarihli beş yıllık süre içerisinde yapılan ilk başvurunun devamı niteliğinde olduğu, dolayısıyla davacının ruhsat yenilenmesi niteliğindeki başvurusunun ilk ruhsatın alındığı 11/05/1998 tarihinde yürürlükte olan imar planı ve mevzuat hükümlerine göre davalı idarece değerlendirilerek … tarih ve … sayılı yenileme ruhsatının verilmiş olduğu da dikkate alınarak ruhsatın yenilenmesi gerekirken, aksi yönde davacının talebinin reddedilerek ruhsat yenilemesi yapılmamasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacının Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parsel sayılı taşınmazda, S.S …Konut Yapı Kooperatifinin yaptırdığı inşaatlarda yapı müteahhidi olduğu, A ve B bloktan oluşan konutlara …tarihli, …sayılı yapı ruhsatı verildiği, ruhsatın …tarihli, …sayılı yenileme ruhsatı ile yenilendiği, anılan kooperatifin 09/04/2008 tarihli başvurusu ile yapı ruhsatının yenilenmesini istediği, davalı İdarenin …tarihli, …sayılı cevabıyla, taşınmazın bulunduğu bölgedeki 1/1000 ölçekli uygulama imar planı …İdare Mahkemesi'nin …tarihli, E:…, K:…sayılı kararıyla iptal edildiğinden herhangi bir işlem yapılmadığı, Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü'nden gelecek görüş doğrultusunda işlem yapılacağının belirtildiği ve bu konuda Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İl Müdürlüğü'ne görüş sorulduğu, anılan Kooperatifin 04/07/2008 tarihli başvurusu ile 09/04/2008 tarihli ruhsat yenileme başvurusunun değerlendirilerek ruhsat alındığı tarihteki mevzuata göre ruhsatın yenilenmesini istediği, davalı İdarenin …tarihli, …sayılı cevabında, Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü'nden gelecek cevap doğrultusunda işlem yapılacağının bildirildiği, anılan Kooperatifin …tarihli, …sayılı başvurusuyla, B bloğun tamamlandığı, ancak ruhsatın yenilenmemesi nedeniyle A bloğun inşaatına başlanamadığı, A bloğun ruhsatının, ilk ruhsat alınan tarihteki mevzuata göre yenilenmesinin istendiği, davalı İdarece 12/07/2010 tarihinde taşınmaz mahallinde tespit yapılarak, B bloğun 11/05/1998 tarihli onaylı projesi ile bodrum ve zemin katın onaylı projesiyle yerindeki imalatın uyuşmadığının tespit edildiği, …tarihli, …sayılı işlemle, A bloğun yerinde yapılmadığı, B bloğun yerindeki imalat ile uyuşmadığı, ruhsat süresinin dolduğundan dolayı ruhsat yenileme başvurusunun değerlendirilemediğinin belirtildiği, bu işlemin 14/07/2011 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu işleme karşı dava açılmadığı, davacının yaptığı …tarihli, …sayılı başvuru ile, 09/04/2008 tarihli ruhsatın yenilenmesi talebinin değerlendirilerek kabul edilmesinin istendiği, başvurunun dava konusu …tarihli, …sayılı işlemle; ruhsatın süresi içinde yenilenmediğinden yapının ruhsatsız duruma düştüğü, yeniden ruhsat alma tarihindeki yürürlükte olan imar planı ve mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, 12/07/2010 tarihinde yapılan denetimde, B bloğun onaylı projesiyle uyuşmadığı, A bloğun ise yerinde yapılmadığı ve buna ilişkin ruhsat yenileme işleminin yapılmayacağının belirtilmiş olduğu, toplam 2 bloğun imar projesinde verilen TAKS ve KAKS değerlerini aştığından dolayı ruhsat yenilemesi yapılmayacağının belirtilmesi üzerine, davacı tarafından, 09/04/2008 tarihli ruhsat yenileme talebinin değerlendirilmeye alınması istemiyle yapılan …tarihli, …sayılı başvurunun reddine ilişkin Çorlu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün …tarihli, …sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 20. maddesine göre; Yapı: kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.
3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde ise: "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.
Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz." kuralı bulunmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 22. maddesinde; ''Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik (....) bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir. Belediyeler veya valiliklerce (....) ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir. Eksik veya yanlış olduğu takdirde; müracaat tarihinden itibaren onbeş gün içinde müracaatçıya ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç onbeş gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir.'' hükmü yer almıştır.
3194 sayılı Yasanın Ruhsat müddeti başlıklı 29. maddesinde: "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır.
Ruhsat yenilenmesi ve plan tadili sırasında ayrıca harç alınmaz. Ancak inşaat sahasında artış, bağımsız bölümlerin brüt alanında veya niteliğinde değişme olması halinde yeniden hesaplanacak harçtan evvelce ödenen harç tutarı, tenzil edilir. Yeni durumda hesaplanan harç tutarında azalma olması halinde iade yapılmaz. Diğer kanunlardaki muafiyet hükümleri saklıdır." kurallarına yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 12. maddesinde de "Ruhsat süresi içinde tamamlanması mümkün olamayacağı için beşinci yıl içinde ruhsat yenilemek üzere ilgili idareye başvurarak ruhsat yenilemesi yapılan yapılar hakkında, ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygulanır.
İnşasına 2 yıl içinde başlanmayan veya ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak değerlendirilir. Bu yapılar hakkında yeniden ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan plan ve mevzuat hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anılan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde inşaasına başlanmayan veya başlanıp da her ne sebeple olursa olursa olsun başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmeyen ve süresi içinde ruhsat yenilemesi de yapılmayan yapılara verilen ruhsatın hükümsüz sayılacağı, ruhsatsız sayılan yapılar hakkında yeniden ruhsat alma tarihindeki yürürlükte bulunan plan ve mevzuat hükümlerinin, ruhsat süresi içinde tamamlanması mümkün olmayan yapılar için ruhsat yenilemesinin beşinci yıl içinde yapılacağı, bu yapılar hakkında ise ruhsat alma tarihindeki yürürlükteki mevzuat hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından davalı İdareye yapılan …tarih ve …sayılı başvurunun, 09/04/2008 tarihli beş yıllık süre içerisinde yapılan ilk başvurunun devamı niteliğinde olan bir başvuru olduğu görülmektedir.
Bu durumda, A ve B bloktan oluşan konutlara ilk olarak …tarih …sayılı yapı ruhsatı verildiği, ruhsatın …tarih ve …sayılı yenileme ruhsatı ile o tarihte yürürlükte olan imar planı ve mevzuat hükümlerine göre yenilenmiş olduğu, davacının …tarih ve …sayılı başvurunun da 09/04/2008 tarihli beş yıllık süre içerisinde yapılan ilk başvurunun devamı niteliğinde olduğu, dolayısıyla davacının ruhsat yenilenmesi niteliğindeki başvurusunun ilk ruhsatın alındığı 11/05/1998 tarihinde yürürlükte olan imar planı ve mevzuat hükümlerine göre davalı İdarece değerlendirilerek …tarih ve …sayılı yenileme ruhsatının verilmiş olduğu da dikkate alınarak ruhsatın yenilenmesi gerekirken, aksi yönde davacının talebinin reddedilerek ruhsat yenilemesi yapılmamasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.